۵۰۰ عنوان برنامه در هفته پژوهش اجرا میشود
مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران در قم قرار دارد، این مرکز تمام مدیریتهای استانی را سازماندهی میکند، 76 مدرسه علمیه تحت مدیریت استان تهران وجود دارد و هرکدام از این مدارس به فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و فرهنگی میپردازند.
طلاب حوزههای علمیه خواهران همزمان با سپری کردن دروس آموزشی مهارتهای پژوهشی نیز فرامیگیرند چراکه پژوهش مقدمهای ضروری برای ورود به فعالیتهای فرهنگی و تربیتی است و سرمایه و پشتوانه خوبی برای امر تبلیغ در آینده خواهد بود.
بر همین اساس با سرکار خانم پور حمزه معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان تهران درباره فعالیتهای پژوهشی این مرکز به مناسبت هفته پژوهش به گفتوگو نشستیم که در ادامه میخوانید:
رسا_ لطفاً فعالیتهای کلی این معاونت را تبیین بفرمایید؟
پژوهش میبایست در مسیر تربیت طلبه قرار گیرد نه صرفاً بهعنوان یک امر مستحب بلکه بهعنوان یکی از ضروریات دانش، به این معنا که طلاب پژوهشگر میبایست با تبیین اندیشههای ناب اسلامی، عمقبخشی به اعتقادات موروثی، تبدیل گزارههای دینی به اصول رفتاری و عملی در جهت تربیت دینی گام بردارند.
پژوهش از حیث رتبه زمانی، پس از آموزش قرار دارد و طلاب در سطوح پایین تحصیل با انجام مباحثه که درواقع مدخلی برای پژوهش است مفاهیم آموزشی را در ذهن نهادینه ساخته و با اشتراکگذاری آموختهها و مراجعه به کتب فرا آموزشی و مکمل، به غنیسازی آموزهها اهتمام دارند و به همافزایی علمی دست مییابند و مباحثه بهعنوان وجه ممیزه آموزشی در حوزه در مقایسه با دیگر مراکز آموزشی به ترویج فرهنگ پژوهش و جایگاهیابی پژوهش در متن طلبگی کمک میرساند.
در سطوح بالاتر همزمان با تحصیل دانش، طلاب با چالشها و شبهات و پرسشهای جامعه عصر خویش متناسب با حوزه تخصصی دانش خود آشنا میشوند و تحت راهبری اساتید راهنما دغدغه و مسأله ذهنی خود را در قالب عنوان پژوهش پایانی ارائه میدهند و کمیتههای علمی تخصصی پایاننامهها، بروز و کاربردی بودن عناوین را کنترل میکنند.
در حال حاضر در سطح دو (کارشناسی) بیش از چهار هزار و در سطح سه (کارشناسی ارشد) قریب به 1500پایاننامه در استان تهران دفاع شده است. حاصل و برونداد مجموعه فعالیتهای پژوهشی طلاب اعم از مقالات و پژوهشهای پایانی در جشنوارههای علمی- پژوهشی به رقابت میپردازند و جشنوارههایی نظیر علامه حلی ره (مشترک بین طلاب نوقلم خواهر و برادر)، جشنواره بانوی کرامت (مختص اساتید خواهر) و مسابقات علمی پژوهشی رشد (برای تحقیقات میدانی و گروهی) کارکردها و اهدافی چون بالندگی در اثر ایجاد فضای رقابتی، انگیزشی و فرهنگسازی پژوهش را دنبال میکنند و کار ویژه آن، شناسایی نیروهای مستعد و نخبه بهمنظور الگوسازی و انگیزه دهی به دیگر طلاب و شناسایی و پاسخگویی به چالشهای دینی جامعه خواهد بود.
آثار راهیافته به جشنوارههای علامه حلی(ره) و بانوی کرامت در استان تهران در چند سال اخیر ازنظر کیفی و کمی رشد صعودی داشته و در کشور حائز رتبه برتر شده است و قریب به 2500 اثر در سال گذشته در جشنوارههای مزبور مشارکت داشتهاند.
