جایگاه عقل و ادب در انسان و ویژگی ممتاز آن دو

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجت الاسلام والمسلمین سید حسین مؤمنی بامداد امروز در دعای ندبه مسجد مقدس جمکران به قوه عقل انسان اشاره کرد و گفت: بالاترین سرمایه‌ای که در خدمت انسان قرار داده‌اند، قوه عقل است که انسان را از حیوان متمایز می‌کند.

سخنران مسجد مقدس جمکران اظهار داشت: امام رضا(ع) عقل را بهترین رفیق و دوست یاد می‌کنند و بیان می‌دارند که انسان به واسطه عقل می‌تواند راه صحیح را از غیر صحیح تشخیص دهد.

وی ادامه داد: افرادی که چهار ویژگی دل نبستن به این دنیا، تلاش برای آخرت، توشه برداشتن برای شب اول قبر و آماده بودن برای روز قیامت را داشته باشند، دارای عقل هستند.

ویژگی ممتاز عقل، ادب است

کارشناس مسائل مذهبی اضافه کرد: از جمله آثار و برکات عقل، فکر و اندیشه و توجه به مبدأ، توجه نسبت به مقصد و فکر درباره راه و طریقی که دارد، از آورده‌های عقل است؛ ویژگی ممتاز عقل، ادب است که ارتباط مستقیمی با عقل دارد.

وی تأکید کرد: بر اساس احادیثی که از اهل بیت(ع) بیان شده به این نتیجه می‌رسیم که گفتار و کردار هر فرد، شخصیت و سرنوشت او است؛ پس اگر کسی ادب و گفتار صحیحی ندارد، کردار صحیحی هم نخواهد داشت.

ادب، انسان را به سمت مکارم اخلاق سوق می‌دهد

حجت الاسلام والمسلمین مؤمنی ابراز داشت: ادب، انسان را به سمت مکارم اخلاقی سوق می‌دهد و از زشتی‌ها و رذائل دور می‌کند؛ هیچ ارثی مثل ادب نیست و بهترین چیزی که پدران برای فرزندان خود به ارث می‌گذارند، ادب است؛ ادب ارثی است که برای انسان جاودانه است و از بین نمی‌رود.

وی فضای غفلت را فضایی دانست که انسان را از ادب دور کند و گفت: ادب گوهری گرانبها است که هیچ‌‏گاه شکست نمی‌خورد؛ فرد مؤدب همیشه مورد تأیید مردم بوده و مردم او را دوست خواهند داشت.

سخنران مسجد مقدس جمکران اضافه کرد: این که انسان کاری را به بهترین شکل ممکن انجام دهد نیز از اجزای ادب است؛ اکراه و اجبار در رعایت ادب نباید وجود داشته باشد و سلسله مراتب در ادب هم از اهمیت بالایی برخوردار است.

تفاوت اخلاق و ادب

وی به تبیین تفاوت اخلاق و ادب پرداخت و تصریح کرد: ادب، افعال صادره از سوی انسان است و اخلاق به ملکات راسخه در روح می‌گویند که مورد پذیرش قرار گرفته است و در این دو نباید خلط مبحث شود.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان این که ادب در چهار جا باید رعایت شود، بیان داشت: ادب در مقابل خدا با انجام واجبات و ترک محرمات محقق می‌شود؛ ادب در مقابل ولیّ خدا به معنی این است که بدانید پرونده اعمال شما هر هفته به محضر امام زمان(عج) می رسد و نکند که در این پرونده گناه و رذائل وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: ادب در مقابل حضرت حجت(عج) این است که مثل خانه تکانی سال جدید، در دل خود نیز خانه تکانی داشته باشیم؛ دل خود را به شکلی صفا دهیم که ولی خدا در آن جا داشته باشد و هر روز به یاد ایشان باشیم، در هر صبح دعای عهد بخوانیم و هر روز برای ایشان صدقه کنار بگذاریم.

حجت الاسلام والمسلمین مؤمنی در پایان، اظهار داشت: ادب در مقابل پدر و مادر سعادت در دنیا و آخرت را نصیب انسان می‌کند؛ چهارمین جایی که انسان باید ادب داشته باشد، ادب اجتماعی در رفت و آمد با دیگران و دوستان است./840/پ202/ی