خطوط کلی حکمت متعالیه
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، فشرده کتاب سه جلدی درآمدی به نظام حکمت صدرایی با عنوان خطوط کلی حکمت متعالیه برگرفته از کتاب درآمدی به نظام حکمت صدرایی نوشته عبدالرسول عبودیت از سوی سازمان مطالعه و تدوین کتابهای علوم انسانی دانشگاهها منتشر شد.
کتاب حاضر به منظور معرفی نظام فلسفی صدرالمتألهین شیرازی، نگاشته شده است. فیلسوفان نظامساز، خود در بند معرفی نظام فلسفی خویش نیستند. آنها غالباً انبوهی از مطالب را، در آثاری متعدد، در نظم و نسقی ابتدایی ارائه میکنند بی آنکه مسائلی را که سازه اصلی نظام را تشکیل میدهند از سایر مسائل متمایز کنند و نقش آنها را در سازه مذکور مشخص نمایند. آنها بیشتر به اثبات مدعیات فلسفی اهتمام دارند و کمتر به تصویر آنها میپردازند. آنها خود را با مخاطبان خاص روبهرو میدانند: مخاطبانی که هم صاحبنظرند، هم از اطلاعات وسیع فلسفی برخوردارند، هم با رأی یا آراء مشهور در هر مسئلهای آشنایند و هم نحوه اثبات یا نفی آن را میدانند، به طوری که درک درست آراء آنها و تصویر دقیق نظامشان برای چنین مخاطبانی میسر است، نه برای دیگران. با این اوصاف، کسی که به معرفی نظام آنها میپردازد باید اولاً، مسائل اصلی را، که مقوّم نظاماند، از مسائل فرعی تفکیک کند؛ ثانیاً مسائل فرعی را حذف کند؛ ثالثاً، رابطه مسائل اصلی را با یکدیگر و نیز میزان اهمیت هر یک را مشخص نماید تا بدین نحو سازه اصلی نظام آشکار شود؛ رابعاً، بیشتر به تصویر مدعیات اهتمام داشته باشد تا به اثبات و استدلال بر آنها و خامساً، مخاطبان غیر صاحبنظر را هم مد نظر قرار دهد. در حقیقت معرفی کننده مباحث فلسفی را غربال و حاصل آن را در نظمی نو و به زبانی سادهتر ارائه میکند. در این کتاب سعی شده است که موارد یاد شده لحاظ گردد.
این نوشتار نه حاوی مطلب تازهای است افزون بر آنچه در کتاب پیش گفته آمده است و نه حتی نگارشی نو دارد، مگر فصل هفتم و بهندرت در مواردی دیگر. بنابراین در مواردی که خواننده طالب توضیح یا منابع بیشتر است میتواند به کتاب مزبور مراجعه کند؛ گرچه نگارنده خود در مواردی که لازم دیده ارجاع داده است.
در این کتاب هر جا واژه «فلسفه» یا «فیلسوف» و امثال آنها به کار رفته مقصود فلسفه اسلامی و فیلسوفان مسلمان است، و همه جا مراد از تعبیر «فلاسفة پیشین» و تعبیرهای مشابه آن، فلاسفه پیش از صدرالمتألهین است. همچنین یادآوری این نکته بایسته است که این کتاب برای کسانی مفید است که دستکم در حد کتاب نهایة الحکمه یا اشارات ابن سینا با فلسفه آشنایی دارند.
کتاب مزبور مشتمل بر سیزده بخش است که به ترتیب عبارتاند از: صدرالمتألهین؛ پیدایش حکمت متعالیه؛ اصالت وجود و اعتباریت ماهیت؛ تشکیک وجود؛ وجود رابط معلول؛ حرکت؛ حرکت جوهری؛ علم حضوری یا بازگشت حقیقت علم به تجرد وجود؛ علم حصولی یا بازگشت انطباق به وجود برتر ماهیت معلوم؛ وجود ذهنی؛ خداشناسی؛ علم خداوند به اشیاء؛ انسانشناسی ابنسینا؛ انسانشناسی صدرالمتألهین.
کتاب خطوط کلی حکمت متعالیه برگرفته از کتاب درآمدی به نظام حکمت صدرایی نوشته عبدالرسول عبودیت در 251 صفحه و مبلغ 2900 تومان به تازگی منتشر و در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است./916/ن601/ع