خانواده، نقطه آغاز حکمرانی جمعیت و تربیت نسل آینده است
به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، بیستودومین پیشنشست تخصصی با موضوع «حکمرانی خانواده و جمعیت در تراز نظم نوین منطقهای؛ فرصتها و تهدیدهای دوران پساجنگ رمضان» صبح امروز در جامعهالزهرا(س) برگزار شد.
حجتالاسلام سید حسین شفیعی دارابی، عضو هیئت علمی جامعهالمصطفی العالمیه و عضو گروه علمی تربیتی تفسیر و علوم قرآن جامعةالزهرا(س)، در این نشست با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر تداوم ازدواج جوانان در شرایط جنگی اظهار کرد: نخستین پیامی که رهبر معظم انقلاب، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، دادند، این بود که جوانان ازدواج خود را رها نکنند؛ این پیام بسیار حکیمانه است، چراکه در متن جنگ و زمانی که هنوز جنگ پایان نیافته بود، بر مسئله ازدواج تأکید شد.
وی با بیان اینکه نباید مسائل جمعیتی را به پایان جنگ موکول کرد، افزود: ما در دوره برزخ میان جنگ و صلح نیز در قبال افزایش جمعیت و ازدواج مسئولیت داریم. نباید تصور کنیم که پس از پایان جنگ باید به این مسائل بپردازیم؛ زیرا ممکن است وضعیت نه جنگ و نه صلح ماهها ادامه پیدا کند و دشمن نیز برای به زانو درآوردن ایران از شگردهای مختلف استفاده کند.
تجربه حبشه؛ جمعیتسازی در دل بحران
عضو هیئت علمی جامعهالمصطفی العالمیه با اشاره به تجربه مسلمانان در دوران هجرت به حبشه گفت: جریان حبشه را باید مورد توجه قرار داد؛ در رأس مهاجران، حضرت جعفر بن ابیطالب(ع) قرار داشتند و دشمن نیز با تطمیع و وعده جایزه و امکانات، نمایندگانی را نزد نجاشی فرستاد تا نظر او را تغییر دهد.
وی ادامه داد: حضرت جعفر(ع) در مجلس نجاشی آیاتی از سوره مریم را تلاوت کردند و مسلمانان چند سال در حبشه ماندند. در همین شرایط، فرزندان زیادی متولد شدند و ابنهشام در تاریخ خود نام تعدادی از آنان را ذکر کرده است؛ افرادی که بعدها برخی از آنان در شمار بهترین کارگزاران امیرالمؤمنین علی(ع) قرار گرفتند و دستکم عبدالله بن جعفر در حبشه متولد شد.
حجت الاسلام شفیعی دارابی افزود: در دوران جنگ نیز موارد مشابهی داشتهایم؛ برای نمونه، حنظله غسیلالملائکه در جنگ احد به شهادت رسید و فرزندش در بحبوحه جنگ متولد شد. بنابراین، شرایط سخت نباید بهانهای برای کنار گذاشتن ازدواج و فرزندآوری باشد.
خانواده؛ نقطه آغاز حل مسئله جمعیت
وی با تأکید بر نقش خانواده در حل مسئله جمعیت تصریح کرد: خانواده، جمعیت را به دنبال خود میآورد و اگر خانواده از نظر فرهنگی غنی و سالم باشد، جمعیت نیز به دنبال آن خواهد آمد. بنابراین، در موضوع افزایش جمعیت باید جلسات علمی و مقالات متعددی تدوین شود و مسئله از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
عضو گروه علمی تربیتی تفسیر و علوم قرآن جامعةالزهرا(س) با اشاره به تجربه خانوادههای علما در تربیت نسل شایسته گفت: بسیاری از علما فرزندان خوبی تربیت کردهاند. اگر پدر و مادر از نظر اخلاقی و تربیتی وضعیت مناسبی داشته باشند، فرزندآوری ارزش بیشتری پیدا میکند؛ بنابراین خانواده هم در کمیت جمعیت و هم در کیفیت آن تأثیر اساسی دارد.
حکمرانی خانواده نیازمند مشارکت همه بخشهای جامعه است
حجت الاسلام شفیعی دارابی در ادامه به تفاوت میان حکومت و حکمرانی اشاره کرد و گفت: حکومت به ساختار رسمی قدرت و نهادهای رسمی دلالت دارد، اما حکمرانی به شیوه تنظیم امور و دستورالعملها مربوط میشود. در حکمرانی مجموعهای از بازیگران حضور دارند؛ از دولت، مجلس و قوههای مختلف گرفته تا نخبگان، دانشگاهیان، مساجد، مدارس، بخش خصوصی و فعالان اقتصادی که باید دست به دست هم دهند و گرههای موجود را باز کنند.
وی با بیان اینکه نگاه اسلام به خانواده با نگاه شرق و غرب متفاوت است، اظهار کرد: نگاه اسلام به خانواده بر مبنای محبت، مودت و سکونت استوار است و همین مبنا باید در سیاستگذاری و حکمرانی خانواده مورد توجه قرار گیرد.
اسلام نه رهاسازی فرزندان را میپذیرد و نه سختگیری افراطی را
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به مبانی دینی مسئله جمعیت گفت: در مسئله جمعیت هم آیه داریم و هم روایت و باید این موضوع بر اساس مبانی دینی مورد توجه قرار گیرد.
وی در تبیین شیوه تربیت فرزندان افزود: برخی معتقدند باید فرزندان را رها کرد و برخی دیگر میگویند باید قدمبهقدم بر آنها نظارت داشت؛ در حالی که دیدگاه اسلام نه این است و نه آن. حتی در میان برخی خانوادههای مذهبی نیز گاهی سختگیریهای فراوان دیده میشود، اما حکمرانی خانواده در نگاه اسلامی بر پایه تسهیل و کنترل حسابشده است.
پنج عرصه مهم حکمرانی خانواده
حجت الاسلام شفیعی دارابی در پایان، مهمترین عرصههای حکمرانی خانواده را برشمرد و گفت: تسهیل ازدواج فرزندان، تأمین مسکن مناسب برای خانواده، ایجاد امنیت شغلی و اقتصادی، ارائه آموزشهای لازم درباره ازدواج و فرزندآوری و حمایت از سالمندان، پنج عرصه مهم حکمرانی خانواده است.
وی تأکید کرد: اگر مسئله جمعیت را بهصورت ریشهای دنبال کنیم، باید خانواده را محور قرار دهیم؛ چراکه خانواده هم در افزایش جمعیت و هم در تربیت و ارتقای کیفیت نسل آینده نقش اساسی دارد.