گفتارهایی از بانو امین درباره سیر و سلوک الی الله در کتاب «سرو ناز»
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب «سرو ناز؛ هفتصد و پنجاه کلمه در اخلاق و سیر و سلوک الی الله از حاجیه خانم امین» به قلم م.الف از سوی نشر تراث به چاپ دوم رسید.
در این کتاب مطالبی همچون سخن ناشر، بانوی اسوه، بانوی امین در منظر بزرگان، بانوی وظیفه شناس، رمز موفقیت، بانو امین در نگاه رهبری و سروناز را مطالعه می کنیم.
فطری بودن سیر الی الله، اولین گام در سلوک الهی، ریشه تمامی عیوب آدمی، نقش تفکر در سیر تکاملی، جایگاه علم توحید، نخستین شرط سیر الی الله، میزان سنجش اعمال، رمز سرعت عبور از صراط قیامت، شناخت مقام ولایت و نورایت، ضرورت دام ذکر برای سالک، کمال توحید، مانع پیشرفت سالک، بقای بالله، لزوم تدبر در آیات قرآنی عناوین برخی از موضوعات این کتاب است.
در قسمتی از «سخن ناشر» درباره این کتاب میخوانیم:
هرچند در مقام نظر بر همگان مسجل است که در سیر تکامل معنوی انسان، و تقربش به حضرت جانان، تقاوتی میان مرد و زن وجود ندارد و این مسیر با تمام پیچ و خمهای از مو باریکتر و از لبه تیغ برندهترش به روی تمامی ابناء بشر از هر جنس و نژاد و تیرهای باز است؛ اما با کمال تأسف، هنوز در مقام عمل شاهد مرزبندیهایی موهوم و برخاسته از تعصباتی جاهلانه هستم که گویا معنویت را نیز اسیر تفاوتهای جنسیتی و نژادی و صنفی و غیره نموده است و نیژ پر واضح است که نمیتوان جز راه ایمان و عمل صالح، به ویران نمودن این توهمات دست یازید.
در این میان معرفی آثار بانوانی که در این مسیر طاقتفرسا، مردانه ایستادگی نموده و خود را به قلههای رفیع علمی و عملی ـ که بسیاری از مردان هم عصرش از پیمودن عاجز مانده ـ رساندهاند، میتواند نقش مؤثری در انهدام این مرزبندیهای متعصبانه ایفا کند.
«سرو ناز» که با همین هدف، به بیان بنان پر مغز بانو امین اصفهانی پرداخته، به راستی خواندنی و ستودنی است و محقق و مدون محترم که خود نیز از بانوان موفق همین مرز و بوم میباشد و با حوصله و صبر فراوان و تحقیق سالیان متمادی در آثار برجای مانده از این بانوی عارفه مجتهده، به جمعآوری تمام کلمات اخلاقی و سلوکی ایشان پرداخته و با عنوانگذاریهای مناسب و استخراج منابع و تصحیح متن، الحق و الانصاف مجموعهای ناب و قابل استفاده راهگشا برای سالکان طریق قرب حضرت دوست فراهم آورده است.
اما آنچه در این مجموعه غنی به چشم میخورد، نه کرامات و مکاشافات، بلکه کلمات عارفانه و معارف عالمانهای است که توشهای پربار برای سیر عاشقان قرب خداوندگار، و سالکان کوی یار فراهم آورده است.
در واقع ویژگی مهم این اثر وزین، پرداختن به کلمات اخلاقی و سلوکی است و بیش از آنکه خواننده را به حالات «من قال» مشغول سازد، او را به «ما قال» سوق داده و در اقیانوس بیکران معارف و دریای توحید مستغرق میکند.