یکی دیگر از فعالیتهای پژوهشی حوزه علمیه خواهران تشکیل نهادهای حرفهای است که رسالتشان ورود تخصصی به فضای علمی پژوهشی بوده که شامل کانونهای علمی طلاب در سطح2 (کارشناسی)، انجمنهای علمی در سطح سه(کارشناسی ارشد) و هستههای پژوهشی برای دانشآموختگان حوزوی، فعالیتهای علمی پژوهشی مدارس را تنظیم میکند.
رسا_ فعالیتهای این معاونت در هفته پژوهش را تشریح کنید؟
معاونت پژوهش مرکز مدیریت پیش از شروع هفته پژوهش طی بخشنامهای ضمن نامگذاری این ایام، برنامههای پیشنهادی خود را به مدارس ابلاغ میکند، مدیران مدارس با توجه به ظرفیت حوزهها و نیازها و خلأهای موجود با همفکری شورای علمی و به اهتمام معاون پژوهشی و همت تشکلهای مذکور فعالیتهای موردنظر خویش را برنامهریزی کرده و به مدیریت استان اعلام میکند و معاونت پژوهش استان بر این اساس تقویم اجرایی برنامهها را تنظیم و بهتمامی مدارس اطلاعرسانی میکند. به حول و قوه الهی در سال جاری قریب به 500 عنوان برنامه در هفته پژوهش در حال اجراست.
تهیه تقویم پژوهشی با دو هدف صورت میگیرد؛ هدف اول جلوگیری از موازی کاری و پیشنهاد انجام کارهای شاخص توسط چند مدرسه بهصورت شورای راهبردی است و هدف دوم آشنا شدن طلاب با فعالیتهای پژوهشی مدارس دیگر است تا بتوانند بر اساس نیازها، دغدغهها و انگیزههایی که دارند از برنامههای مدارس دیگر بهرهبرداری و مشارکت داشته باشند.
رسا_ چه اقداماتی در راستای هفته کتاب انجامشده است؟
در این هفته به مدارس ابلاغ شد با توجه به فرصتها و امکاناتی که در اختیار دارند برخی کار ویژههای ماندگار و مؤثر را در حوزه کتاب و کتابخوانی تعریف کنند بهگونهای که طلاب در این بازه زمانی خاص تغییرات اساسی را در مسأله کتاب و کتابخوانی احساس کنند.
ازجمله پیشنهادهایی که به مدارس شده میتوان به این نکات اشاره کرد؛ این روزها کتابخانهها آراستگی خاصی داشته باشد، نمایشگاه کتاب برگزار شود، از کتابخانههای تخصصی بازدید به عمل آید، تازههای کتاب به طلاب و اساتید معرفی شود و از همه مهمتر طلاب را با سامانه کتابداری تحت وب آشنا کنند.
ما دو سامانه کتابداری داریم که یکی مربوط به پایاننامههای استان تهران و دیگری مربوط بهکل کشور میشود و تمامی کتبی که در مدارس علمیه وجود دارد در این سامانه قرار دادهشده است، در این سامانه طلاب میتوانند با صرف کمترین زمان از کتابهای موجود در مدارس مختلف اطلاع پیدا کنند.
رسا_ چه آسیبهایی بر سر راه تولید پژوهشهای دینی قرار دارد؟
گاهی باید در مقابل موانع پیش رو آتش به اختیار بود گاهی لازم است برای محدودیتها راهکارهای جایگزین دید و گاهی تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد اما آنچه باعث نگرانی است پژوهش هراسی و ترس از نگارش در میان عمده طلاب و دانشجویان است که میتوان با تقریر صحیح و کارکرد سنجی دقیق و دفاع جدی مسؤولان و متولیان امر پژوهش نسبت به این مهم موجب ارتقاء سیستم آموزشی و اساتید در جهت پژوهش محور شدن و درنتیجه کاهش آسیبهای موجود شود./813/ت301/ب1