تنبیه بدنی زن از منظر اسلام

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، پنجاه و پنجمین شماره پرتو پژوهش نوشتاری در پاسخ به پرسش‌های دینی با موضوع «تنبیه بدنی زن از منظر اسلام» از سوی واحد پاسخ به سؤالات عقیدتی معاونت پژوهش مجتمع آموزش عالی فقه منتشر شد.

در ابتدای این نوشتار با طرح این سؤال که از نظر مفسرین کلمه «واضربوهنّ» در آیه نشوز چه تفسیری دارد، آمده است: «در فرهنگ اسلام، خانواده کنونی مهم و بسیار با ارزش است؛ چراکه زیربنای جامعه سالم و تربیت افراد متعهد و مسؤولیت‌پذیر در گرو چگونگی عملکرد خانواده‌ها است.از آن‌جا که اداره هر اجتماعی، هرچند کوچک همانند خانواده نیازمند سرپرستی و مدیریت است، در اسلام، این سرپرستی بر دوش مردان گذاشته شده است».

این مطلب ادامه می‌دهد: «مردان مسؤولیت دارند که برای بهتر شدن و استحکام روابط خانواده خود بی‌تفاوت نبوده و از پیشامدهایی که برخلاف مصلحت خانواده است و بنیان خانواده را سست و آسیب‌پذیر می‌کند، جلوگیری کنند».

این نشریه با اشاره به آیه «الرجال قوّامون علی النساء بما فضل الله ...» به بیان مراد از نشوز زنان پرداخته است و توضیح می‌دهد: «در این آیه قرآن سخن از تنبیه بدنی زنانی است که ناشزه هستند. مراد از «نشوز» نافرمانی زن از شوهر و بیرون رفتن از اطاعت و توجه زن به غیرشوهر است. به عبارت دیگر «ناشزه» به زنانی گفته می‌شود که در آن‌چه از حقوق شوهر که خداوند بر زن واجب کرده، از شوهرانشان متابعت نمی‌کنند».

این توضیح بداخلاقی کردن زن با شوهر و تغییر رویه دادن در رفتار با شوهر را از علائم نشوز زن شمرده و با اشاره به سخنی از امام خمینی‌(ره) آورده است: «اگرچنانچه علائم نشوز در زن پیدا شد، به این‌که بداخلاقی کرد و تغییر رویه داد در رفتار با شوهرش، پس در این صورت اگر مرد او را نصیحت کرد و پند و اندرز داد و در او تأثیر نکرد و اطاعت شوهر نکرد، در این حال او ناشزه شناخته می‌شود و مرد می‌تواند که از او دوری کند و چنانچه با دوری کردن، زن رام نگشت، می‌تواند او را بزند».

در این راستا دو سؤال مطرح است که چگونه اسلام اجازه تنبیه بدنی زن را داده است و دیگر این‌که از نظر مفسرین، تنبیه بدنی زنان چه توجیهی دارد که محققان معاونت پژوهش مجتمع آموزش عالی فقه به این دو سؤال پاسخ داده‌اند.

براساس آیات قرآن و روایات، اسلام وظیفه سنگین مدیریت و سرپرستی کانون خانواده را براساس تفاوت‌هایی که در توان جسمی و قدرت تفکر در مصلحت‌اندیشی خانواده، بین زن و مرد وجود دارد بر دوش مردان گذاشته است؛ تنبیه و تشویق در هر اجتماعی از جمله راه‌کارهای اصلاحی برای افراد به شمار می‌رود و اسلام تنبیه بدنی زن را آخرین مرحله و راهکار برای تأدیب زن قرار داده است، از جمله پاسخ‌های این دو سؤال است.

نتیجه پایانی این شماره پرتو پژوهش پیرامون موضوع تنبیه بدنی زن از منظر اسلام آن است که: «تنبیه بدنی زن براساس آرای مفسران آخرین راه اصلاح است، در صورتی که روش‌های دیگر کارساز نباشد. پس زنانی که نافرمانی می‌کنند، اطاعت از شوهرانشان نمی‌کنند، کانون خانواده را با خطر از هم‌پاشیدگی مواجه می‌سازند، شوهران آنان به عنوان مسؤول و سرپرست خانواده، اجازه دارند که برای اصلاح همسر تدابیری را اتخاذ کنند».

گفتنی است، پرتو پژوهش نوشتاری در پاسخ به پرسش‌های دینی،‌ هر هفته از سوی معاونت پژوهش مجتمع آموزش عالی فقه منتشر می‌شود که پنجاه و پنجمین شماره آن به بررسی «تنبیه بدنی زن از منظر اسلام» پرداخته است. /920/ن601/ع