جزایر پراکنده تبلیغ بین الملل در حوزه علمیه

جزایر پراکنده تبلیغ خارج از کشور
تبلیغ دینی به عنوان یکی از رسالت‌های اصلی حوزه‌های علمیه همواره مورد توجه علما، روحانیان و طلاب بوده است، پس از انقلاب اسلامی حوزه‌های علمیه بیش از پیش به این مهم پرداختند و کم‌کم برخی ارگان‌ها با صرف بخشی از بودجه‌های خود کوشیدند در این راه سهمی‌ داشته‌باشند، امری که به مرور زمان نوعی آشفتگی را در این عرصه به وجود آورد، هر چند برخی معتقدند تعدد دستگاه‌های برنامه‌ریز برای تبلیغ دینی منجر به نوعی رقابت مثبت و گرم شدن بازار تبلیغ می‌شود، لکن نبود مرکزی برای هماهنگ‌سازی ارگان‌های تبلیغی این فرصت رقابت را به نوعی تشتت تبدیل کرده است تا آنجا که برخی بزرگان هم نسبت به این مساله تذکر دادند. در سال‌های گذشته و با توجه به تبلیغ منفی مستکبران در جهان علیه اسلام، دلسوزان عرصه تبلیغ دینی بر این شده‌اند تا ترویج آموزه‌های دینی را فرامرزی کنند و کمی جهانی بیندیشند. این مساله گویی مانند یک اپیدمی در نهادهای مختلف مطرح و مورد توجه قرار گرفته است و بیم آن می‌رود که مشکل ناهماهنگی‌های تبلیغی داخل کشور به آن سوی مرزها نیز رسوخ کند، ورود مرکز تخصصی تبلیغ حوزه علمیه ، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ، معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی ، جامعه المصطفی العالمیه، معاونت بین الملل حوزه علمیه ، مجمع جهانی اهل بیت(ع) ، سازمان اوقاف و امور خیریه و در برخی موارد مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی برای پرداختن به این مساله، ضرورت وجود مرکزی برای ساماندهی و هماهنگ کردن این نهادها را در اعزام مبلغ دو چندان می‌کند تا پیش از آن که دیر شود این مساله با هدف‌گذاری صحیح و بدون اتلاف هزینه و نیروی انسانی به سرانجامی مثبت برسد. 

 نظام سازی اسلامی، پدیده‌ای دیر اما لازم
با پیروزی انقلاب اسلامی همه اندیشمندان به صحنه آمدند و نظامی را برای اداره کشور طراحی کردند که بر پایه فقه شیعی بنا نهاده شده بود. طراحان و نظریه‌پردازان اصلی این طرح مانند شهید بهشتی، شهید مطهری و دیگر بزرگان بعدها از سوی کج اندیشان و تندروهای بی منطق ترور شدند و شربت شهادت نوشیدند و هنوز این نظام استقرار نیافته بود که بدخواهان جنگی تمام عیار علیه این مرز و بوم به راه‌انداختند و هرگز این فرصت پیش نیامد تا نقاط ضعف و قوت این طرح مورد بررسی و به روز رسانی شود. اکنون رهبر معظم انقلاب اسلامی با درک شرایط روز کشور و جهان این ضرورت را بار دیگر مطرح کردند تا نخبگان حوزه و دانشگاه گرد هم آیند و با  بررسی چالش‌های فراروی فقه در مساله نظام سازی، طرحی جامع ارائه دهند تا الگوی کشورها و ملت‌های به ویژه مسلمان شود و زمینه‌ ایجاد تمدن بزرگ اسلامی فراهم آید. بی گمان در این نظام سازی توجه به اصول کلی مانند ولایت فقیه و مشکلات کنونی کشور در زمینه‌های سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی می‌تواند راهگشای اندیشمندان شود تا در فضای آزاداندیشی به نظریه‌پردازی در این زمینه بپردازند.

 قداست لباس روحانیت و مسؤولیت حوزه
در همه صنوف و مشاغلی مانند نیروهای مسلح که لباسشان دارای ارزش حقوقی خاصی است، برای جلوگیری از سوءاستفاده نااهلان از این لباس تدابیر مختلفی در نظر گرفته می‌شود، شخص نظامی که که از لباس ماموریتش به هر نحوی سوء استفاده کند به دادگاه انتظامی فرستاده می‌شود همچنین اگر شخصی درصدد حمله و اهانت به دارنده این لباس نظامی برآید بی گمان در دادگاه محکوم خواهد شد. لباس روحانیت هم از این قاعده مستثنا نیست و افزون بر آن دارای یک قداست خاص نیز هست چرا که به عنوان لباس تبلیغ دین خاتم(ص) محسوب شده و اهانت و هتک حرمت آن نوعی کج دهنی به دین و مقدسات به شمار می‌آید، به نظر می‌رسد حوزه علمیه در بخش نخست یعنی سوء استفاده نااهلان از لباس روحانیت با وسواس خاصی عمل می‌کند لیکن در بخش دوم با توجه به چندین مورد ضرب و جرح روحانیان حرکت خاصی نشان نداده است تا آنجا که حجت الاسلام فروزش، روحانی ناهی از منکر که چندی پیش از سوی اراذل و اوباش مورد ضرب و جرح قرار گرفت و بینایی یک چشم خود را از دست داد از این مساله گلایه‌مند بود.

