شیخ انصاری ساختار مشوش اصول فقه را اصلاح کرد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجتالاسلام والمسلمین احمد مبلغی، رییس مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی، امروز در مراسم نکوداشت شیخ انصاری به ارائه شاخصی درباره شخصیتهای تأثیرگذار در مکتب شیعه پرداخت و آن را بر شیخ انصاری تطبیق داد.
وی با بیان اینکه شاخصهای متفاوتی برای شناسایی و رصد شخصیتهای تاریخی وجود دارد، افزود: تبعیت عالمی از عالمی و مجتهدی از مجتهدی بر سه دسته تبعیت در نتایج اجتهاد، تبعیت اجتهادی و تبعیت در مکتب اجتهادی استوار است.
حجتالاسلام والمسلمین با اشاره به تبعیت در نتایج اجتهاد، اظهار داشت: این تبعیت در طول تاریخ رخ داده است و نقطه امتیاز تلقی نمیشود؛ اگر گاهی افرادی در تاریخ فقه متهم به مقلد بودن شدهاند، از همین تبعیت نشأت گرفته است.
رییس پیشین پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تبعیت در مکتب اجتهادی را ارزشمند دانست و با بیان اینکه حرکت در چارچوب مکتب یک مرجع بسیار تأثیرگذار است، خواستار شناسایی صاحب مکتبها و دارای اندیشههای تأسیسی شد.
وی با اشاره به شاخص خود درباره شخصیتهای تأثیرگذار در مکتب شیعه، اظهار داشت: هرکجا در طول تاریخ شخصیتی درخشیده است، به دلیل تبعیت مجتهدی از مجتهد دیگر بوده که این «من تبع» نوعی شاخص است.
حجتالاسلام والمسلمین مبلغی با بیان اینکه اگر مجتهدان در برههای از زمان، اندیشهای را تأسیس کردهاند که پیش از آن نبوده است باید گفت که از من تبع استفاده کردهاند، تصریح کرد: تبعیتی که از شیخ انصاری صورت گرفته یک تبعیت از مدرسه عظیمی است که نه در یک ضلع بلکه در اضلاع گوناگونی وجود دارد.
وی با اشاره به مکتب اجتهادی فقه شیعه، اضافه کرد: بر سر خان شیخ اعظم نشستهایم و به گونهای میاندیشیم که او این چارچوب را آفریده است و به گونهای در فضای اجتهاد، فکر، تولید و ابداع میکنیم که ریشه تمام اینها به آن چارچوب برمیگردد.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه پیش از شیخ انصاری نسبت به ساختار اصول تشویش خاصی وجود داشت، گفت: شیخ اعظم تغییری را با این یک سطر «مکلف یا له القطع، یا له الظن یا له الشک است»، ایجاد کرد که یک تغییر پارادایمی ساختاری بود و اکنون پرداختن مسائل اصولی در حال تغییر براساس این چارچوب است.
وی این تغییر پارادایم را از جمله اتفاقات نادری دانست که از سوی شیخ اعظم انصاری در طول تاریخ رخ داده است، گفت: تابعیت ما، تبعیت از چارچوب کاملاً سیطره یافتهای است که اگر بخواهیم یا نخواهیم همه در این چارچوب حرکت میکنیم.
حجتالاسلام والمسلمین مبلغی با بیان اینکه تغییر در چارچوب استدلالورزانه عمیق پر از فراز و فرود است و این نوع استدلال پیش از شیخ انصاری نبوده، اما پس از شیخ دنبال شده است، اظهار داشت: مکتب شیخ انصاری مکتب تفکیک است.
وی با اشاره به ویژگی برجسته شیخ انصاری یعنی اهل تقسیم بودن، افزود: تقسیم، ابزار فرو رفتن در مسألهای است که به ظاهر فقه در آن به بنبست رسیده، با تقسیم این مسأله شکسته میشود و ابزاری به دست میآید که قدرت تفکر برای تفکیک این مسأله روشن میشود.
رییس مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه فقه و حقوق شیعه مرهون تقسیمات شیخ انصاری است، تصریح کرد: شیخ انصای علم فقه و اصول را تخصصی کرده و از قدرت نفوذ خویش در ایجاد تفاسیر گسترده و تقسیمی ولو با هزینههایی که به وجود آمده، استفاده کرده است. /920/پ202/ع