رهیافتی به شناخت دعا

از برکات مهم دعا آن است که دل به یاد حضرت باری تعالی انس می گیرد و آدمی از شر شیطان و مکاید آن به سلامت می ماند؛ همان گونه که امام علی (ع) فرموده است:« بسیار دعا کن تا از گزند شیطان در امان بمانی».(اکثر الدعاء تسلم من سورة الشیطان1)

 

در این باره حدیثی از امام صادق (ع) نقل شده که درنگ در آن شایان است:« ابلیس گفت: پنج کس اند که مرا به آنها راهی نیست و دیگر مردمان، در مشت من اند: کسی که با خلوص نیت به خدا پناه ببرد و در همه کارهایش بر او توکل کند؛ کسی که شب و روز، بسیار تسبیح خدا بگوید؛ کسی که برای برادر مومنش آن پسندد که برای خود می پسندد؛ کسی که هر گاه به او مصیبتی برسد، بی تابی نکند، و کسی که به آنچه خدا قسمت او کرده است، خرسند باشد و غم روزی اش را نخورد».2

چهارم. زنده شدن دل:

از برکات شایان شکر گزاری دعا آن است که انسان از دل مردگی رهایی می یابد و دل و جانش با نور دعا زنده می شود؛ همان گونه که رسول خدا (ص) فرموده است:« ان الله لیحیی قلب المومن بالدعاء3 ؛ خداوند دل مومن را با دعا کردن، زندگی می بخشد».

پنجم. انس در وحشت:

مردی نزد امام صادق (ع) آمد و گفت: سرورم، سنم بالا رفته و نزدیکانم همگی مرده اند و من نیز می ترسم که مرگ به سراغم بیاید و کسی را ندارم که با او دمخور شوم و دردِ دل کنم. امام به او فرمود:« در میان برادران مومن تو، کسانی هستند که از خویشاوند نسبی یا سببی به تو نزدیک ترند و دمخور شدنت با آنها، برایت بهتر از دمخور شدن با یک خویشاوند است. با این حال ، تو را به دعا کردن {و راز و نیاز با خدا} توصیه می کنم».4

ششم. نزدیک شدن به خدا:

در حدیثی از امام علی (ع) می خوانیم:« التقرب الی الله تعالی بمسالته و الی الناس بترکها5؛ نزدیک شدن به خداوند متعال، با درخواست کردن از اوست و {نزدیک شدن} به مردم، با ترک در خواست{از آنها}». از این رو مومن چنانچه بخواهد به خدا خود نزدیک شود هماره باید به دعا رو آوردن. دعا آدمی را از غیر خدا می رهاند و به خدا نزدیک می سازد و باعث می شود که مومن نیازهای خود صرفا با او در میان نهد.

آری، مهم آن است که بنده، در هر کاری که انجام می دهد قصد تقرب کند و بکوشد هر لحظه به خدای خود نزدیک شود. بیشتر مشکلات آدمی از آنجا سرچشمه می گیرد که وی قصد تقرب ندارد و کار را برای نفس خود انجام می دهد نه خدا!

اگر آدمی بر هوای نفس خود غالب آید و صرفا کارها را برای نزدیک شدن به خدا انجام دهد، زندگانی او عطر و بوی دیگری می گیرد. دعا اگر خالصانه باشد صرفا برای نزدیکی به خداست و تقرب الی الله را بر سر سفره زندگانی آدمی می آورد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. بحارالانوار، ج78،ص9،ح14
2. حضال، ص285، ح37
3. نهج الدعاء، ج1،ص72
4. فلاح السائل، ص303،ح205؛ بحارالانوار، ج86،ص7، ح7
5. غررالحکم، ح1801