انتشار کتاب «مغنی الفقیه؛ علم صرف با مبانی فقهای شیعه»
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب «مغنی الفقیه؛ علم صرف با مبانی فقهای شیعه» یازدهمین جلد از سلسله دروس کاربردی اجتهادی مغنی الفقیه به قلم مصطفی جمالی از سوی انتشارات دارالفکر منتشر شد.
در بخشی از پیشگفتار این کتاب میخوانیم: علم فقه از شریفترین و با فضلیتترین علوم به شمار میآید که انسان به وسیله آن اعمالی را که مطلوب و محبوب خداوند است و آنچه را که منهی و مغضوب درگاه اوست در مییابد، لذا بین تمام علوم دیگر به این علم، و از بین حاملان علوم مختلف به حاملان این علم، توجه و عنایت ویژهای شده است. از این روی واجب است که به اندازه توان در این علم و ارکان آن تحقیق نمود.
از مهمترین ارکان علم فقه؛ صرف، نحو، منطق و بلاغت است، که علی رغم کوششهای بسیار در این زمینهها، آن گونه که باید و سزاوار است به روش مطلوب به ابحاث این علوم پرداخته نشده است، روشی که با هدف نهایی خود یعنی استنباط تناسب داشته و راه آن را هموار نماید.
هدف اصلی طلاب علوم دینی، فقاهت به معنای عام آن است، یعنی به دست آوردن حکم خداوند در تمام شئون زندگی بشر، در زمینههای چون احکام عبادات و معاملات و مباحث علوم انسانی در بخشهای مختلف آن؛ مانند جامعهشناسی، روانشناسی و غیره که در عصر حاضر اهمیت زیادی پیدا کرده و ذهن دانشمندان اسلامی را به خود مشغول داشته است و ارشادهای رهبر معظم انقلاب مبنی بر تولید علم و تحول در علوم انسانی که چندی است ایشان بر این امر تأکید بسیار دارند، حاکی از اهمیت این مسأله است.
از عوامل مؤثر در تحقق این هدف، تحول در مقدمات این علوم یعنی علم صرف، نحو، منطق و بلاغت است.
فقهای شیعه دارای مبانی متقن در حوزه ادبیات هستند و این مبانی به گونهای است که قابلیت ثمردهی فراوان دارد و میتوان بر اساس آن علوم ادبی از جمله صرف را پایهریزی نمود.
این کتاب از میان علوم ادبی، به علم صرف پرداخته و امید است که تقویت طلاب در امر فقاهت شود.
گفتنی است؛ نویسنده مثالهای این کتاب از آیات و روایات آورده و کاربردی فقهی موضوعات مطرحشده در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است.
این کتاب از پیشگفتار و سه بخش: «فعل» و «اسم» و «مفرد، مثنی و جمع» تشکیل شده است.
بخش اول این کتاب شامل چهار باب با عناوین «تعریف فعل»، «اقسام فعل» و «افعال ثلاثی مزید»، «ساختار فعل» است.
باب اول بخش «فعل» شامل فصلهای «معنای غیر مستقل»، «حدوث و انجام کار»، «فعلیت»، «فعل متعدی»، «فعل مجهول»، «فعل اختیاری»، «اصل فعل» میشود؛ همچنین باب دوم این بخش از فصلهایی همچون: «فعل ماضی»، «فعل مضارع»، «فعل امر» و در باب سوم این بخش فعلهای ثلاثی مزید همانند: «افعال»، «تفعیل»، «تفعّل»، «مفاعله»، «باب افتعال»، «باب انفعال»، «باب استفعال» مورد بررسی قرار گرفته است.
باب چهارم بخش «فعل» از موضوعاتی همچون: «ساختار فعل»، «ساختار معتبر»، «اقسام ساختار» «ساختار فعل ماضی معلوم»، «ساختار فعل مجهول»، «قلمرو ساختار کثیر»، «قلمرو ساختار کثیر» و «نقش روانی تلفظ در ساختار» تشکیل شده است.
در بخشی از «معنای فعل» بخش اول این کتاب میخوانیم: معنای حدوث و انجام کار، قدر متقین از معنای فعل است. حدوث و انجام به معنای تحقق یک کار یا حالت است.
این معنا را میتوان از طریق اطراد و تبادر ثابت نمود. اطراد بررسی موارد استعمال و پیدا کردن معنای حقیقی.
تبادر نیز نتیجه اطراد است که بعد از بررسی و جستجو در استعمالات به دست میآید و معنایی از لفظ به ذهن انسباق پیدا میکند.
فعل در کلام عرب، در همه موارد دلالت بر انجام و حدوث دارد و بنابراین میتوان معنا را از راه اطراد ثابت نمود و اطراد معنا، نشانه حقیقی بودن آن است. معنای متبادر از افعال نیز همین است و شنیدن فعل معنای آنجا کار و حدوث به ذهن میآید.
بخش دوم این کتاب با عنوان «اسم»، مشتمل دو باب «مصدر و غیر مصدر» و «جامد و غیر جامد» است، باب اول بخش «اسم» موضوعاتی همچون «اسم صدر»؛ «مصدر»، «مصدر مره و نوع» و «مصدر میمی» مورد بررسی قرار گرفته است.
«تعریف جامد»، «تعریف مشتق» و «اصل مشتقات»، «اسم فاعل»، «اسم مفعول»، «صفت مشبهه»، «اسم تفضیل»، «اسم مبالغه»، «اسم مکان و زمان»، «اسم آلة» در باب دوم بخش «اسم» توضیح داده شده است.
بخش سوم این کتاب نیز از فصلهای همچون «مفرد»، «مثنی» و «جمع» تشکیل شده است.
گفتنی است؛ این کتاب در 312 صفحه با شمارگان 1000 نسخه به قیمت 15 هزار تومان از سوی انتشارات دارالفکر منتشر شده است.
نویسنده برای نگارش این کتاب از 31 منبع روایی، ادبی، فقهی و اصولی بهره برده است که برخی از این منابع عبارتند از: نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، الکافی، وسایل شیعه، بحارالانوار، تذکرة الفقها، المیزان فی تفسیر القرآن، کفایة الاصول، قوانیین الاصول، مغنی البیب، المحیط فی اللغة، کتاب العین، مفردات ألفاظ القرآن، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر و معجم المقایس اللغة.
علاقهمندان برای تهیه این کتاب و دیگر آثار این انتشارات به قم، خیابان معلم، مجتمع ناشران، پلاک 36 مراجعه کنند و یا با شماره 3773645 و 37745544 تماس حاصل بفرمایند./998/پ202/ق