میدان تبلیغ؛ از چالشهای دانشگاه و بازار تا ضرورت ساماندهی «مسجد» به عنوان حلقه اتصال
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، نشست صمیمی مدیر حوزه های علمیه کشور با اساتید، طلاب و مبلغان در مدرسه علمیه فیضیه قم با موضوع تبلیغ برگزار شد.
در این مراسم آیت الله اعرافی مدیر حوزههای علمیه کشور با تأکید بر لزوم آمادگی برای ورود به ماه مبارک رمضان، تبلیغ دین در شرایط کنونی را مواجهه با هجوم فرهنگ مادی غرب و نیازمند دانش بنیانی، اخلاص، حکمت و شناخت عمیق از مبانی فکری دشمن دانست.
مدیر حوزههای علمیه با تأکید بر مردمی ماندن تبلیغ خاطرنشان کرد: تبلیغ همچنان باید مردمی بماند و از حلقههای میانی استفاده شود. مبلغ موفق کسی است که برود در میدان تا آخر ماه رمضان ده تا حلقه میانی درست کرده باشد، بچه درسخوانده، معلم، مربی بسیجی، آدمهای بازاری، دانشجو را جوری تربیت کند که بار تقویت تبلیغ و ادامه تبلیغ را خودشان به دوش بکشند.
وی با اشاره به تغییر شرایط و دشواریهای فراوان پیش روی نسل جوان گفت: جوانی که امروز میآید در بسیج، میآید در کار دین، میآید در مسجد، این جوان ارزشش از آن جوانی که آمد در انقلاب و بعد آمد در دفاع مقدس و جانفشانی کرد، بالاتر است. چرا؟ برای اینکه ما در آن نوجوانی و جوانیمان هر روز مواجه دو، سه تا حرف بودیم، ولی امروز هر روز جوان عزیز و نوجوان عزیز ما در معرض هزاران نغمه و صدای غیر الهی است. این همه رهزنها جوان امروز ما را گرفته است. آن کسی که خوب بماند خیلی ارزش دارد. شمایی هم که او را هدایت میکنید خیلی بیشتر از قبلید، برای اینکه این کار خیلی سنگین است.
آیتالله اعرافی در بخش دیگری از سخنان خود به ارائه گزارشی از اقدامات و طرحهای معاونت تبلیغ حوزه در سالهای اخیر پرداخت و گفت: اعتبارات تبلیغ با عنایتی که وجود داشته در طول این دو، سه سال، ۲۰ برابر شده است. این افزایش هم در ستاد خیلی کم هزینه شده و رفته در آن شبکههای تبلیغی.
وی با اشاره به طرح امین افزود: طرح امین که طرح محدودی بود و با تلاش زیاد دوستان و با همت امینیها که واقعاً پای این کار بزرگ در مدارس آمدند، از حدود ۲۰۰۰ نفر به بالای ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر رسیده است. هدف، صد هزار نفر است. کمیت بالای ۱۰، ۱۵ برابر شده و کیفیت هم در آموزش، در تمهیدات مختلف، در نظارت، در هماهنگیها با وزارت آموزش و پرورش بسیار بالاتر رفته است.
در ادامه این مراسم که با حضور پرشور طلاب و فضلا همراه بود، تعدادی از مبلغان عرصه های مختلف به نمایندگی از دیگر مبلغان به بیان انتقادات و پیشنهادهایی در زمینه تبلیغ پرداختند.
حجت الاسلام حسین مردان پور معاون تبلیغ حوزه علمیه قم به بیان گزارشی از وضعیت تبلیغی در شهر قم پرداخت.
وی فعالیت های معاونت تبلیغ حوزه علمیه قم را در شش محور اصلی بیان کرد؛ محور اول: رصد وضعیت موجود در عرصههای تبلیغی، محور دوم: تولید دانش تبلیغی بر اساس تجارب مبلغان، محور سوم: نوآوری روشی و ارتقای کیفی وضعیت تبلیغ، محور چهارم: توسعه بسترهای تبلیغی و ساختارهای عملیاتی، محور پنجم: تمرکز بر حل مسائل اجتماعی جامعه، محور ششم: همافزایی نهادی و گسترش فرهنگ تبلیغ.
معاون تبلیغ حوزه علمیه قم با اشاره به انجام چهار کار در عرصه وضعیتشناسی و رصد میدان اظهار داشت: نخستین اقدام، شناخت بسترهای تبلیغی موجود در قم بود که منجر به شناسایی ۵۲۰۰ نقطه نیازمند فعالیت تبلیغی در این استان شد. این نقاط شامل مساجد، مدارس، واحدهای صنعتی، بازار، بیمارستانها و مکانهای مختلف است که به صورت مستمر نیاز به فعالیت تبلیغی دارند و در برخی از این موقعیتها مبلغ مستقر شده و در حال انجام فعالیت هستند.
در ادامه این مراسم، حجتالاسلام گروسی، نماینده مبلغان دانشگاهی، در سخنرانی خود با اشاره به چالشهای تبلیغ در حوزه دانشجویی، به بیان دیدگاهها و دغدغههای خود درباره وضعیت نسل جوان و کمتوجهیها به این عرصه پرداخت.
