اعتکاف، کارگاه تربیت نیروی انسانی متعهد برای جامعه است
به گزارش خبرگزاری رسا در تبریز، حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل روشنتن، مدیر حوزه علمیه استان، در گفتگو با خبرنگاران، به تبیین ابعاد فردی، اجتماعی و حتی فرهنگی عبادت پرفیض اعتکاف پرداخت.
حجتالاسلام والمسلمین روشنتن با بیان اینکه اعتکاف از سنتهای مؤکد نبوی است، گفت: این عبادت، مهجوریتی تاریخی دارد که خوشبختانه در سالهای اخیر مورد اقبال ویژه نسل جوان قرار گرفته است این استقبال، نویدبخش آیندهای درخشان از حیث معنویت اجتماعی است.
وی، اعتکاف را یک دوره فشرده تربیت دینی توصیف کرد و افزود: همانگونه که برای پیشرفت علمی و فنی نیاز به دورههای آموزشی تخصصی داریم، برای رشد معنوی و اخلاقی نیز نیازمند شرکت در کلاسهای عملی مانند اعتکاف هستیم.
مدیر حوزه علمیه استان آذربایجان شرقی با اشاره به نقش محوری اعتکاف در تزکیه نفس، اظهار داشت: اعتکاف، یک "خلوت برنامهریزی شده" است که فرد را از غوغای زندگی مادی دور کرده و فرصتی استثنایی برای محاسبه نفس، مرور اعمال و ایجاد نقشه راهی برای اصلاح و رشد فراهم میآورد این تمرین معنوی، کنترل تمایلات نفسانی و تقویت اراده را به فرد میآموزد.
وی ادامه داد: در فضای اعتکاف، فرد با کتاب تکوین(طبیعت) و کتاب تشریع(قرآن) انس بیشتری میگیرد این انس، بینش او را عمق بخشیده و پاسخهای بسیاری از سؤالات وجودیاش را در سکوت و توجه مییابد.
حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل روشنتن، بعد اجتماعی اعتکاف را بسیار حائز اهمیت دانست و افزود: اعتکاف صرفاً یک عبادت فردی و انزواگرایانه نیست؛ بلکه یک "کارگاه تربیتی جمعی" است در این فضا، افراد از هر قشر و طبقه، در کنار یکدیگر و در شرایطی برابر به عبادت میپردازند که این خود، درس عملی اخوت، برابری و همدلی دینی است.
وی تصریح کرد: اعتدال و میانهروی، یکی دیگر از درسهای عملی اعتکاف است. فرد معتکف میآموزد که چگونه از افراط در تجملات و شهوات دوری کند و سبک زندگی متوازن و قانعی را پیشه خود سازد این درس، سنگ بنای زندگی اجتماعی سالم است.
مدیر حوزه علمیه استان آذربایجان شرقی با اشاره به آداب و مقررات خاص اعتکاف، گفت: پایبندی به زمانهای مشخص برای عبادت، رعایت حرمت مکان مقدس مسجد و التزام به شرایط شرعی اعتکاف، روحیه قانونمندی، نظمپذیری و احترام به ضوابط جمعی را در فرد نهادینه میکند.
وی اضافه کرد: این روحیه، وقتی به جامعه منتقل شود، یکی از ارکان مهم توسعه فرهنگی و اجتماعی را فراهم میآورد جامعهای که افرادش به قوانین و حقوق متقابل احترام میگذارند.
حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل روشنتن به آثار اعتکاف بر نهاد بنیادین خانواده نیز پرداخت و بیان کرد: فردی که در اعتکاف صبر و تحمل را تمرین کرده و با دعا و مناجات، آرامش درونی یافته است، قطعاً در زندگی خانوادگی، همسری دلسوزتر و والدینی صبورتر و مهربانتر خواهد بود کاهش تنشهای داخلی خانواده، یکی از برکات پنهان اعتکاف است.
وی، تشکیل شبکههای ارتباطی جدید در اعتکاف را یکی دیگر از دستاوردهای اجتماعی آن برشمرد و گفت: روابطی که در فضای معنوی مسجد و حول محور عبادت شکل میگیرد، عاری از ریا و تظاهر است این روابط سالم میتواند به همکاریهای نیک در عرصههای فرهنگی، خیریه و اجتماعی پس از اعتکاف بینجامد.