در بخشی از عنوان «بانو امین در منظر بزرگان» میخوانیم:
این بانوی بزرگوار به مراتبی از کمال راه پیدا نموده است که بزرگانی چون مرحوم آیت الله علامه طباطبایی و مرحوم حاج آقا ارباب و مرحوم آیت الله محمدتقی جعفری و مرحوم حاح سید هاشم حداد و بزرگانی اهل علم و معرفت به دیدارش رفتند و در زمینه معارف بلند توحیدی باب گفتوگو سخن را با این عالمه عارفه باز کرده و شخصیت عرفانی و فقهی و فلسفی او را ستودند، به گونهای که مرحوم آیت الله محمد تقی جعفری در توصیف عظمت مقام علمی و معنوی او چنین فرموده: « با توجه به آثار قلمی که از خانم امین در دسترس ما قرار گرفته است، به طور قطع می توان ایشان را یکی از علمای برجسته عالم تشیع معرفی نمود و روش علمی ایشان هم کاملا قابل مقایسه با سایر دانشنمدان بوده، بلکه با نظر مقامات عالیه روحی که ایشان به درک آن موفق شده است؛ می توان ایشان را از گروه نخبهای از دانشمندان به شمار آورد که به اضافه فرا گرفتن دانش به تولد جدید در زندگی نائل میشوند.»
بانو امین با جدیتی که در تحصیل علم و کسب معارف توحیدی و سیر و سلوک الی الله و انجام وظایف عبودی داشته، به فتوحاتی معنوی راه پیدا نموده، به گونهای که آیت الله شیخ علی آقا پهلوانی از ایشان به عنوان علویه عالمیه عارفه یاد کرده است.
همچنین در قسمتی از عنوان «بانو امین در نگاه رهبری» آمده است:
حضرت آیت الله خامنهای بانو امین را به عظمت میستودند و در دیدار با روحانیان و طلاب حوزه علمیه اصفهان فرمودند: «این حوزه، حوزه ای بود که در یک دوره، یک مجتهد و فقیه و فیلسوف زن در آن پرورش یافت که مرحوم علامه طباطبایی آن فیلسوف از ایشان تعریف می کردند.»
و نیز در پیامی فرمودهاند: «بانوی بزگوار مرحومه حاجیه خانم امین، در عصر خود آیتی از استعداد و استقامت و ظرفیتهای بالای ذهنی زنان تحصیل کرده دینی ما بوده است، رحمت خداوند بر ایشان باد.»
در بخشی از موضوع «ریشه تمام عیوب آدمی» از سخنان بانو امین آمده است:
بدان سالک مجاهد که تمام عیوب ما ناشی از چند چیز است:
اول اینکه خود را نمیشناسیم و قدر خود را نمیدانیم و تصور مینماییم که فقط انسان، عبارت از اهمیت بدن خاکی و قوای ظاهری و احساسات حیوانی و افکار انسانی و مجموعه آرزو و آمال میباشد؛ غافل از آنکه در پس پرده قوای جسمانی و مادی روح الهی پنهان است که انسان واقعی اوست.
در کلمات بزرگان هر کجا تعریف و ستایش از انسان شد، غرض و تمجید از آن حقیقت است که این جسم خاکی دیر یا زود فانی میگردد و از بین میرود.
دوم چیزی که چشم ما را کور کرده است این است که فقط سعادت و خوشبختی را در فراهم آوردن جهات مادی و حظوظ دنیوی میدانیم و از لذائذ روحانی هیچ خبری نداریم و اگر احیانا عمل خوبی از ما صادر گردد باز خوب دقت کنیم، غیر از نائل شدن به حظوظ مادی، چیز دیگر در نظر نداریم.
این است که انبیای گرامی علیهم السلام از همین راه؛ مردم را سوق میدادند به عبادت و بندگی پروردگار و باز میداشتند آنان را از معاصی، زیرا اگر نبود وعده نعمتهای بهشتی از جنس همین نعمتهای دنیوی که شارع مقدس در مقابل جزای اطاعت، به مؤمنین وعده فرموده؛ کمتر کسی یافت میشد که اقدام بر آن نماید و دست از خواهش و دلخواه خود بکشد و مراقب اطاعت امر پروردگار گردد.
گفتنی است، چاپ دوم کتاب «سرو ناز؛ هفتصد و پنجاه کلمه در اخلاق و سیر سلوک از حاجیه خانم امین» با شمارگان 500 نسخه در 560 صفحه به قمیت 27 هزار تومان از سوی نشر تراث منتشر شده است./998/ن601/ق