ملت بعثتیافته؛ راز ماندگاری انقلاب در نگاه رهبر معظم انقلاب
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، یکی از مهمترین محورهای پیام حضرت آیت الله سیدمجتبی حسینی خامنهای به مناسبت عید غدیر و سالگرد ارتحال امام خمینی(ره)، تبیین جایگاه ملت ایران در منظومه فکری امام خمینی و رهبر شهید انقلاب اسلامی است. در این پیام، برخلاف برخی تحلیلهای رایج که تحولات بزرگ تاریخی را صرفاً به نخبگان و رهبران سیاسی نسبت میدهند، نقش مردم به عنوان عنصر اصلی تحقق آرمانهای الهی برجسته شده است.
رهبر معظم انقلاب پس از تبیین مفهوم «قیام لله» به عنوان زیربنای مکتب امام، برای اثبات آثار اجتماعی این مبنا، به تجربه تاریخی ملت ایران اشاره میکند و میپرسد: «مگر نه این است که مهمترین حرکتهای فراگیر و برانگیختگی ملّت ایران، در دوران خمینی کبیر و خامنهای عظیمالشأن شهید و با هدایت مستقیم یا غیرمستقیم ایشان صورت گرفته است؟»
این پرسش در حقیقت مقدمهای برای بررسی یکی از مهمترین ویژگیهای انقلاب اسلامی است؛ یعنی توانایی آن در ایجاد یک «بعثت اجتماعی» در میان مردم.
پیام با مرور برخی نقاط عطف تاریخ انقلاب، این مسئله را برجسته میکند که چه نیرویی توانست «ملّت خوابزده و مسحور استکبار و استعمار» را در پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ به حرکت درآورد؟ چه عاملی میلیونها نفر را در دوازدهم بهمن ۱۳۵۷ به استقبال امام خمینی(ره) و در چهاردهم خرداد ۱۳۶۸ به بدرقه پیکر ایشان کشاند؟
از نگاه آیت الله سیدمجتبی حسینی خامنهای، پاسخ این پرسش را باید در مکتب امام جستوجو کرد؛ مکتبی که توانست استعدادهای نهفته یک ملت را احیا کند و مردم را از تماشاگران تاریخ به سازندگان تاریخ تبدیل سازد.
در همین راستا تأکید میکند: «آری این خمینی کبیر و خامنهای عظیمالشأن شهید بودند که این استعداد و آمادگی را در ملّت عزیز ایران کشف و احیاء نمودند و همواره به آن ارج ویژهای مینهادند.»
این تعبیر، نگاه ویژه امامین انقلاب به مردم را نشان میدهد. در این نگاه، مردم صرفاً پشتوانه حکومت نیستند، بلکه صاحبان اصلی حرکت اجتماعی و سرمایه حقیقی انقلاب محسوب میشوند.
رهبر معظم انقلاب برای تأکید بر این موضوع، به فرازی مشهور از وصیتنامه سیاسی ـ الهی امام خمینی(ره) استناد میکند؛ فرازی که آن را «ادعایی عظیم» میخوانند. امام در وصیتنامه خود نوشته بودند: «من با جرأت مدّعی هستم که ملّت ایران و تودهی میلیونی آن در عصر حاضر، بهتر از ملّت حجاز در عهد رسولالله صلیاللهعلیهوآله، و کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسینبنعلی صلواتاللهوسلامهعلیهما میباشند.»
استناد به این فراز در متن پیام، صرفاً یادآوری یک جمله تاریخی نیست؛ بلکه تبیین مبنای نگاه امام به مردم است. از منظر امام خمینی(ره)، ارزش یک ملت نه در امکانات مادی، بلکه در میزان وفاداری، حضور، ایثار و آمادگی آن برای دفاع از حق و عدالت سنجیده میشود.
آیت الله سیدمجتبی حسینی خامنهای معتقد است ملت ایران در مقاطع مختلف این حقیقت را به نمایش گذاشته است. از همین رو مینویسد: «امروز همهی ملّت عزیز مفتخر است که با بعثت تازهی خود در کنار جبههی مقاومت، مایهی مباهات در برابر دیدگان آگاه و ملّتهای آزاده جهان شده است و صِدق این فراز از وصیّتنامهی امام خمینی را دوباره جلوهگر نموده است.»
در اینجا مفهوم «بعثت تازه» اهمیت ویژهای پیدا میکند. رهبر معظم انقلاب ملت ایران را ملتی میداند که نه تنها در آغاز انقلاب، بلکه در هر مقطع حساس تاریخی قابلیت تجدید حیات و بازآفرینی قدرت اجتماعی خود را دارد.
ایشان سپس به بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی اشاره میکنند و مینویسند: «آن دست قدرتمندی که توانست اقیانوس عظیم ملّت را به تلاطم در بیاورد، شخصیت فولادین، دل مطمئن و زبان ذوالفقارگونهی امام بزرگوار و خمینی عظیم بود که توانست میلیونها انسان را وارد میدان کند، در میدان نگه دارد و جهت حرکت را به آنها تعلیم بدهد.»
این عبارت، رابطه میان رهبری و مردم را در اندیشه انقلاب اسلامی روشن میسازد. رهبر الهی، سازنده مردم نیست؛ بلکه بیدارکننده و جهتدهنده ظرفیتهای الهی نهفته در متن جامعه است. از این منظر، موفقیت انقلاب اسلامی حاصل پیوند میان رهبری الهی و حضور آگاهانه مردم است.
در بخش دیگری از پیام، همین الگو درباره رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز مطرح میشود. تأکید میکنند که «خامنهای عزیز» در مسیر امام خمینی(ره) حرکت کرد و «با اعتماد به جوانان و تعمیق و ارتقاء سطح بینش و نگرش مردم، جامعه را به چنان سطحی از آمادگی رساند که پس از واقعه عظیم شهادتش، نِصابی تازه از بعثت ملّت ایران شکل گرفت.»
این تعبیر، ملت را بزرگترین سرمایه انقلاب معرفی میکند؛ سرمایهای که با گذشت زمان نه تنها فرسوده نشده، بلکه به تعبیر پیام، در حال تجربه «بعثتهای تازه» است.
در واقع یکی از مهمترین پیامهای این بخش آن است که آینده انقلاب اسلامی بیش از هر چیز به حفظ همین سرمایه اجتماعی وابسته است. ملت مؤمن، آگاه، شجاع و امیدوار، مهمترین میراث امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی به شمار میرود.
از این رو در منظومه فکری ترسیمشده در این پیام، مردم صرفاً مخاطب انقلاب نیستند؛ آنان خودِ انقلاباند. همان ملتی که به تعبیر نویسنده پیام، استعدادش توسط امام و رهبر شهید «کشف و احیا» شد و اکنون وظیفه دارد این مسیر تاریخی را با همان روحیه «قیام لله» ادامه دهد.