مدیر حوزه علمیه استان آذربایجان شرقی ادامه داد: فرد معتکف پس از این دوره فشرده معنوی، با بینش و احساس مسئولیت عمیقتری به دامان جامعه بازمیگردد فضیلتهایی مانند صبر، قناعت، کنترل خشم و ایثار که در این ایام تمرین شده، به تدریج در تعاملات خانوادگی، شغلی و اجتماعی او تجلی یافته و به کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای اخلاق عمومی کمک شایانی میکند.
وی تأکید کرد: انسانی که در اعتکاف، لذت مناجات با معبود را چشیده، نسبت به گناهان اجتماعی همچون غیبت، تهمت، اسراف و بیعدالتی حساسیت بیشتری پیدا میکند و به صورت طبیعی، تبدیل به عنصری اصلاحگر در محیط خود میشود.
حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل روشنتن با نگاهی فرهنگی به موضوع اعتکاف، بیان داشت: در عصر حاضر که تهاجم فرهنگی و گسترش بخشی از هویت جوانان را نشانه رفته، اعتکاف به مثابه یک "پادزهر قوی" عمل میکند این عبادت، ارزشهای اصیل معنوی و اخلاقی را به نسل جوان معرفی و در وجود آنان نهادینه میسازد.
وی در بخش دیگری از سخنانش با دیدی کلاننگر خاطرنشان کرد: اعتکاف را میتوان به منزله دورهای تربیتی برای آمادهسازی "نیروی انسانی متعهد و متخلق به اخلاق اسلامی" برای نظام اجتماعی اسلام دانست افرادی که هم به فکر تهذیب درون خود هستند و هم با خروج از این حریم مقدس، دغدغه خدمت به مردم و اصلاح محیط پیرامون را دارند.
مدیر حوزه علمیه استان آذربایجان شرقی، حتی به ارتباط اعتکاف با مفاهیم اقتصادی نیز اشاره کرد و گفت: تمرین قناعت و سادهزیستی در اعتکاف، فرهنگ مصرفگرایی افسارگسیخته را به چالش میکشد نسلی که ارزش قناعت را درک کند، در صحنه اقتصاد ملی نیز مصرفگرا نخواهد بود و این، همسو با اهداف اقتصاد مقاومتی است.
وی افزود: از آنجا که اعتکاف در مساجد و معمولاً در ایام مشترکی مانند ماه رجب انجام میشود، نوعی همزمانی و همدلی در عبادت میان امت اسلامی ایجاد میکند این اشتراک عملی، احساس تعلق به امت واحده اسلام را تقویت مینماید.
حجتالاسلام و المسلمین اسماعیل روشنتن به فواید روانشناختی اعتکاف پرداخت و بیان کرد: دوری موقت از شبکههای اجتماعی مجازی و فضای پراسترس روزمره، همراه با پرداختن به عبادت و تفکر، به پاکسازی ذهن و کاهش اضطراب کمک شایانی میکند جامعهای که افراد آن از سلامت روان بهتری برخوردار باشند، قطعاً از آرامش و امنیت روانی بیشتری نیز بهرهمند خواهد بود.
وی در پایان، بر لزوم توجه بیشتر به این سنت نبوی تأکید و خواستار شد: مسئولان فرهنگی و نهادهای متولی، باید با فراهمآوردن امکانات و بسترهای لازم در مساجد بزرگ و کوچک، امکان شرکت آسانتر همه اقشار، به ویژه جوانان و دانشجویان را در این مراسم معنوی فراهم آورند همچنین محتوای برنامههای اعتکاف باید به گونهای طراحی شود که پاسخگوی شبهات فکری نسل جدید و عمقبخش باورهای دینی آنان باشد.
مدیر حوزه علمیه استان آذربایجان شرقی گفت: تداوم و گسترش این سنت حسنه، ضامن تربیت نسلی است که هم به معنویت میاندیشد و هم به پیشرفت و تعالی همهجانبه جامعه اسلامی کمک میکند اعتکاف، سرمایهگذاری بر روی انسانهاست که پربازدهترین سرمایهگذاری برای آینده نظام اسلامی محسوب میشود.