غدیر میتواند به منشور وحدت و تمدنسازی جهان اسلام تبدیل شود
حجتالاسلام جواد اوجاقی، استاد حوزه علمیه تبریز و کارشناس مذهبی آذربایجان شرقی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، با تبیین ابعاد اعتقادی، اجتماعی و تمدنی واقعه غدیر، بر ضرورت بازخوانی این رویداد عظیم اسلامی در چارچوب وحدت امت اسلامی و تحقق تمدن نوین اسلامی تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه غدیر در اندیشه شیعه اظهار داشت: از منظر مکتب اهلبیت(ع)، غدیر صرفاً یک واقعه تاریخی نیست، بلکه نقطه کمال دین و آغاز استمرار مسیر هدایت الهی پس از پیامبر اکرم(ص) است شیعه معتقد است که در غدیر، نهاد امامت به عنوان ضامن بقای شریعت و مفسر حقیقی قرآن معرفی شد و این مسئله امتداد رسالت نبوی در عرصه هدایت جامعه اسلامی است.
این استاد حوزه علمیه تبریز افزود: در عین حال، غدیر ظرفیت بالایی برای ایجاد همگرایی میان مسلمانان دارد؛ زیرا اصل واقعه غدیر، خطبه پیامبر اکرم(ص)، حدیث «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» و فضیلت بیبدیل امیرالمؤمنین(ع) مورد پذیرش همه مذاهب اسلامی است اختلاف تنها در تفسیر مفهوم «مولی» است و این تفاوت دیدگاه نباید به نزاع و تقابل منجر شود، بلکه باید زمینهساز گفتوگوی علمی و عالمانه باشد.
وی با بیان اینکه غدیر در حقیقت نماد اطاعت از فرمان الهی و تلاش برای حفظ وحدت امت اسلامی است، خاطرنشان کرد: معرفی غدیر به عنوان نماد عدالت، هدایت و صیانت از دین، میتواند این واقعه را از یک موضوع صرفاً تاریخی به الگویی برای انسجام و همبستگی مسلمانان تبدیل کند.
اوجاقی در ادامه با تأکید بر امکان جمع میان صلابت اعتقادی و وحدت اسلامی گفت: پایبندی به اصل امامت و ولایت به معنای نفی وحدت نیست شیعه ضمن دفاع علمی و مستدل از مبانی اعتقادی خود، میتواند در عرصه اجتماعی و فرهنگی بر مشترکات اسلامی همچون محبت اهلبیت(ع)، قرآن کریم، سنت نبوی و ارزشهای مشترک اسلامی تأکید کند.
وی افزود: آیه مودت و حدیث ثقلین از جمله مهمترین محورهای مشترک میان مسلمانان هستند و میتوانند مبنای گفتوگو، تقریب و همگرایی میان مذاهب اسلامی قرار گیرند.
کارشناس مذهبی آذربایجان شرقی با اشاره به دیدگاههای امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب درباره نسبت غدیر و وحدت اسلامی تصریح کرد: در اندیشه امامین انقلاب، وحدت اسلامی یک تاکتیک موقت نیست، بلکه راهبردی تمدنی برای حفظ عزت و اقتدار امت اسلامی است از این منظر، ولایت و وحدت نه تنها در تعارض با یکدیگر نیستند، بلکه مکمل هم محسوب میشوند و هر دو در راستای تقویت قدرت جهان اسلام تعریف میشوند.
وی عدالت اجتماعی، دفاع از امت اسلامی و مبارزه با تفرقه را مهمترین ظرفیتهای وحدتآفرین پیام غدیر دانست و اظهار داشت: عدالت علوی مورد احترام همه مسلمانان است و میتواند به عنوان یک گفتمان مشترک در جهان اسلام مطرح شود همچنین دفاع از عزت و امنیت امت اسلامی و مقابله با جریانهای تفرقهافکن و تکفیری از دیگر پیامهای مهم غدیر است که ظرفیت ایجاد همگرایی میان مذاهب اسلامی را دارد.
اوجاقی با اشاره به ضرورت تبدیل غدیر از یک مناسبت آیینی به یک راهبرد تمدنی، نقش حوزههای علمیه، دانشگاهها، رسانهها و فعالان فرهنگی را بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: حوزههای علمیه باید با تولید ادبیات علمی تقریبمحور، برگزاری نشستهای مشترک میان علمای مذاهب اسلامی و تبیین سیره علوی، زمینه گفتوگوی علمی و وحدتآفرین را فراهم کنند.
وی ادامه داد: دانشگاهها نیز میتوانند با توسعه مطالعات تطبیقی در حوزه تقریب مذاهب، برگزاری همایشهای علمی و انجام پژوهشهای میانرشتهای، غدیر را به عنوان الگویی برای حکمرانی اسلامی و همبستگی اجتماعی مورد بررسی قرار دهند.
این استاد حوزه علمیه تبریز همچنین بر ضرورت اصلاح رویکردهای رسانهای تأکید کرد و گفت: رسانهها باید از تولید محتوای تنشزا و اختلافآفرین پرهیز کرده و در عوض، بر معرفی ابعاد اخلاقی، اجتماعی و تمدنی سیره امیرالمؤمنین(ع)، عدالت علوی، مردمداری و نقش اهلبیت(ع) در حفظ وحدت امت اسلامی تمرکز کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر غدیر با رویکردی عالمانه، تقریبی و تمدنساز تبیین شود، میتواند به منشور همبستگی مسلمانان و قطبنمای حرکت امت اسلامی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی تبدیل شود؛ تمدنی که بر پایه عدالت، معنویت، عقلانیت و وحدت اسلامی استوار خواهد بود.