نگاهی به کتاب «سبک زندگی رسول خدا با همسرانش»

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب «سبک زندگی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش» به قلم فرزانه حکیم زاده از سوی انتشارات جامعة الزهرا سلام الله علیها منتشر شده است.

 این کتاب از پیشگفتار، مقدمه، معرفی منابع و پنج فصل تشکیل شده است.

عناوین فصل‌های این کتاب عبارت‌ است از: «همسران پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم»، «رفتار عاطفی ـ اخلاقی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش»، «رفتار سیاسی ـ اجتماعی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش» و «رفتار اقتصادی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش».

در قسمتی از پیشگفتار این کتاب می‌خوانیم: تأثیر فراوان تعاملات رفتاری همسران در تقویت یا تضعیف نهاد مهم خانواده و لزوم شناخت الگویی کامل در این زمینه، رفتار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش را در شمار موضوعاتی قرار داده که ذهن بسیاری از پژوهشگران را به خود معطوف ساخته است؛ به همین دلیل این نوشتار با همین عنوان و با هدف معرفی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به عنوان الگویی کامل و بی‌بدیل در رفتار با همسران تدوین شده است.

چگونگی رفتار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همسران با وجود مسؤولیت سنگین رسالت، سؤال اصلی این پژوهش است که برای پاسخ به آن، سیره و رفتار خانوادگی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از منظرهای گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است.

قبل از بعثت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم زن در خانواده و اجتماع از حقوق انسانی محروم بود و رعایت حقوق همسری، توجه به نیازهای ایشان و عدالت‌ورزی در رفتار با همسران اهمیتی نداشت و نیاز و میل مرد در ازدواج اول و هنگام ازدواج مجدد، دلیل لازم و کافی برای تشکیل خانواده محسوب می‌شد. در چنین شرایطی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم با انگیزه‌های متفاوتی همچون سرپرستی و بزرگداشت فرزندان و همسران شهدا، رعایت حالت بیوه‌ای که کسی حاضر به ازدواج با او نبود، شکستن سنت‌های غلط جاهلی و فراهم کردن زمینه گرایش قبایل به اسلام و تکریم جایگاه زنان بزرگوار جامعه، همسرانی برای خود برگزید؛ اما دستاورد مهم سیره رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در تعامل با همسرانش تعلیم شیوه صحیح همسرداری و چگونگی رعایت عدالت میان همسران بود.

ابراز عطوفت رفق و مدارا، تکریم و احترام، نمونه‌هایی از رفتارهای عاطفی، اخلاقی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است که توجه به آنها زمینه‌ساز استحکام روابط همسران و نشاط کانون خانواده خواهد بود.

در این تحقیق، پس از بررسی رفتار عاطفی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به بیان رفتار فرهنگی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در خانواده پرداخته و گفتارهایی چون تعلیم و تربیت، گفت‌وگو با همسران، اهمیت به نظرات همسران از جمله گفتارهای تشکیل دهنده فصل «رفتار فرهنگی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم» است.

نگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به حضور سازنده سیاسی و اجتماعی زنان در فصلی با عنوان رفتار سیاسی و اجتماعی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش مورد بررسی قرار گرفته است.

در فصل پایانی با عنوان رفتار اقتصادی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در خانواده، چگونگی پرداخت مهریه، معیشت همسران پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، اجازه کار و کسب درآمد در شمار مواردی است که به بحث و بررسی آن پرداخته شده است.

در بخشی از گفتار «توجه به نظرات و پیشنهادات» از فصل سوم این کتاب آمده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در شرایطی به رسالت برگزیده شد که زنان از حقوق خود محروم بوده و مشارکت و حضور آنان در اموری مهم، هیچ جایگاهی نداشت؛ اما آن حضرت در طول زندگی مشترک با خدیجه سلام الله عیلها، برای آن بانوی خردمند ارزش و احترام ویژه‌ای قائل بود و تدبیر همه امور منزل و سرپرستی فرزندان را به عهده خدیجه سلام الله عیلها سپرده بود و در این امور رأی وی را می‌پذیرفت.

زمینه گفت‌وگو و مشورت با خدیجه سلام الله عیلها محدود به امور داخلی منزل نبود بلکه مسائل مهم را نیز با خدیجه سلام الله عیلها در میان می‌گذاشت. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در اولین روزهای رسالت، خدیجه سلام الله عیلها را به عنوان حامی و پشتیبان دعوت الهی خویش در اجتماع مطرح کرد و در مسجد الحرام و در منظر همه مردم هنگامی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به نماز می‌ایستاد، خدیجه و علی علیهما السلام پشت سر آن حضرت به وی اقتدا می‌کردند.

آن حضرت در دوران تبلیغ در مکه، سخنان ناخوشایندی را که از قومش می‌شنید با خدیجه سلام الله عیلها در میان می‌گذاشت و خدیجه سلام الله عیلها با عبارت گرم و دلنشین ایشان را تسلی می‌داد و آن حضرت از دل‌جویی‌ها و محبت‌های خدیجه سلام الله عیلها نیرو می‌گرفت.

کتاب «سبک زندگی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم با همسرانش» با شمارگان 3000 نسخه در 384 صفحه به قیمت 14 هزار تومان از سوی انتشارات جامعة الزهرا سلام الله علیها منتشر شده است./998/ن602/ق