مجموعه مقالات دومین همایش مالیاتهای اسلامی منتشر شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، مجموعه مقالات دومین همایش مالیاتهای اسلامی با عنوان جایگاه مالیاتهای اسلامی و متعارف و ارتباط متقابل آنها به همت مرکز مطالعات اقتصادی دانشگاه مفید و دفتر مطالعات و تحقیقات مالیاتی منتشر شد.
«جایگاه مالیاتهای اسلامی و متعارف و ارتباط متقابل آنها» به قلم علیرضا پورفرج، «زکات و اثر آن بر رشد و توسعه اقتصادی» اثر محمد اسماعیل توسلی، «بررسی تأثیر اقتصادی زکات بر توزیع درآمد» به قلم مهدی جعفری و عبدالله شهبازی، «بررسی تطبیقی مالیات بر ارزش افزوده و مالیاتهای اسلامی» نوشته مجید حبیبان نقیبی و «معیارهای عدالت در منابع و مصارف بیتالمال» نگاشته سیدرضا حسینی از جمله مقالههای ارائه شده در این اثر است.
«نقش انفاق در مالیاتهای اسلامی» نوشته سیدمحسن سجادی، «جایگزینی خمس و زکات به عنوان بخشی از درآمد مالیاتی» اثر سیدمحمدرضا سیدنورانی و سیدمهدی موسوی بروردی، «ولایت حاکم اسلامی نسبت به مقررات مالی» به قلم محمد قائینی، «مطالعه تطبیقی اجرای قانون زکات کشور با بعضی از کشورهای اسلامی» نوشته سیدضیاءالدین کیاءالحسینی و «ارزیابی نقش بازتوزیعی مالیاتهای مستقیم» به قلم محمدتقی گلیک حکیم آبادی از دیگر مقالههای این اثر است.
در پیشگفتار این کتاب به قلم حجتالاسلام سیدضیاءالدین کیاءالحسینی، مدیر مرکز مطالعات اقتصادی دانشگاه مفید، آمده است: «یکی از متغیرهای اقتصادی که عمری به درازای تاریخ دولتها دارد، مالیات است که از آغاز به عنوان ابزاری برای کسب درآمد دولت وارد زندگی اجتماعی ـ اقتصادی بشر شد».
این نوشته میافزاید: «کشورهای اسلامی به سبب سابقه برخورداری از حکومتهایی با صبغه دینی، میتوانند در طراحی مکتب و نظام اقتصادی و همچنین سیاستگذاری مالیاتی، بیش از پیش از همه تراث دینی خود بهره جسته و قوانین اجتماعی، سیاسی و اقتصادی خود را براساس آن آموزهها تدوین کنند».
در نخستین مقاله این کتاب با عنوان «جایگاه مالیاتهای اسلامی و متعارف و ارتباط متقابل آنها» به قلم علیرضا پورفرج میخوانیم: «بررسی جایگاه مالیات اسلامی در میان نظریههای مالیاتی مکاتب مختلف اقتصادی ضروری و لازم است؛ هر مکتب اقتصادی تفسیر متفاوتی از مالیات دارد و مالیات در تخصیص منابع، تثبیت و توزیع درآمد مؤثر است».
مبانی نظری و پیشفرضهای مالیات در اسلام، تفاوت مالیات مبادی از مالیات حکومتی، آیا مالیات اسلامی بخشی از درآمدهای عمومی است، مفهوم زکات، زکات در کلام امام علی(ع) و شیوههای وصول آن، روششناسی در زکات، مبانی علمی زکات و تجربه برخی کشورها در این زمینه، خمس، خمس در نظریه فقها، اهمیت خمس، مقایسه مالیات بر درآمد و خمس و مالیات بردرآمد در اقتصاد اسلامی از طریق خمس از مهمترین مطالب این مقاله است.
«بررسی تطبیقی مالیات بر ارزش افزوده و مالیاتهای اسلامی» مقالهای دیگری نوشته مجید حبیبان نقیبی، عضو هیأت علمی دانشگاه مفید است که در چکیده آن میخوانیم: «حاکمیت تقنینی و اجرایی کشور این روزها بر اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصمم است. نظام مالیه ایران براساس قانون اساسی نمیتواند با آموزههای اسلامی ناسازگار باشد».
این نوشتار سعی دارد با تبیین ویژگیهای مالیات بر ارزش افزوده و زکات، زمینه بررسی تطبیقی آنها را فراهم کرده و با تشریح موضوعاتی نظیر گسترش پایه مالیاتی، امکان معافیت مالیاتی و مالیات صفر در موارد خاص، وجود نصاب مالیاتی، تشویق سرمایهگذاری، وجود دوره زمانی، مالیات استفاده از منابع و کالاهای عمومی و مشترک، توجه به کرامت مؤدیان و اعتماد به خوداظهاری را مورد ارزیابی قرار دهد.
«نقش انفاق در مالیاتهای اسلامی» نوشته سیدمحسن سجادی از دیگر مقالههایی است که با اشاره به منابع مهم درآمدی دولتهای اسلامی از جمله ایران، آورده است: «نفت و گاز طبق منابع فقهی، جزء انفال و در اختیار دولت اسلامی است».
در این مقاله به بررسی چگونگی رابطه مالکیت عمومی، از جمله انفال با مالیاتهای اسلامی به ویژه خراج میپردازد که در ابتدای آن با اثبات اینکه دولت مطلوب اسلام، دولتی کوچک و در عین حال کارآ است، واگذاری مالکیت انفال از جمله نفت را به بخش خصوصی غیرممکن دانسته است.
یادآور میشود، الله محمد آقایی، مرتضی اسدی، مجید حبیبان، امیر خادم علیزاده، مجید رضایی، سیدکاظم صدر، سیدضیاءالدین کیاءالحسینی، محمدتقی گیلک حکیم آبادی، علیرضا لشکری، محمدنقی نظرپور، حسن آقانظری، ناصر الهی و محمدرضا یوسفی داوری مقالات ارائه شده به دومین همایش مالیاتهای اسلامی را به عهده داشتهاند.
گفتنی است، مجموعه مقالات دومین همایش مالیاتهای اسلامی در قطع وزیری، 296 صفحه، شمارگان 1200 نسخه و قیمت چهار هزار تومان از سوی انتشارات دانشگاه مفید منتشر شده است. /920/ن601/ع