نشست رسانه و تربیت کودک و نوجوان در قم برگزار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، علی زارعان، مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیمای جمهوری اسلامی ایران در نشست علمی رسانه و تربیت کودک و نوجوان، وضعیت کنونی و افق‌های پیش‌رو که امشب به همت انجمن علمی تعلیم و تربیت اسلامی حوزه علمیه قم در سالن اجتماعات انجمن‌های علمی برگزار شد، به بررسی نقش رسانه و ارتباط آن با تربیت کودک و نوجوان پرداخت.

وی با بیان این‌که به طور ذاتی رسانه رسالت­مندی تربیت مدار را نمی­تواند به احسن وجوه بر خود فرض بدارد، گفت: در رسانه فرصت­های محدود تربیتی داریم و باید این فرصت تعمیق شود؛ فربهی محتوا و ضعف در ساختار، تعلیم و تربیت را مخدوش می­کند؛ یعنی باید برخی اوقات دایره محدودی را به عنوان محتوای هدف در دل یک رسانه تعریف کنیم.

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما درباره فربه بودن محتوا نسبت به شکل ابراز داشت: در کشورمان تعلیم و تربیت را به رسانه گره زده­ایم که رسالت­مندی رسانه­ها باعث شده است محتوا فربه تر از شکل شود.

لذت بخش­ترین عنصر در فرآیند رابطه با کودک تکرار است

وی با اشاره به مسأله تکرار در تعلیم و تربیت تصریح کرد: گاهی اوقات فراموش می­کنیم که لذت بخش­ترین عنصر در فرآیند رابطه با کودک، تکرار است؛ خردسال در تکرار است که لذت می­برد و فربهی محتوا در تعلیم و تربیت توسط رسانه یکی از آفاتی است که باید از آن پرهیز شود.

زارعان افزود: اگر تلفیق مناسبی برای رسانه و تعلیم و تعلم وجود داشته باشد و فربهی برای آن ایجاد نکند، می­توان امید داشت که رسانه تعلیم پذیری را به مخاطب نشان دهد.

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما یادآور شد: فلسفه برای کودک، زیرساخت تمام برنامه­های تلویزیونی یا روش­های تعلیم و تعلم در تلویزیون در دنیا است؛ یعنی ما در رسانه مبتنی بر یک نوع ایجاد فرصت آموزش باید کار کنیم، نه آموزش؛ یعنی فرصت تعلیم را زیر ساخت قرار دهیم.

وی به کوتاه بودن ماندگاری پیام رسانه اشاره کرد و گفت: تصور این است که رسانه، دوام و عمق مناسب و مساعدی دارد، اما واقعیت این است که دوام و عمر پیام رسانه بسیار کوتاه است؛ ماندگاری پیام رسانه، در تکرار آن است که سبب عمیق­شدن آن می­شود.

فرآیند تصویر تنبل­تر از تمام فرآیند­ها است

زارعان خاطرنشان کرد: فرآیند تصویر تنبل­تر از تمام فرآیند­ها است؛ یعنی فاصله بین رخصت تماشا تا تحلیل مغزی یک پله بیشتر نیست؛ به این خاطر نسبت به تماشا منفعل هستیم و تماشا نسبت به ما فعال است.

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما درباره فرّار بودن تأثیر رسانه اظهار داشت: ما می­توانیم ببینیم و فکر کنیم که قضاوت می­کنیم، در حالی که قضاوت نمی­کنیم و می­پذیریم؛ به همین سرعت  که در ذهن ما جایگزین می­شود، به همین سرعت نیز فرّار است.

دوام تکرار است که می­تواند فرهنگ­ساز یا متغیرکننده احوال باشد

وی با بیان این‌که بایستی از فربهی محتوا کاسته شود، تصریح کرد: دوام تکرار است که می­تواند فرهنگ­ساز یا متغیرکننده احوال باشد؛ اگر تعلیم و تعلم را به عنوان یک فرآیندی قلمداد کنیم که تثبیت و ماندگاری آن بر حضور اولیه­اش اصالت دارد، باید به این برسیم که ما باید از فربهی محتوا کاسته و در تکرار آن اصرار کنیم.

در رسانه سلیقه جنسیتی بر سلیقه سنی اولویت دارد

زارعان با اشاره به اولویت داشتن سلیقه جنسیتی بر سلیقه سنی در فضای رسانه ای گفت: بر اساس نظرسنجی انجام شده، در رسانه یا فضای رسانه­ای، سلیقه جنسیتی بر سلیقه سنی اولویت دارد؛ یعنی یک دختر هفت ساله سلیقه­اش بر یک دختر 19 ساله نسبت به یک پسر 7 ساله در انتخاب برنامه تلویزیونی نزدیک­تر است.

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما افزود: گروه­های جنسیتی در نظرسنجی­ها نشان می­دهد که اینها شبیه­تر از گروه­های سنی هستند و این گاهی اوقات تئوری­ها را بر هم می­زند.

وی با بیان این‌که اگر در عرصه تعلیم و تربیت تقاطع فهمی جنسی درک نشود، موفقیت نیز حاصل نخواهد شد، ابراز داشت: دخترانه یا پسرانه­بودن یک برنامه، به مراتب مهم­تر از تقاطع سنی آن­ها است.

بازی بزرگ­ترین و مهم­ترین کار یک خردسال است

زارعان به اهمیت بازی برای خردسالان اشاره کرد و یادآور شد: اگر از مفهوم بازی فارغ شویم، به طور قطعی فرآیند تعلیم و تربیت خردسال، مخدوش است یا باید این فرآیند را فراموش کنیم؛ بازی بزرگ­ترین و مهم­ترین کار یک خردسال است و هیچ کاری بدون بازی برای او تعریف نشده است و رسانه­ای که مجاور بازی باشد، موفق­ترین رسانه در عرصه تعلیم و تربیت و رسانه بودنش است.

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما به تغییر حالت رسانه­ها اشاره کرد و گفت: در یک تقاطع عجیبی قرار گرفته­ایم؛ رسانه­ها به صورت بسیار عجیبی در حال تغییر حالت هستند، اما پیام­ها تغییر حالت ندارند؛ هنگامی که پیام­ها تغییر حالت ندهند، ارتباط تعلیم و تربیت با ساختارها کم می­شود و جانشین آن هجو و لذت­های بصری می­شود.

وی افزود: یک زمانی صاحب رسانه بودیم و مخاطب گیرنده بود؛ یعنی حرفی به سمت مخاطب می­رفت که یا می­پذیرفت یا نمی­پذیرفت؛ در حالی که امروزه منش رسانه­ای تغییر کرده و فرستنده همان گیرنده و گیرنده نیز همان فرستنده است./822/ت301/ی