کتاب علوم قرآنی در مکتب اهل بیت منتشر شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، علوم قرآنی دانشی است که درباره مسائل گوناگون مربوط به قرآن کریم مانند چگونگی وحی و نزول قرآن، چگونگی کتابت و جمع قرآن، سورهها و آیات مکی و مدنی، محکم و متشابه، اعجاز قرآن و ... بحث می کند.
کتاب علوم قرآنی در یازده فصل تدوین شده است که به ترتیب فصول عبارتند از «عترت؛ گنجینه دانش قرآن»، «وحی از منظر قرآن و حدیث»، «چگونگی نزول قرآن»، «شناخت مکی و مدنی»، «اسباب نزول»، «قرائت و قاریان قرآن»، «جمع و تألیف قرآن»، «شناخت محکم و مشابه»، «تأویل و راسخان در علم»، «معناشناسی تفسیر و تأویل» و «فلسفه وجود آیات متشابه در قرآن».
جهت گیری اصلی در این پژوهش، استخراج مطالب علوم قرآنی از روایات معصومان علیهم السلام و روشن ساختن حقیقت در موارد اختلافی است؛ از این رو در موارد غیر اختلافی که معنای مورد نظر از آیات و احادیث روشن است، غالبا بدون شرح و تحلیل به گزارش متن و ترجمه آیات قرآن و احادیث پرداخته شده است، ولی در موارد وجود شبهه یا اختلاف، غالبا مطالب همراه با تفصیل و نقد و بررسی است.
در این پژوهش افزون بر احادیث و آیات قرآن، گاه برای تکمیل و تثبیت مطالب، به روایات صحابه، تابعان، آرای دانشمندان علوم قرآنی و یا شواهد تاریخی و عقلی نیز استناد شده است؛ ولی جهت گیری اصلی در این پژوهش، نگاه درون دینی و مخاطب اصلی آن دانش پژوهان مسلمان هستند.
مؤلف در مورد روایات مطرح شده با اشاره به اینکه ملاک قرار دادن سند، در پذیرش یا رد احادیث سبب می گردد که از احادیث فراوانی که به لحاظ محتوا، ارزشمند و صحیح به نظر می رسد، محروم شویم و از سوی دیگر سند به تنهایی نمی تواند دلیل بر صدور یا عدم صدور حدیث از معصوم باشد، می نویسد: «معیار خود را توجه به محتوای احادیث قرار دادیم و هماهنگی حدیث با عقل، قرآن کریم، مسلمات شریعت و احادیث تأیید کننده دیگر را دلیل اعتبار آن به شمار آورده ایم.»
در بخشی از فصل اول با عنوان عترت؛ گنجینه دانش قرآن می خوانیم: «با توجه به این که ضرورت وجود پیشوا و عالم مصون از خطا، پس از رحلت پیامبر، بیشتر می شود، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به فرمان خداوند، علی بن ابی طالب علیه السلام، دو فرزندش حسن و حسین و نُه تن از دودمان حسین علیهم السلام را پیشوایان امت اسلام قرار داد و آنان بعد از پیامبر یکی پس از دیگری رهبری امت را به عهده داشتند و بهترین و برترین مرجع برای رفع اختلاف امت در دانش قرآن و شریعت بودند.»
نویسنده در فصل نهم کتاب ضمن رد این موضوع که تأویل آیات متشابه را جز خداوند متعال کسی نمی داند می نویسد: « مصداق کامل و عالی راسخان در علم پیامبر و ائمه علیهم السلام اند ولی به نظر می رسد عالمانی که دانش تفسیر و تأویل قرآن را در مکتب اهل بیت علیهم السلام آموخته و به زیور علم و تقوا آراسته شده اند، در رتبه ای پایین تر از مصادیق راسخان در علم به شمار می روند؛ زیرا خدای متعال برخی از عالمان اهل کتاب را با این که به یقین مقام عصمت نداشته اند، راسخ در علم نامیده است: "لکن الراسخون فی العلم منهم و المؤمنون یؤمنون بما أنزل إلیک و ما أنزل من قبلک".»
کتاب علوم قرآنی در مکتب اهل بیت علیهم السلام به همت دانشگاه علوم اسلامی رضوی و نویسندگی علی اصغر ناصحیان در آبان 1389با شمارگان 1000 نسخه در 456 صفحه و با قیمت 7500 تومان به انتشار رسیده است./913/ن601/ع