گزارشی از فاجعه منا در «طریق یا حاج»

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، محمدحسن شجاعی فرد که خود در حادثه منا در قلب فاجعه بوده و همه وجوه آن را از نزدیک لمس کرده، دو بار بیهوش شده و به صورت معجزهآسا زنده مانده است، کتاب گزارشی از فاجعه منا در «طریق یا حاج» را منتشر کرد.
در حج سال 1394 شمسی فاجعهای اتفاق افتاد که دل مسلمانان جهان و حتی جامعه بشری را داغدار کرد. کشته شدن بیش از 7000 انسان آن هم، به فجیعترین وضعیت غیرقابل تصور. عدهای از حجاج کشورهای مختلف که میرفتند تا پس از عملیات کمی که از حج مانده بود، جشن عید قربان خود را آغاز کنند، در روز عید قربان به خاک و خون کشیده شدند و این نوشتار گزارشی عینی از آن فاجعه است.
این اثر در شش فصل مسلمانان و اعمال حج، سوء مدیریت آل سعود در موسم حج و عمره، حوادث خونین حج سال 1436 هجری قمری، گزارش شاهدان عینی از فاجعه منا، واکاوی برخی از امور و راهکارها و فاجعه منا از نگاه حقوقی تدوین شده است.
فلسفه حج و اعمال حج در فصل نخست کتاب تبیین میشود و فصل دوم به بررسی اجتماعهای بزرگ از نگاه بینالمللی، جمعیت حجاج در موسم حج، مدینه، مکه، ویژگی جمعیت حجاج، قدرت بدنی، وضعیت رفاهی، مدیریت خدمات عربستان در اداره حج، خدمات فرودگاهی مسافرتی، شهری، ارتباطاتی، حمل و نقل، امنیتی، بهداشتی، فرهنگی و تبعیض نژادی در امور فرهنگی اختصاص دارد.
سقوط جرثقیل در حرم، اعمال حج شروع میشود و فاجعه خونین منا از عنوانهای فصل سوم اثر است که به حوادث خونین حج سال 1436 هجری قمری پرداخته و در فصل چهارم که به گزارش شاهدان عینی از فاجعه مربوط میشود، دیدگاه حجاج ایرانی و نظر بعضی از حجاج غیر ایرانی در مورد فاجعه منا گردآوری شده است.
در فصل پنجم برخی از امور و راهکارها واکاوی شده است و در فصل ششم که به بررسی فاجعه منا از نگاه حقوقی اختصاص دارد، موضوع قضا و قدر و فاجعه منا تحلیل شده و نویسنده اثر به این سئوال که آیا فاجعه منا عمدی بوده است، پاسخ میدهد.
در فصل سوم اثر ذیل سقوط جرثقیل در حرم میخوانیم: زمانی که بین راه مدینه و مکه برای استراحت پیاده شده بودیم، یک پیامک برای ما آمد که در مسجدالحرام، یک جرثقیل افتاده و عدهای کشته شدهاند. پرسیدیم که از ایران کسی بوده یا نه، که معلوم نبود. بعدا مشخص شد از ایران تعدادی بودهاند. آمارها متغیر بود.
در مکه فهمیدیم که در حادثه مسجدالحرام و سقوط جرثقیل، جمعا 14 نفر از ایران کشته شده بودند. البته، در مسجدالحرام دیدیم که قلاب و سر جرثقیلی که افتاده بود، قدیمی بوده و پیچ و مهرههایش را باز کرده بودند و اگر توفان نمیشد جرثقیل نمیافتاد.
همچنین ذیل عنوان فاجعه خونین منا میخوانیم: هوا در بین جمعیت از 50 درجه هم بیشتر شده بود. تجمع زیاد، باعث شده بود بدنها به هم فشار آورده و حرارت زیاد بشود. برخی از آفریقاییها، علیرغم بدنهای بزرگتر، با این فشارها، بیرمق شدند و به تدریج بیهوش شده و روی زمین میافتادند.
نویسنده اثر در مقدمه این کتاب آورده است: اینجانب به عنوان یک استاد دانشگاه در رشته مهندسی و رئیس دانشکده و پژوهشکده مهندسی خودروی دانشگاه علم و صنعت ایران، با بیش از 40 سال سابقه تدریس و تحقیق، تلاش کردم تا همه مطالب کتاب به دور از حب و بغضها و نگاههای غیر محققانه باشد.
در بخش دیگری از این مقدمه به قلم استاد دانشگاه علم و صنعت ایران میخوانیم: اینجانب به عنوان کسی که در قلب فاجعه بودهام، بر خود واجب دانستم تا با به قلم کشیدن این فاجعه، نقشی در زنده نگه داشتن مظلومیت مردان و زنانی که مظلومانه و بدون هیچ گناه و تقصیری به خاک و خون کشیده شدند، داشته باشم.
وی هدف دیگر خود از نوشتن این متن را اینگونه عنوان کرده است که عدهای به فکر بیفتند و جلوی سوء مدیریتها و ندانمکاریهای سعودیها را در ایام حج و عمره بگیرند و از طرف دیگر جهانیان، مردم مسلمان و کشورهای اسلامی، به ویژه کشور عربستان بدانند که عمق این فاجعه چقدر بوده و به راحتی آن را به بوته فراموشی نسپارند.
کتاب گزارشی از فاجعه منا در «طریق یا حاج» به قلم محمدحسن شجاعی فرد استاد دانشگاه علم و صنعت ایران در قطع وزیری، شمارگان 1000 نسخه و به قیمت 9000 تومان در تابستان 1395 منتشر شده است./920/پ202/ق