نگاهی به کتاب خبر و اخلاق خبرنگاری + دانلود
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، هفدهم مرداد، «روز خبرنگار» نام گذاری شده است، از این رو، در این نوشتار، بخشهای مختلف کتاب خبر و اخلاق خبرنگاری، نوشته سید محمد مکی معرفی میشود.
نویسنده در این کتاب با تبیین نقش و اهمیت اخلاق در حرفه خبرنگاری، به بیان تأثیر اخلاق بر فرآیند اطلاع رسانی پرداخته است.
نگارنده در فصل اول این کتاب به بررسی عنوانهای: اهميت خبر، تعريف خبر، عناصر خبر، ارزشهای خبری، خبرنويسی، مراحل خبرنويسی، خبرنويسي براي راديو و تلويزيون، اهميت خبرنگاری، ويژگیها و مهارتهای خبرنگاری، منابع خبری و عوامل مؤثر بر شكل گيري و انتشار اخبار پرداخته است.
همچنین، موضوعات اخلاق اسلامي و نقش آن در فرآيند اطلاع رساني و ويژگي هاي اخلاقي خبرنگار مسلمان(اصول اخلاقي حرفه خبرنگاري) در فصل دوم و نیز اهميت نقش صدا و سيما در عرصه انتشار اخبار در فصل سوم واکاوی شده است.
سید محمد مکی، احساس مسئوليت اجتماعی، صداقت و واقع نمايی، رعايت عدالت و انصاف، سودمندي و فايده رسانی، توجه به مصالح عمومي جامعه، آرامش بخشی و اميدآفرينی، استقلال و بي طرفی، نرم گويي و بيان نيكو، پرهيز از افترا زدن و اتهام بستن، پرهيز از تحقير و توهين، پرهيز از ورود به حيطه زندگي خصوصي افراد، پرهيز از تلقين و تحميل، پرهيز از تفرقه افكني و تشتت و پرهيز از بدآموزي را از برخی ويژگي مهم خبرنگار مسلمان را برشمرده است، به این دلیل، وی در مقدمه موضوع «ویژگیهای خبرنگاران مسلمان» چنین مینویسد:
باور به خداي بزرگ و اعتقاد به يگانگي ذات بي همتاي او، سرچشمه همه خوبي هاي اخلاقي است. خبرنگار مسلمان از زلال اين موهبت و معرفت و آثار و بركات آن بهره مند مي شود. او به عنوان كسي كه بخش مهمي از نيازهاي اطلاعاتي مردم را ـ كه نقش به سزايي در جهت گيري ها و قضاوت هاي آنها دارد ـ تأمين مي كند، خود را متعهد و ملزم به رعايت مصالح و منافع واقعي آنان خواهد دانست. پس براي شناخت و درك صحيح اين مصالح و منافع، نهايت تلاش خود را به كار خواهد بست.
بايد گفت اين، خود، مهم ترين بخش از وظايف اخلاقي خبرنگار مسلمان است كه در كنار افزايش آگاهي ها، نيازمند ياري گرفتن از پروردگار است. شايد هيچ كس در ضرورت رعايت مواردي كه به عنوان ويژگي هاي اخلاقي خبرنگار مسلمان ـ و به تعبير ديگر، صفات و بايسته هاي خبر از ديد يك خبرنگار مسلمان ـ بر خواهيم شمرد، ترديدي به خود راه ندهد، ولي بعيد نيست كه بسياري از افراد، در تشخيص مصداق هاي آنها دچار ترديد، انحراف يا خداي نخواسته جهل مركب شوند. بنابراين، شايسته است كه تأكيد كنيم خبرنگار مسلمان نبايد در اين باره ياري خواستن از پروردگار و همچنين آماده كردن خود براي بهره مندي از اين مدد الهي را فراموش كند.
همچنین مؤلف در بخش پایانی با عنوان «چکیده و نتیجهگیری» موضوعهایی همچون: توجه به مصالح مسلمانان، مفيد بودن، انتقاد سالم، پرهيز از تكرار بي مورد، انتشار اخبار مربوط به مردم، آگاه كردن مردم، توجه به اهميت خبر، در خدمت اسلام بودن، تجهيز و توجيه مردم، روشن سازي افكار عمومي، انتشار اخبار مهم و باارزش، انتشار ندادن اخبار زيان بار، جانب داري نكردن، توجه به جذابيت خبر و توجه به ظرافت ها و زيبايي هاي ادبي را بررسی کرده است.
خبرنگاري، خدمت مهم اجتماعي است؛ زيرا عهده دار تأمين يك نياز مهم اجتماعي، يعني خبر است و همين موضوع براي اينكه نياز به اخلاق نيكو را در اين حرفه ضروري بدانيم، كافي خواهد بود. بنابراین، نویسنده زیر عنوان چکیده و نتیجه گیری چنین مینگارد:
نقش مهمي كه جريان اطلاع رساني در شكل دهي به افكار عمومي و موضع گيري هاي فردي و اجتماعي ايفا مي كند، اهميت و ضرورت پايبندي به ضوابط اخلاقي حرفه خبرنگاري را دوچندان كرده است. نتيجه اين كوشش، به تدوين اصول بين المللي اخلاق روزنامه نگاري انجاميده است.
اگر از ديدگاه اسلام به موضوع بنگريم، باز هم اهميت اخلاق در اين حرفه بيشتر و بيشتر خواهد شد و حتي جنبه هايي فراتر از ميثاق هاي بين المللي اخلاق حرفه اي مي يابد و مفاهيمي عميق تر، مؤثرتر و اصيل تر را شامل مي شود؛ زيرا اخلاق از ديد اسلام، يك امر واقعي دروني است و در ارتباط ميان فرد با خداي خويش، معنا و مفهوم مي يابد. از آنجا كه اخلاق بر درك عميق از جهان هستي و خالق آن مبتني است، از هرگونه ظاهرسازي، مصلحت انديشي، تكلّف و اجبار مبرّاست و صاحب خود را يكسره بر مدار حق و خير، ثبات قدم مي بخشد
مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما، کتاب خبر و اخلاق خبرنگاری را در قطع رقعی و 122 صفحه منتشر کرده است و علاقه مندان می توانند برای مطالعه بیشتر و دسترسی به این کتاب اینجا را کلیک کنند./۹۹۸/ن ۶۰۲/ش
ناگفته پيداست كه يكي از مسئوليت هاي مهم رسانه هاي خبري، ارائه اطلاعات درست به مخاطبان است. اطمينان از درستي مطالب از ضرورت هاي حرفه خبرنگاري است. خبرنگار بايد رويداد را آن گونه اتفاق افتاده، نه آن گونه كه مي خواهد اتفاق افتاده باشد، به آگاهي مخاطبان برساند. انعكاس مطالب نادرست اعتماد مردم را از رسانه خبري سلب و آنان را به سوي ديگر منابع خبري هدايت مي كند. بنابراين، بايد درباره يك رويداد كاملاً تحقيق كرد و اطلاعات به دست آمده را با منابع ديگر تطبيق داد. هيچ گاه نبايد درستي خبر را فداي سرعت انتشار كرد. خبر بايد جامع و كامل باشد و به پرسش هايي كه براي مخاطبان خبر به وجود مي آيد، پاسخ گويد.