وی با تأکید بر دشواریهای تبلیغ در محیط دانشگاه اظهار داشت: مطلب تبلیغ در حوزه تخصصی دانشجویی، سختترین و نفسگیرترین نوع تبلیغ است. دانشجویی که ما مخاطبش هستیم، بچههایی هستند که تربیتشده نسل امروزند.
نماینده مبلغان دانشگاهی با تأکید بر توجه بیشتر حوزه به این عرصه گفت: من احساس میکنم حوزه علمیه نسبت به این قضیه واقعاً کملطفی دارد. طلبههای بزرگوار، مستعد ودلسوز کم نداریم، اما فضای دانشگاه متأسفانه آنطور که باید باز نشده است.
نماینده مبلغان دانشگاهی در پایان خطاب به آیت الله اعرافی گفت: حاج آقا، امیدوارم دستمان را بگیرید. خواهش میکنم بچههای کف دانشگاه را تنها نگذارید.
در بخش دیگر این مراسم حجتالاسلام نجفی، نماینده ائمه جماعات، با اشاره به تأثیرگذاری بالای مبلغان در مکانهای مختلف مانند مدارس و زندانها، اما عدم تداوم این تأثیر پس از بازگشت آنان، گفت: حلقه مفقودهای که باعث میشود کارهای ما به جریانسازی نرسد، مسجد است. ما نتوانستهایم ارتباط دائمی بین مبلغان و مساجد برقرار کنیم.
حجت الاسلام نجفی با ذکر مثالی از فعالیت تبلیغی در زندان تصریح کرد: امروز یکی از مبلغان تعریف میکرد که ما رفتیم در زندان و با افرادی که در اغتشاشات دستگیر شده بودند شروع به صحبت کردیم. آنها میگفتند ای کاش دو روز قبل از اینکه بیاییم در اغتشاشات، شما را میدیدیم و با شما صحبت میکردیم. دو روز قبل از اغتشاشات کجا باید مبلغین را میدیدند؟ کجا باید این ارتباط را برقرار میکردند؟
نماینده ائمه جماعات با تأکید بر نقش کلیدی مسجد در استمرار اثرگذاری تبلیغ گفت: این حلقه مفقوده کجاست که کارهای ما را باعث میشود به جریانسازی نرسد؟ آن حلقه مفقوده، مسجد است. ما نیامدیم ارتباط برقرار کنیم بین مبلغین و مساجدمان. مبلغین موسمی میآیند، زحمت میکشند، تلاش میکنند، خیلی خیلی خیلی، اما بعد از اینکه برمیگردند، دوباره شبهات شروع میشود و دوباره افکار به هم میریزد.
در ادامه حجت الاسلام خانی به نمایندگی از مبلغان عرصه اقتصاد و بازار، در سخنرانی خود با انتقاد از کمبود زیرساختهای علمی و محتوایی برای تبلیغ اقتصاد اسلامی، به بیان دیدگاههای خود درباره الزامات تبلیغ مؤثر در این عرصه پرداخت.
این مبلغ حوزه با اشاره به منویات مقام معظم رهبری درباره تولید و گفتمان اقتصاد مقاومتی تصریح کرد: به نظر من اولین مسئلهای که در تبلیغ در بازار داریم این است که ما یک سری حلقههای علمی میخواهیم که بتوانند محتوای گفتمانی تولید کنند. تبلیغ اگر میخواهد جریان و گفتمانساز باشد. باید دقیقاً بفهمیم که روی چه مسائلی و کدام گزارهها باید تمرکز کنیم.
حجت الاسلام خانی در پایان به چهار اقدام ضروری برای ساماندهی تبلیغ اقتصاد اسلامی اشاره کرد و اظهار داشت: یکم: تشکیل نهادهای مرجع علمی در حوزه علمیه برای مفاهیمی مانند شرکت، مفاهیم کوچکمقیاس و فرآوری منابع اولیه. دوم: ایجاد سامانههای مرجع که مرجعیت علمی حوزه را در برابر اقتصاد غربی و نئولیبرال تثبیت کند.حوزه نیز باید مرجعیت علمی خود را در این عرصه مستقر کند. سوم: تولید و شکلگیری حلقههای گفتمانی برای تولید محتوای گفتمانی تبلیغ. چهارم: حضور مستمر مبلغین در بازار. این حضور باید رفت و برگشتی و تعاملی باشد؛ مبلغ با مسائل بازاریان مواجه شود، پاسخ تمدنی پیدا کند و به میدان بازگردد. این حرکت از پایین به بالا نیازمند ساختار و نهاد جدیدی برای تبلیغ است که به نظر من در حوزه علمیه وجود ندارد.
در بخش دیگر حجت الاسلام علیزاده به نمایندگی از گروه های تبلیغی بر لزوم توجه بیشتر به گروه های تبلیغی و حمایت از آنان تأکید کرد.
وی با انتقاد از وضعیت فرهنگی شهر قم تأسیس تعداد زیادی کافه در قم را خطری برای فرهنگ این شهر دانست.
این مبلغ حوزوی در ادامه با ارائه چند پیشنهاد به سخنان خود پایان داد: تشکیل اطلس جامع مبلغان، برای بروز بودن مبلغان و مانایی تبلیغ، استفاده از فناوری های جدید هوشمند، ایجاد لشکر سایبری و هماهنگی عملیات های آفندی، استمرار، استقرار و تکثر مبلغان در سطح شهر و استان قم از جمله این پیشنهادات بود.