فراموش شدن برخی بندگان از سوی خدا

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، پنجاه و هشتمین شماره پرتو پژوهش، نوشتاری در پاسخ به پرسش‌های دینی از سوی معاونت پژوهش مجتمع آموزش عالی فقه قم منتشر شد.

این شماره پرتو پژوهش در پاسخ به این پرسش که معنای این‌که خدا برخی از بندگانش را فراموش می‌کند، چیست؟ به معنای واژه نسیان پرداخته و آورده است: «واژه نسیان به معنای محو شدن صورت ذهنی چیزی از نیروی ذاکره است و گاهی کنایه از بی‌اعتنایی و بی‌توجهی به چیزی دارد و این کلمه وقتی درباره خداوند به کار می‌رود، به معنای دوم است».

این پاسخ با بیان این‌که وقتی خداوند کسی را مورد لطف و توجه خود قرار نمی‌دهد، گفته می‌شود که خداوند او را فراموش کرده است، به دو دسته از آیات قرآن کریم که در برخی از آیات فراموشی به خداوند نسبت داده شده و در دسته دیگر از آیات کلام الله مجید آورده که پروردگار هرگز فراموش‌کار نبوده است، اشاره دارد.

نوشتار حاضر می‌افزاید: «فراموشی و نسیان برای ذات پاک خداوند که علمش محیط به تمام عالم هستی است و هیچ امری از محدوده علم او خارج نیست، معنا و مفهومی ندارد؛ بلکه این تعبیر که خدا برخی از مجرمین و گنهکاران را به فراموشی می‌سپارد، کنایه از بی‌اعتنایی و بی‌توجهی خدا نسبت به انسان مجرم و گنهکار است».

پنجاه و هشتمین شماره پرتو پژوهش در تلاش است تا با ادله لازم و استناد به آیاتی از قرآن کریم، فراموش شدن برخی بندگان از سوی خدای متعال را مورد تبیین قرار دهد؛ از این‌رو در نتیجه ابتدایی خود آورده است: «به سبب علم نامحدود الهی که از صفات ذات حق‌تعالی است، نسیان و فراموشی به معنایی که درباره انسان به کار می‌رود، درباره خداوند معنا ندارد».

نتیجه دیگری که از این ادله به دست آمده، از این قرار است که آیاتی از قرآن مجید که در آن نسیان به خدا نسبت داده شده و خداوند به مقتضای دلالت این دسته آیات، برخی از انسان‌ها را به فراموشی می‌سپارد، درباره کسانی است که منکر معاد، تکذیب کننده انبیا و آیات الهی، از استهزاءکنندگان آیات حق و دین الهی بوده‌اند.

براساس این استدلال، کسانی که نسبت به قیامت و خدا بی‌اعتنا بوده‌اند و حجت خداوند بر آنها تمام شده و آنان در برابر حق موضع گرفته‌اند و به همین سبب خودشان را از الطاف معنوی حق‌تعالی محروم کرده‌اند؛ خداوند به آنان اعتنا نمی‌کند و آنان را به فراموشی می‌سپارد، همان‌طور که آنان در این جهان نسبت به اطاعت خداوند بی‌اعتنایی می‌کردند.

این جزای به مثل، خود دلیل بر این امر است که نسیان و فراموشی خدا نسبت به برخی از مجرمین، به معنای بی‌اعتنایی و قطع رحمت خویش از آنان و از باب مجازات آنان است، نه به معنای نسیان و فراموشی که درباره انسان‌ها به کار می‌رود.

گفتنی است، پرتو پژوهش، نوشتاری در پاسخ به پرسش‌های دینی هر هفته از سوی معاونت پژوهش مجتمع آموزش عالی فقه قم وابسته به جامعةالمصطفی العالمیه منتشر می‌شود. /920/ن601/ص