باید تلاش کنیم پیامدهای بد برجام را کاهش دهیم

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، علی رضا شجاعی زند عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس امروز در نشست بررسی پیامدهای فرهنگی، اجتماعی برجام که در سالن کنفرانس مرکز همایش های غدیر واقع در خیابان معلم برگزار شد، بیان داشت: پدیده برجام بیش از حد بزرگ نمایی شده است و در حدی نیست که به عنوان نقطه عطف تاریخی بیان شود؛ موضوع هر بحثی که در مورد برجام در جامعه برگزار می شود متن برجام است و به آثار و پیامدهای آن هرگز توجهی نشده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان این که برجام یک توافق بد است، اظهار داشت: برجام مقدار کمی امتیازات مورد نظر را تأمین نمی کند و با تبصره هایی که به آن خورده است بازهم نمی تواند راحتی خاطر را ایجاد کند و جوانبی نیز دارد که ایجاد نگرانی می کند.

وی با تأکید بر این که تلاش کنیم تا از پیامدهای بد برجام کاسته شود، خاطرنشان کرد: پیامدها نمی توانند خود به خود ایجاد شوند بلکه تابع اراده و تلاش هستند و نامه رهبر معظم انقلاب با 9 تبصره ای که بیان کردند نشان می دهد باید در کاستن پیامدهای بد برجام تلاش کرد.

شجاعی زند با اشاره به این که هر نظام سیاسی دارای مطالبات و اصولی است، بیان داشت: هرکدام از مطالبات و اصول یک نظام سیاسی بر اساس اهمیت رتبه بندی می شوند و در کنار این مطالبات هر نظام دارای راهبردی برای رسیدن به آنها است.

وی با تصریح بر این که درون نظام اختلافاتی که قابل انکار نیستند وجود دارد، ابراز داشت: منشأ این اختلافات یا فهرست مطالبات یا مفهوم های متفاوتی که از آنها فهمیده می شود و یا ترتیب و ترتب مطالبات است.

این جامعه شناس در ادامه به بیان چند مطالبه متناسب با موضوع بحث پرداخت و گفت: از جمله مطالبات نظام بر اساس ترتب، پایبندی به آرمان های انقلاب، حفظ عزت و افتدار اسلام، تأمین منافع ملی، رسیدن به اقتصاد شکوفا و حق گسترش دست آوردهای هسته ای است.

وی ادامه داد: برخی منافع ملی را به گونه ای تعریف می کنند که در تقابل با عزت یا بی اعتنایی به آرمان های انقلاب قرار می گیرد همچنین برای رسیدن به اقتصاد شکوفا موارد دیگر را در حاشیه قرار می دهند در حالی که اهمیت هرکدام متفاوت است و حتی اهمیت هسته ای بدین جهت است که عزت نظام در آن نهفته است.

عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس اضافه کرد: نظام اسلامی در ذیل این مطالبات یک راهبرد را انتخاب کرده است و در طی چند دهه که از این نظام می گذرد همان راهبرد را ادامه داده است و رسیدن به توافق یک راهبرد جدید نیست بلکه راهبردی  است که نظام همیشه به آن عمل می کرده است.

وی با بیان این که با سه مقوله انقلاب، نظام و دولت مواجه هستیم، عنوان کرد: تا به امروز در ادبیات جامعه شناسی انقلاب و نظام با یکدیگر تقابل دارند و تقابل آنها ناشی از تجربیات انقلاب است؛ انقلاب دارای جوهر نیست بلکه روش و راه برنده آرمان ها است که اگر آرمان تداوم پیدا کند انقلاب تداوم پیدا می کند و اگر نظام این آرمان ها را نادیده گیرد بین نهضت و نظام فاصله ایجاد می شود.

این جامعه شناس ادامه داد: بین دولت و نظام بروز تقابل بیشتر از مورد قبلی است به دلیل این که دولت باید مشکلات جامعه را برطرف کند در نتیجه دچار عمل گرایی می شود و این وضعیت موجب تنزل آرمان در دولت می شود؛ دلیل دیگر تقابل دولت و نظام مسأله انتخابات است که دولت به دلیل جذب آرای مردم شعار متفاوتی می دهد و این تفاوت به معنی این است قصد دارد امری که در نظام مورد غفلت واقع شده است را احیا کند.

وی با بیان این که اصل توافق در این دوره یک حادثه جدیدی نیست، خاطرنشان کرد: اصل مذاکرات در همه دوره ها با شیوه های متفاوتی وجود داشته است بنابراین اگر توافقی حاصل شده است باید به دنبال دلایل دیگر باشیم که دو دلیل آن در داخل و دو دلیل آن در خارج است.

