امروز ایران دارای دست برتر در میدان نبرد و دیپلماسی است

اشاره: در شرایط حساس کنونی منطقه که تحولات نظامی و سیاسی با سرعت غیرقابل پیش‌بینی در حال رقم خوردن است، جمهوری اسلامی ایران بار دیگر ثابت کرده که در میدان نبرد و عرصه دیپلماسی همچنان دست برتر را در اختیار دارد.

توافق آتش‌بس پانزده روزه میان ایران و آمریکا، موضوعی است که ذهن تحلیلگران و افکار عمومی را به خود مشغول کرده و سوالات فراوانی درباره چرایی، چگونگی و پیامدهای آن مطرح می‌باشد. در این میان، نقش شورای عالی امنیت ملی، لزوم توجه به تدابیر رهبری، تجربیات گذشته از مذاکره با دشمن و نیز آینده مقاومت در لبنان از جمله محورهای اساسی این تحلیل‌هاست.

حجت‌الاسلام محمد ملک‌زاده، تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگا سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، به تحلیل ابعاد مختلف این موضوعات پرداخت و ایشان با تکیه بر اصول قانون اساسی، آموزه‌های قرآنی و نهج‌البلاغه و همچنین تجربیات تاریخی، رویکردی هوشمندانه و احتیاطی را در قبال دشمن ترسیم می‌کنند.

متن کامل این گفت‌وگو بدین شرح است:

رسا_ باتوجه به موافقت ایران و امریکا برای صلح ۱۵ روزه و لزوم توجه به این موضوع که هر پیشنهاد و بیانیه ای براساس تدابیر کلی نظام و رهبری بوده ولی نصی از رهبر انقلاب هنوز نرسیده این موضوع را چطور تحلیل می‌کنید؟

شورای عالی امنیت ملی با صدور بیانیه‌ای از موافقت ایران و آمریکا درباره اتش بس دو هفته‌ای خبر داد. طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، شورای عالی امنیت ملی نهادی است که برای تعیین سیاست‌های کلان امنیتی و دفاعی کشور تشکیل شده است. در اصل ۱۷۶ آمده است که شورای عالی امنیت ملی برای تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و هماهنگ‌سازی فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر دفاعی و امنیتی تشکیل می‌شود. نکته مهم در این اصل قانون اساسی این است که تصریح می‌کند مصوبات شورای عالی امنیت ملی پس از تأیید مقام معظم رهبری قابل اجراست.

مصوبات شورای عالی امنیت ملی بدون تأیید رهبری فاقد اعتبار است

 به بیان حقوقی، این یعنی شورا می‌تواند تصمیم‌سازی و تصویب انجام دهد، اما اجرایی شدن و اعتبار نهایی آن مصوبات منوط به تأیید رهبر انقلاب است. بنابراین بدیهی است که بیانیه‌های شورای عالی امنیت ملی بدون امضای مقام معظم رهبری فاقد اعتبار است از این رو به نظر می رسد که تصمیمی اینگونه مهم و سرنوشت ساز نمی‌تواند بدون توجه به نظر دقیق، هوشمندانه و واجب الاطاعه رهبر معظم انقلاب  صورت گرفته باشد. مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. از این جهت همه ما باید مطیع قانون و تحت فرمان مقام معظم رهبری باشیم.

رسا_ با توجه به آیات قرآن مبنی بر بدعهدی یهود و دشمنان اسلام و تجربیات ما از مذاکره با دشمن که به ترور فرماندهان و رهبر شهید انجامید، چه رویکردی باید در قبال دشمنان در شرایط فعلی داشته باشیم؟

در ادبیات روابط بین‌الملل یک مفهوم مهم به نام معضل اعتماد وجود دارد. خصوصا درباره دولتی مانند آمریکا که سابقه‌ای بسیار از بدعهدی، نقض توافق یا اقدامات خصمانه داشته است، سطح اعتماد به شدت پایین می‌آید. بدعهدی و پیمان شکنی آمریکا بر جمهوری اسلامی بارها به اثبات رسیده است. در چنین شرایطی اگر بر اساس مصالحی باز مجبور به مذاکره شویم این مذاکره باید همراه با بازدارندگی و احتیاط راهبردی باشد یعنی در حین گفت‌وگو توان دفاعی و بازدارندگی حفظ شود و هر توافق موقتی با فرض امکان نقض آن مدیریت شود.

مذاکره با آمریکا باید همراه با بازدارندگی و احتیاط راهبردی باشد

در متون دینی اسلامی نیز در کنار دعوت به صلح و وفای به عهد، بر هوشیاری در برابر نقض پیمان تأکید شده است. امیرالمومنین علی علیه السلام در نامه 53 نهج البلاغه می فرماید: «از دشمنت بعد از آن که با تو از در صلح و آشتى درآمد سخت بترس! زیرا او چه بسا بوسیله صلح نزدیک مى‌شود تا از شیوه غافلگیرى استفاده کند، پس احتیاط و دقت را پیشه کن و در چنین مواردى زود باور و خوش گمان مباش».

