رشد نفاق به دلیل ضعف در اخلاص است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، آیت الله محمد تقی مصباح یزدی، ریس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) شب گذشته در ادامه شرح صفات شیعیان حقیقی به اخلاص شیعیان اشاره کرد و افزود: طبق روایات شیعه واقعی کسی است که هیچ کار خیری را به خاطر خودنمایی انجام ندهد و همچنین کار خیر را به خاطر خجالت ترک نکند.

وی اعمال انسان را به سه دسته تقسیم کرد و با بیان تأثیر نیت قربت در هر کدام خاطر نشان کرد: ریا کردن در کارهایی که وجهه اولیه شان عبادت است مانند نماز، گناه است و موجب باطل شدن عمل می شود و انسان در این مورد مواخذه می گردد. گاهی ریا در کاری که قصد قربت، شرط صحت آن نیست صورت می‌گیرد مثل تعلیم علم، کمک به فقیر و ارشاد جاهل، این نوع از اعمال با قصد قربت ثواب بیشتری را نصیب مومن می کند و با نیت ریا باطل نمی‌شوند ولی ریا کردن ثواب آن را از بین می برد که این خسارت بزرگی است.

آیت الله مصباح یزدی ادامه داد: ریا و خودنمایی در امور عادی و کارهای روزانه گناه محسوب نمی شود و ثوابی هم از انسان کم نمی گردد، ولی حداقل اثری که بر انسان باقی می گذارد اثر دو رویی است که زمینه رشد نفاق را فراهم می کند و این برای انسان آفت خطرناکی است.

رییس موسسه امام خمینی (ره) که در جمع طلاب ، روحانیان و عموم مردم در حسینیه امام خمینی شهر مقدس قم سخن می گفت، تصریح کرد: طبق روایات متعدد، عبادتی که برای غیرخدا انجام بگیرد مطلقا مورد قبول پروردگار نخواهد بود. در روایتی خداوند می فرماید من شریک خوبی هستم. اگر عبادتی از سوی بنده ای برای من و دیگری صورت بگیرد من تمام آن عبادت را به شریک خود واگذار می کنم و چیزی از آن را قبول نمی کنم. از این رو شائبه شرک در هر کاری موجب می شود خداوند آن کار را قبول نکند.

آیت الله مصباح یزدی با بیان اهمیت نیت انسان و پرهیز از ریا و خودنمایی ابراز داشت: از رسول مکرم اسلام (ص) سوال شد چه کنیم در قیامت از عذاب و شقاوت نجات پیدا کنیم، ایشان فرمودند؛ به هیچ وجه در صدد فریب دادن خدا برنیایید. کسانی که با ریا کردن و خودنمایی در صدد فریب خدا هستند، خداوند آنان را فریب داده و ایمانشان را سلب می کند.

استاد علوم عقلی حوزه علمیه با اشاره به خطر  ریا کاری و خودنمایی بیان داشت: در ابتدا هیچ انسانی قصد فریب دادن خداوند را ندارد ولی شیطان آرام آرام انسان را به این سمت می کشاند. انسان های اهل مراقبه و محاسبه می بایست تنها به شکل عمل توجه نکنند و به نیت عمل توجه بیشتری داشته باشند. حضرت امام خمینی (ره) در کتاب های خود اشاراتی به موضوع محاسبه و مراقبه دارند از جمله اینکه درجایی فرموده اند انسان باید خود را در مراحل مختلف امتحان کند.

آیت الله مصباح یزدی با اشاره به شیوه علمای شیعه در مراقبت و احتیاط از گرفتاری در دام ریا و خودنمایی گفت: سیره علمای شیعه در نقل قول علمای دیگر و ایراد اشکال به آنان اینگونه بود که بسیار با احتیاط و احترام این كار را انجام می‌دادند به عنوان مثال علامه طباطبایی (ره) در طول 12 سال که در خدمت ایشان بودیم در مقام اشکال به یک موضوع آن قدر با ظرافت و احتیاط عمل می کرد که تفکیک اصل درس و اشکال وارده کار بسیار مشکلی بود و در طول مدت سی سال آشنایی که با وی داشتم، حتی یک بار کلمه «من» برزبانشان جاری نشد.

وی در ادامه شرح صفات مومنان به مساله خجالت کشیدن و حیاء پرداخت و افزود: در مدح حیاء روایات زیادی وارد شده است تا آنجا که گفته شده کسی که حیاء ندارد ایمان هم ندارد.

استاد حوزه علمیه قم تاکید کرد: در روایات است که انسان سعی کند فقط از مردم خجالت نکشد و به ملائکه که مأمور ثبت و ضبط اعمال اویند توجه داشته باشد. در مرتبه بالاتر از خود خداوند متعال که عالم به اعمال، رفتار و نیت های انسان است حیاء کند.

آیت الله مصباح یزدی تصرح کرد: انسان در مقام خجالت و حیاء لااقل خداوند متعال را به عنوان شاهد و ناظر در حد یک انسان در نظر بگیرد و از او حیاء کند. بهترین نوع توبه زمانی فراهم می شود که انسان گناه خود را در نظر بگیرد و در دل خود از خداوند متعال و علم او به گناه خجالت بکشد.

رییس موسسه امام خمینی (ره) در پایان به انواع حیاء اشاره کرد و گفت: حیا بر دو قسم است . حیا عقلایی و حیا احمقانه. گاهی انسان یک کار خوب که به نفع دنیا و آخرت اوست و دارای ارزش الهی است و بلکه واجب است را به خاطر خجالت انجام نمی دهد. بدیهی است این نوع از حیاء، حیای احمقانه است. انسان مومن فقط خداوند را در نظر دارد و ستایش مردم و تاثیر محیط را در اعمال خود دخیل نمی کند و عمل مورد رضایت خدا را انجام می دهد./ پ202