شجاعی زند اضافه کرد: یکی از دو دلیل داخلی مربوط به نظام و دلیل دیگر مربوط به دولت است البته باید به این نکته نیز توجه داشت که در این دوره در طرف های مقابل آمادگی برای توافق وجود داشت که در دوره های قبل نبود؛ دلیل مربوط به نظام افزایش قدرت نظام در منطقه است.

وی افزود: چانه زنی بدون داشتن پشتوانه قدرتمند فایده ای نخواهد داشت اما در گذشته این قدرت نبود و حتی اگر چند ماه دیگر مذاکرات طول می کشید با توجه به شرایط امروز باز هم ادبیات ما در مذاکرات محکم تر از گذشته بود؛ دلیل دیگر علامت هایی است که دولت به طرف مقابل داد.

عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: علامت های دولت آشتی با دنیا، کنار گذاشتن سیاسیت های تنش زدا و همچنین قراردادن همه تخم مرغ ها در سبد است به عنوان مثال یک کشور باید مبالغ و زمان زیادی را صرف کند تا از خالی بودن خزانه کشور دیگر آگاه شود اما این دولت خودش این مطلب را بیان کرده است.

وی در ادامه به علامت های دولت به طرف مقابل پرداخت و گفت: از علامت های دیگر دولت واگذارکردن فرهنگ به صنوف است که حتی دولت های لیبرال نیز چنین کاری را انجام نمی دهند به این معنی که صنوف تصمیم بگیرند که یک کتاب چاپ شود یا خیر همچنین نشان دادن عطش برای گفت وگو مانند دست دادن و گفت و گوهای تلفنی و وارد کردن طرف های خارجی برای رقابت های انتخاباتی داخلی از علامت های دیگر دولت است.

این جامعه شناس با اشاره به بازی برد ـ برد بیان داشت: بازی برد ـ برد در جایی است که یک امتیاز داده شود و از طرف مقابل یک امتیاز دریافت شود اما در این مذاکرات بخشی از حقوق خودمان را داده ایم تا بتوانیم بخشی دیگر از حقوقی که متعلق به خودمان است را بگیریم.

وی با بیان این که یکی دیگر از علامت های دولت سکوت در مقابل سخنان طرف غربی است، خاطرنشان کرد: مسؤولان غربی صحبت های زیادی در مورد ایران بیان کردند با این که رهبر معظم انقلاب بارها بیان کردند که جواب آنها را بدهید اما مسؤولان دولتی سکوت کردند.

شجاعی زند ادامه داد: گاهی اوقات سخنگوی وزارت امور خارجه پاسخ سخنان آنها را می داد اما چرا رییس جمهور نباید پاسخ رییس جمهور آمریکا را بدهد؛ چنین کاری به معنای تحقیر طرف مقابل نیست بلکه به معنای این است که طرف سازش هستیم.

وی در پایان با طرح سؤال مبنی بر این اگر این توافق بد است چرا رهبر معظم انقلاب به آن تن داده اند، گفت: رهبر معظم انقلاب در ورود به مسائل چهار نکته را لحاظ می کنند، یکی از نکات مراقبت از آرمان ها و حفظ عزت نظام است و در هر ورودی به این نکته توجه می کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: نکته دیگر رعایت جمهوریت نظام و اختیارات دولت های برآمده از مردم است، امام خمینی(ره) نیز این نکات را رعایت می کردند مانند ماجرای بازرگان و بنی صدر گرچه امام(ره) گفته بوند که آنها را قبول ندارند اما به دلیل جمهوریت سخنی نگفته اند.

وی افزود: اگر به جامعه موردی را که به آن نرسیده است تحمیل کنید نه تنها آن مورد را پس می زند بلکه از مورد صحیح به کلی محروم می شود؛ ملاحظات الگویی نکته دیگری است که رهبر معظم انقلاب آن را مورد توجه قرار می دهند زیرا این عمل به الگویی برای دفعات دیگر تبدیل می شود و مصلحت اندیشه های موردی نکته آخری است که مور توجه ایشان قرار دارد.

این جامعه شناس با بیان این که رهبر معظم انقلاب در مورد برجام این چهار نکته را مورد توجه قرار داده اند، گفت: رهبر معظم انقلاب تلاش فراوان کرده اند که نظام و دولت را در یک جهت قرار دهند اما دولت با این که از رهبری پیروی می کند در عین حال چهارچوب های فکری خودش را دارد.

وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب همیشه به نظرات دولت منتخب احترام می گذارند و هنگامی که دولت شعار اصلی اش بر طرف کردن مشکلات هسته ای بود آن را پذیرفته اند و همراهی نشان داده اند. /1324/پ201/ف