تا به امروز ما پیروز قطعی نبرد با دشمن آمریکایی- صهیونی بوده ایم با این حال در این شرایط ما هرگز نباید به نتایج مذاکرات خوش بین باشیم و باید با هوشیاری کامل در راستای استیفای کامل حقوق ملت ایران عمل کنیم.

رسا_ چقدر موضوع فشار به افکار عمومی آمریکا و نخبگان و عقلای جهان را در محکومیت جنایات آمریکا و اسرائیل در توقف این جنایات و پایبندی آنها به آتش بس را موثر می دانید؟

دولت آمریکا در طول 40 روز جنگ تحمیلی علیه ایران تحت فشار شدید افکار عمومی داخلی و جهانی قرار داشته است. این جنگ هزینه های سرسام آوری برای مردم آمریکا و سایر کشورها ایجاد کرده است.

افکار عمومی در کنار تحولات میدانی اثرگذار است

در مقابل دولت آمریکا به هیچ کدام از اهداف اعلامی خود دست نیافته و شکستهای سنگینی در میدان نبرد متحمل گردیده است. به علاوه ارتکاب  آمریکا و رژیم صهیونیستی به جنایات جنگی و کشتار غیر نظامیان و تخریب بیمارستانها و ارتکاب سایر جنایات جنگی، فشار مضاعفی را بر آغاز کنندگان تجاوز تحمیل نموده است. با این حال، پژوهش‌ها و تجارب متعدد نشان می‌دهد که افکار عمومی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست و بیشتر زمانی اثرگذار می‌شود که با تحولات میدانی، فشارهای دیپلماتیک و محاسبات راهبردی دولت‌ها همزمان گردد. این چیزی است که با استقامت مثال زدنی ملت بزرگ ایران تا حدود زیادی حاصل شده است.

 امروز حتی دولتهای متحد آمریکا نیز از سیاستهای دولت آمریکا منزجر شده اند و این مسئله می تواند نقش موثری در پرهیز مجدد از جنگ افروزی و حمایت از رژیم کودک کش اسرائیل باشد.

رسا_ ضمن حفظ وحدت و حضور مردم در صحنه و حمایت از مسئولان، موضوع اساسی در آتش بس بحث عدم تجاوز رژیم صهیونیستی به نیروهای مقاومت و لبنان است، اگر دشمن از این تنفس برای حمله به مقاومت استفاده کند چه تدابیری باید اندیشیده شود؟

مسلما یکی از چالش‌های مهم در این آتش‌بس، احتمال زیاد استفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی از این دوره برای بازآرایی نیروها یا تغییر موازنه میدانی است. مبنای آتش بس طرح 10 ماده ای جمهوری اسلامی است که یکی از بندهای آن،  آتش بس در تمام منطقه و عدم تجاوز رژیم صهیونیستی یا آمریکا به نیروهای مقاومت و لبنان است. برای اینکه دشمن از این دوره توافق برای حمله به مقاومت استفاده نکند باید تدابیر لازم اندیشیده شود. از جمله مهمترین این تدابیر، حفظ آمادگی دفاعی نیروهای مسلح در میدان به همراه تداوم حضور هوشمندانه مردم در خیابانها و حفظ اتحاد مقدس ذیل تدابیر حکیمانه مقام معظم رهبری است.

حفظ آمادگی دفاعی و حضور مردم؛ تضمین عدم سوءاستفاده دشمن

امروز با توجه به آشکار شدن قدرت جمهوری اسلامی ایران و همراهی افکار عمومی جهانی با این نظام مقدس از یکسو و فروپاشی ابهت خیالی آمریکا و ضعف این کشور برای متحدانش، اراده سیاسی برای کاهش تنش با جمهوری اسلامی ایران وجود دارد. به شرط آنکه مسئولان نیز در عرصه دیپلماسی مراقب خطوط قرمز باشند و اجازه ندهند که آمریکا مانند گذشته از میز مذاکره به‌عنوان ابزاری برای خرید زمان، ایجاد غافلگیری یا تکمیل فشارهای نظامی و تکرار چرخه مذاکره-جنگ-آتش‌بس استفاده کند. با وجود تمام فشارها و تهدیدها امروز ایران ثابت کرد که دست برتر را در میدان نبرد دارد. بنابراین همین دست برتر را باید در میدان دیپلماسی هم داشته باشد.

خبرنگار: میثم صدیقیان