رهیافتی به شناخت دعا

هشام بن سالم نقل می کند که امام صادق (ع) فرمود: آیا بلای دراز مدت را از بلای کوتاه مدت باز می شناسید؟ گفتیم : خیر. آن حضرت فرمود: هر گاه در هنگام بلا به فردی از شما دعا کردن الهام شد، بدانید که آن بلا، کوتاه است1».

بر طبق روایات ، هیچ بلایی نیست که بنده مومنی به آن گرفتار شود و خدا به او توفیق دعا کردن دهد مگر آنکه آن بلا به زودی بر طرف شود؛ اما آن هنگام که بنده به دعا کردن روی نیاورد بلای او به درازا می کشد، آنچه گفتیم در سخنی از امام کاظم (ع) چنین آمده است:« هیچ بلایی نیست که بنده مومنی بدان گرفتار آید و خداوند او را توفیق دعا کردن دهد، مگر اینکه آن بلا به زودی برطرف شود، و هیچ بلایی نیست که بنده مومنی به آن گرفتار آید و از دعا کردن خودداری ورزد ،مگر اینکه آن بلا به درازا بکشد. پس هر گاه بلا فرود آمد به درگاه خداوند دعا را التماس کنید2».

از اندرزهای حضرت داوود (ع) آن است که «برای خداوند خشم ها و عذاب هایی است. پس هر گاه آنها را دیدید ، زخم هایتان را با دعا درمان کنید؛ زیرا خداوند –تبارک و تعالی- می فرماید: اگر مردان خاشع، کودکان شیرخوار، و حیوانات چرنده نبودند، سیلاب عذاب را بر شما فرو می ریختم3».

نهم. شفای هر درد: در کتاب شریف کافی در حدیثی از امام صادق (ع) می خوانیم: « علیک بالدعاء فانه شفاءٌ من کلّ داءٍ4؛ برتو باد به دعا؛ زیرا دعا، شفای هر دردی است»؛ مفاد روایت عموم را می رساند ؛ بدین معنا که امام معصوم (ع) دعا را شفای هر دردی می داند و در این گستره چیزی را استثنا نمی کند؛ از این رو در هر بیماری روحی یا جسمی، مناسب است که فرد نخست دست به دعا بردارد و شفای خود را آرزو کند البته این با سراغ روحی یا جسمی مناسب است که فرد نخست دست به دعا بردارد و ضفای خود را آرزو کند؛ البته این؛ با سراغ طبیب رفتن منافاتی ندارد و فرد باید علاوه بر دعا کردن به بهبود ظاهری درد نیز توجه کند.

در کتب ادعیه ، گاه به دعاهایی برمی خوریم که عناوینی چون دعای سردرد، دعای درد کمر، دعای درد چشم و... دارد، دعاهایی که در روزگاری بسیار متداول بوده است. در عصر ما برخی با توهم اینکه علم پزشکی رشده کرده و این دعا، مربوط به عصر فقر پزشکی بوده با آنها مبارزه می کنند. حال آنکه مراجعه به پزشک منافاتی با خواندن دعا به امید بهبود ندارد؛ چه آنکه طبیب واقعی پروردگار است و چنانچه او نخواهد هیچ درمانی میسر نخواهدبود ، از این رو در دست پزشکان دوا قرار داد و شفا در نزد پروردگار است.

محمد بن مسلم می گوید به امام باقر (ع) گفتم: آیا {درست است که} پیامبر خدا (ص) درباره سیاه دانه فرموده است در آن شفای هر دردی است به جز مرگ؟ فرمود: آری سپس فرمود: آیا تو را از چیزی آگاه نسازم که شفای هر دردی و مرگی است؟ گفتم آری. فرمود: دعا.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. کافی، ج2، ص471،ح1؛ مکارم الاخلاق،ج2،ص9، ح1989
2. کافی، ج2، ص471؛ عدةالداعی، ص34، فلاح السائل،ص75،ح9
3. البیان والتبیین،ج3،ص153
4. کافی،ج2،ص470،ح1 وج6،ص413،ح3