آسیبشناخت حدیث منتشر شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب آسیبشناخت حدیث به قلم عبدالهادی مسعودی به اهتمام دانشکده علوم حدیث و از سوی انتشارات زائر وابسته به آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) منتشر شد.
حدیث، همراه همیشگی قرآن و میراث گرانسنگ پیشوایان اسلام، با وجود همه هجومها، محدودیتها و مخالفتها، مانده و بالیده است. حدیث در دو راهیهای تردید و کژراهههای گمراهی، یاریگر انسانهای رهجو و حقپو بوده و در عرصه هدایت انسان خوش درخشیده است. حدیث اما، مانند بسیاری از اشیای گرانبهای دیگر، در طول حیات تابناک خود، دچار آسیبهایی پیدا و نهان گشته که بهرهگیری از آن، نیازمند زدودن آسیبهای دامنگیر آن و پژوهشهای مرتبط است.
نگارنده با بیان اینکه آسیبشناسی حدیث حلقهای برای تکمیل روش فهم حدیث است در بخشی از این کتاب آورده است: «نیاز است آسیبهای مرحله نقل، فهم و حتی نقد حدیث در هر پژوهش حدیثی به شکل مستقل، بررسی و عرضه و خطای شیوههای تعامل با حدیث، شناسایی و در صورت امکان، راهحل آنها ارائه شود».
این کتاب در دو بخش «آسیبهای ماده پژوهش» و «آسیبهای پژوهش»، دو فصل «آسیبهای مرحله صدور حدیث» و «آسیبهای پژوهشگر» و هفده درس «مباحث مقدماتی»، «بیان تدریجی، نسخ»، «تقیه، توریه»، «تصحیف، تحریف و قلب»، «درج، سِقط و اضطراب»، «تقطیع، اختصار»، «نقل معنا، آهنگ سخن»، «وضع و دسّ حدیث»، «آسیب سندی»، «تتبّع ناقص، برخورد گزینشی»، «چند معنایی»، «فارسیزدگی، خلط لغت و اصطلاح»، «دگرگونی زبان، بیان مجازی»، «خلط تطبیق با تفسیر، جمود و تعدی»، «دخالت خواستهها و دانستهها»، «سادهانگاری، اخباریگری» و «آسیبشناسی نقد حدیث» تنظیم شده است.
در فصل اول این کتاب که آسیبهای روش پژوهش مطرح شده در ذیل «چند معنایی» آمده است: «برخی از واژگان در زبان عربی، همانند بسیاری از دیگر زبانها، چند معنا دارند. این واژگان، گاهی فهم متن را دشوار میکنند و گاهی زمینه خطا در فهمیدن معنای حدیث را فراهم میآورند. واژههای چند معنایی، مبحث اشتراک لفظی را در علم اصول و بحث شیرین و دلکش «ایهام» را در ادبیات، پدید آوردهاند».
همچنین در آخرین درس این کتاب که به آسیبشناسی نقد حدیث پرداخته است، در ذیل زمینههای آسیب، میخوانیم: «جریانهای فکری گاه با آن که سالم متولد میشوند و آبشخور و مجرای آنها نیز زلال و بدون آلودگی است، در طول مسیر خود، آلوده و ناصاف میشوند که جریان نقد حدیث نیز به دلایلی همچون نافهمی، شتابزدگی، نداشتن تخصص و دانش کافی، در دست نداشتن معیار استوار و تکیه بیش از اندازه بر حدس و گمان، تعصّبها، جوزدگی، خودنمایی و نوطلبی از این آسیبها به دور نمانده است».
گفتنی است، کتاب آسیبشناخت حدیث در 310 صفحه به شمارگان هزار نسخه و به قیمت چهار هزار تومان از سوی انتشارات زائر منتشر شده است. /920/ن602/ع