ورود یک مرجع تقلید به ماجرای مهریه های کلان
داستان مهریه های کلان در برخی ازدواج ها و تبعات بعدی آن برای خانواده ها که اکنون یکی از معضلات کشور شده است در هفته گذشته مورد توجه یکی از مراجع تقلید قرار گرفت. حضرت آیت الله مکارم شیرازی که توجه خاصی به مسائل مورد ابتلای جامعه و مشکلات فرهنگی دارد، در درس خارج خود با اشاره به مسئله مهریه های کلان و مشکلات آن برای مردان، به ارائه پیشنهادهایی برای حل این معضل و دیگر مشکلات موجود در ازدواج و طلاق در جامعه پرداخت. این مرجع تقلید پیش از این نیز نسبت به مشکلات فرهنگی در ازدواج جوانان حساسیت نشان داده و در مورد آن سخن گفته بود. این بار البته بلافاصله بعد از سخنان حضرت آیت الله مکارم شیرازی، قوه قضاییه با صدور دستورالعملی برای دادگاه ها تقریبا یکی از پیشنهادهای این مرجع تقلید را اجرایی کرد.

تعامل حوزه و نظام، پاسخ به یک پرسش همیشگی
حوزه های علمیه باید چگونه عمل کنند که در کنار حفظ استقلال خود، بتوانند بالاترین تعامل و همکاری را با نظام اسلامی داشته باشند و گره از مشکلات آن بردارند. پاسخ به این پرسش، یکی از انگیزه های برگزاری نشست تخصصی تعامل حوزه و نظام اسلامی در قم و به ابتکار جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بود. در این نشست مفصل، بسیاری از صاحب منصبان و صاحب نظران حوزوی حضور یافته و به ارائه نظرات خود پرداختند. نظراتی که از برنامه های مجمع نمایندگان طلاب برای اجرای رهنمودهای رهبر معظم انقلاب، لزوم برپایی کرسی های نظریه پردازی ولایت فقیه، اجرای طرح تدریس ولایت فقیه در مدارس قم و شهرستان ها، ضرورت افزایش ارتباط جامعه مدرسین با اساتید حوزه، تا خبر از برگزاری همایش بیداری اسلامی در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه علیها السلام را شامل می شد. البته اجرای این نظرات در عرصه عمل به نظر بسیار دشوارتر از سخنرانی های پرشور و اظهار نظرهای رسانه ای می رسد.

ماجراهای فیتیله‌ای در حوزه علمیه
برنامه فیتیله یکی از پرمخاطب‌ترین برنامه‌های کودک و نوجوان است که مدتهاست در رسانه ملی پخش می‌شود و توانسته جای خود را در میان سایر برنامه‌ها باز کند و حتی برخی بزرگترها را هم ترغیب به تماشای این برنامه کند. اما مدت‌ها پیش یکی از حوزویان که خود از چهره‌های تاثیر‌گذار در حوزه برنامه کودک و نوجوان است در قالب درد دل با خبرگزاری رسا گفت‌وگو و نسبت به برنامه فیتیله انتقادهایی را بیان کرد، گرچه در این مصاحبه محاسن این برنامه کودکان و خردسالان گفته شده بود، اما تنها بخش انتقادی آن بزرگنمایی و علیه این چهره حوزوی سیاه نمایی شد به گونه‌ای که وی مدت‌ها از مصاحبه و سخن گفتن در این خصوص امتناع می‌کرد، اما هجدهمین نمایشگاه بین المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها فرصتی شد تا حجت‌الاسلام راستگو در غرفه خبرگزاری رسا همراه با دوستان فیتیله گفت و گویی داشته و هر دو برخی نکات و انتقادهای خود را مطرح کنند. از این‌رو قرار شد که در نشستی در خبرگزاری رسا این برنامه دنبال شود.

سمن‌هایی که نباید فراموش شوند

هنگامی که به پیشینه پیروزی‌های بزرگ تاریخی در جهان اسلامی تاریخ نگاه می‌‌کنیم همواره روح تلاش و جهاد مردمی و همگانی در بین مسلمانان به ویژه شیعیان مشهود است. شاید بتوان گفت رهبران دینی و عالمان ربانی همواره در بستر امید به مردم، حرکت‌های علمی، فرهنگی و سیاسی خود را سامان می‌دادند. امروزه بلای خانمان‌سوز جنگ فرهنگی دشمن بسیاری از آسیب‌های ضد فرهنگی را به جوانان القاء می کند. برخی از این تهدیدها را می توان در قالب فعالیت‌های ارگان‌های دغدغه مند فرهنگی  خنثی کرد اما در مقابله با بخش اعظم این تهدیدها باید امید به گروه‌های مردمی و سمن‌های فرهنگی و دینی داشت. حجت الاسلام زائری در هفته ای که گذشت اصالت و اثرگذاری فعالیت‌های مردمی را بیش از اقدامات دولتی دانست. در این میان می‌توان به فعالیت گروه‌های‌ جهادی ‌دانشجویان و طلاب، و فعالیت گسترده و خودجوش جوانان متدین در فضای سایبری اشاره کرد. بنابراین حمایت از گروه‌های فعال دینی می تواند بهترین سپر دفاعی در برابر تهاجم فرهنگی و همچنین بستر ترویج آموزه‌های بصیرت‌بخش دینی باشد.
/گ/