نگاهی به فعالیت‌ بزرگ‌ترین کتابخانه ادیان در کشور

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتابخانه دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی قم با دارا بودن بیش از 45‌هزار جلد کتاب در حوزه ادیان، بزرگ‌ترین کتابخانه ادیان کشور شمرده می‌شود.

کتابخانه دانشگاه ادیان و مذاهب از معدود کتابخانه های تخصصی ایران است که در زمینه ادیان و مذاهب فعالیت می کند و همه روزه پذیرای استادان و پژوهشگران و طلاب و دانشجویانی است که برای تهیه منابع تحقیقاتی خود به این دانشگاه مراجعه می‌کنند.
 
مجموعه غنی منابع کتابخانه، پاسخ‌گوی مطلوب به مراجعان، دسترسی آزاد به منابع کتابخانه از طریق سیستم قفسه باز، پذیرش عموم محققان بدون هیچ محدودیتی‌، مکانیزه بودن سیستم کتابخانه، امکانات زیراکس، اینترنت و غیره عواملی است که پژوهشگران حوزه ادیان را در مطالعات گسترده یاری می‌دهد.
  
این کتابخانه می کوشد تا همگام با پیشرفت‌های تکنولوژی روز دامنه خدمات خود را هرچه بیشتر گسترش دهد. در همین راستا امکان ارتباط با کتابخانه‌های دیگر از طریق برنامه نوسا (سیمرغ تحت Web) فراهم شده است که کاربران می توانند با انتخاب‌Log: guest با هر کدام از کتابخانه‌های میهمان که در صفحه اول برنامه موجود است به پایگاه‌های مهم دانشگاهی و کتابخانه‌های تخصصی دسترسی داشته باشند.

در حال حاضر کتابخانه این دانشگاه با گردآوری مجموعه ای از کتاب‌ها و مجلات تخصصی فارسی‌، عربی و انگلیسی یکی از غنی‌ترین کتابخانه‌های تخصصی در سطح کشور است. بیشتر کتاب‌ها و نشریات کتابخانه درباره فرق و مذاهب اسلام‌، مسیحیت، یهودیت، هندوئیسم، بودیسم و ادیان ابتدایی و همچنین دایره المعارف های اسلام‌، مسیحیت، یهودیت و زرتشت است. 

اکنون بیش از 37000 نسخه کتاب فارسی و عربی و همچنین 7600 نسخه کتاب لاتین و پنج هزار مجله فارسی ، عربی و لاتین در این کتابخانه نگهداری می‌شود که متون دینی هند که از گستردگی خاصی برخوردار است در این مرکز جمع‌آوری شده است.

این کتابخانه به سبب گستردگی و اهمیتی که دارد زیر نظر اداره کل کتابخانه دانشگاه و با ساختاری سازمان‌یافته راه‌اندازی شد.

 ساختار سازمانی کتابخانه از سه بخش‌ خدمات فنی، خدمات عمومی و مجلات تشکیل شده است.

مجموعه‌سازی بخشی از فعالیت‌های فنی این مرکز است که‌ انتخاب، سفارش و فراهم‌آوری منابع اطلاعاتی و نیز بهنگام کردن این منابع با توجه به نیاز محققان‌، متخصصان و همچنین به روز نمودن منابع از طریق کارگزاران، نمایشگاه‌های داخلی و بین المللی کتاب و ارتباط با ناشران داخلی و خارجی از جمله وظایف بخش مجموعه‌سازی است.

همچنین ‌سازماندهی مواد نیز از وظایف بخش فنی است که فهرست‌نویسی کتاب‌ها، مقالات و ورود اطلاعات به رایانه و آماده‌سازی منابع در این بخش صورت می‌گیرد. هم اکنون این کتابخانه از سیستم رایانه‌ای استفاده می‌کند و همچنین اطلاعات کتابخانه بر روی پایگاه اینترنتی دانشگاه‌ قرار دارد و این امکان را به محققان می‌دهد که منابع خود را از طریق اینترنت بدون حضور در محل جستجو کنند.‌ 

کتابخانه دانشگاه ادیان ومذاهب اسلامی با تشکیل بخش خدمات عمومی توانسته بخش‌های مرجع، امانات و زیراکس را برای سهولت دسترسی پژوهشگران به منابع راه‌اندازی کند.

هدف از ارائه خدمات مرجع، کمک به مراجعه کننده برای دستیابی به اطلاعات مورد نظر او است. آگاهی در زمینه منابع موجود در کتابخانه مرکز و سایر مراکز تخصصی، یاری رساندن به مراجعان برای جست‌وجو در رایانه، یافتن کتاب‌های مورد نیاز و استفاده از منابع مرجع از جمله فعالیت‌های این بخش است.

بخش امانت با توجه به آیین‌نامه امانت کتابخانه که عضویت را تنها محدود به اعضای هیأت علمی مرکز کرده، انجام وظیفه می کند و راهنمایی همه مراجعان در ابتدای ورود به کتابخانه را نیز عهده‌دار است، صدور کارت عضویت برای محققان میهمان و ثبت اطلاعات مربوط به اعضا و اطلاعات مربوط به امانت و بازگشت کتاب‌ها در پایگاه امانت نرم‌افزار کتابخانه از دیگر وظایف این بخش به شمار می رود‌. بخش امانات این کتابخانه از 8 صبح تا 22 شب، آماده پاسخ‌گویی به مراجعان محترم است. تعداد اعضای کتابخانه 1020 نفر هستند که از این تعداد 350 نفر دانشجو، پنجاه نفر اعضای هیأت علمی، ششصد نفر طلاب پردیسان و تعداد بیست نفر از کارمندان دانشگاه ادیان و مذاهب هستند. 

محدودیت امانت به غیر اعضای هیأت علمی، نایاب بودن برخی از منابع ضرورت فراهم آوردن امکانات زیراکس و تکثیر را برای مدیران کتابخانه دو چندان کرده است. بدین منظور بخش تکثیر در حد امکان امکانات لازم را برای تسهیل کار پژوهشگران فراهم آورده است؛ همچنین بیشتر مراجعانی که برای دریافت منابع به کتابخانه مراجعه می‌کنند، نیاز به تهیه فتوکپی از منابع مورد نیاز خود دارند و با توجه به این‌که بیشتر منابع کتابخانه نایاب و تک نسخه‌ای است، ارائه خدمات زیراکس نقش عمده‌ای در رفع نیازهای مراجعان ایفا می‌کند.  
 
از بخش‌های مهم و دیدنی این کتابخانه بخش مجلات است که این بخش د‌ر‌بر‌گیرنده منابعی همچون بیش از 540 عنوان مجله فارسی و عربی و 30 عنوان مجله لاتین در زمینه اسلام، مسیحیت، یهودیت، زرتشت و ادیان دیگر است، همه ‌مقالات مجلات یادشده در پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه در دسترس محققان قرار دارد؛ همچنین مجموعه غنی مجلات فارسی و عربی که قدمت برخی از آنها به بیش از یک قرن می‌رسد به این بخش رونق ویژه‌ای بخشیده ‌است.

قابل ذکر است، این مرکز در بخش مجلات خارجی‌(ISI) تعداد پانزده مجله از مجلات تخصصی دینی به‌صورت آبونه اشتراک دارد که هر ماه برای این دانشگاه ارسال می‌شود.

گفتنی است، علاقه‌مندان می‌توانند برای دریافت اطلاعات بیشتر به پایگاه اینترنتی http://www.religions.ir  مراجعه کنند./ز502