گزارشی از یادواره مقام علمی مرحوم منذر؛
مرحوم منذر دیدهبانی بیدار بود
خبرگزاری رسا ـ با برگزاری مراسم نکوداشتی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حجج اسلام رشاد و جاودان و اساتیدی همچون داوریاردکانی، حداد عادل و ولایتی از مقام علمی مرحوم حجتالاسلام علی ابوالحسنی مشهور به منذر تجلیل کردند.
به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا به نقل از فارس، یادواره مقام علمی محب صادق اهل بیت(ع) و مروج مذهب حقه شیعه، نویسنده توانا، محقق سختکوش و مورخ پیشکسوت مرحوم حجتالاسلام والمسلمین علی ابوالحسنی مشهور به «منذر» عصر روز سهشنبه 9 اسفندماه به همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمین رشاد: در مطالعه تاریخ دچار فقر روش هستیم
حجتالاسلام والمسلمین علیاکبر رشاد رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ابتدای این مراسم اظهار داشت: حجتالاسلام ابوالحسنی دانشمندی دلسوز، پژوهشگری محقق، زاهدی پیراسته و یک روحانی وارسته بود که عمیقاً از مقامات و مظاهر دنیوی بریده و همه عمر را به تحقیق، پاسداری از حریم اهل بیت(ع)، استقلال و هویتی ایرانی و گفتمان انقلاب اسلامی سپری کرد.
وی افزود: همه آثار او حقاً از درون پرشور او برانگیخته شده و به حق، مقام بیدارگری دیدهبان بود.
حجتالاسلام والمسلمین رشاد با اشاره به سیره عملی او گفت: خصوصیات حجت الاسلام ابوالحسنی که او را از دیگران ممتاز کرد هوشمندی، تیزبینی در رصد معرفت است.
وی ادامه داد: او دیدهبان بیدار بود و وصفی که او را از دیگران ممتاز میکرد این است که وظیفهشناس بود و بیتفاوت نبود. بسیاری هستند درد را تشخیص میدهند اما طلبکارند که چرا حوزه و دانشگاه کار نمیکنند. البته حوزه در و دیوار نیست بلکه من و شما هستیم.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: از دیگر ویژگی حجتالاسلام ابوالحسنی این بود که از ثبات قدم برخوردار بود و ۲۵ سال پیش شخصی به نام « منذر» کتابی در نقد دکتر علی شریعتی نوشت. همان خط سیر را میتوان در کتابهای بعدی از او سراغ گرفت.
وی ادامه داد: بسیاری از ما «هر دم» آن دمی هستیم اما او از ثبات قدم برخوردار بود و به راحتی میتوان فهمید افکار او چیست آخرین مقالات او نشان از این خط ثابت دارد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی خاطرنشان کرد: جهتگیری ثابت و تمرکز در کار علمی داشت مانند ما نبود که یک روز به فلسفه، روز دیگر به تاریخ و روزهای دیگر در مورد سیاست مینویسم. تمرکز در یک حوزه موجب تولید علم میشود و تمرکز او بر حوزه معین و دفاع از حریم اهل بیت (ع) در نهایت به دفاع از گفتمان انقلاب اسلامی منجر میشود.
وی با بیان اینکه ما به شدت دچار فقر روش در مطالعات تاریخ هستیم، تصریح کرد: در حال حاضر شیوههای هرمنوتیک، متن بسنده، تفسیرمدار و تحلیل گفتمانی مد روز است. برخی تصور میکنند از این شیوهها چیزی به دست خواهد آمد اما اشتباه بود.
حجتالاسلام والمسلمین رشاد گفت: من احساس میکنم ثروت غنی در اختیار داریم که مغفول مانده است، نزدیک به هزار سال در سنت ما نسبت به متن کار شده است علوم حدیثی، درایه، رجال و اصول تفسیر دانشهای عمدتاً مکمل هم هستند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: در مجموع روشهای فوق نقل درست و مطلوب هستند و تاریخ نیز خبر است و ما این ثروت ارزشمند مغفول را کناری نهادیم و کسانی که به این روششناسی توجه کنند پی به این نکته خواهند برد که با اقتباس عمیق و رجالی میتوانیم مجموعه منطق تهیه میکنیم که عقلانی نیز است.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: دانشی به نام تفسیر به معنای روش تفسیر نداریم کتابهای نوشته شده همه ناقص هستند.
حجت الاسلام جاودان: مرحوم منذر فهم درست خود از مشروطه را مرهون آیتالله لنکرانی است
در ادامه این مراسم، حجتالاسلام «محمدعلی جاودان» از اساتید مشهور حوزه علمیه تهران به سخنرانی پرداخت و گفت: حدود 30 سال پیش برای نخستینبار آقای ابوالحسنی به منزل ما آمدند و 45 دقیقهای را با هم گفتوگو کردیم و طی آن نکتهای گفتند که موجب حیرتم شد و آن این بود که گفتند: ۱۲ تا ۱۳ هزار ساعت کار علمی کردهام! این امر نشانه بلندپروازی علمی وی بود.
وی افزود: قد آرزوی علمی حجت الاسلام ابوالحسنی بلند پروازانه بود و روزی ۱۲ تا ۱۴ ساعت کار میکردند و با تمام دقت پیگیر کارهای مطالعاتی خود بودند.
این استاد اخلاق حوزه علمیه تهران ادامه داد: برای اینکه فردی به کمال برسد چند خصیصه از جمله هوشمندی لازم است. یک خصیصه دیگر خداخواهی است و مرحوم آیتالله حاج شیخ حسین لنکرانی استاد مرحوم ابوالحسنی بودند که بیش از ۱۰۰ سال عمر کردند و در تمام این ۱۰۰ سال در متن اوضاع سیاسی کشور حضور داشتند.
وی با اشاره به اینکه تاریخ مشروطیت سخت گرفتار دستبرد دشمن است، گفت: استاد ابوالحسنی مرهون استاد خود در فهم درست از تاریخ مشروطه بود.
حجتالاسلام جاودان در پایان خاطرنشان کرد: کثرت مطالعه تاریخ موجب فهم درست از تاریخ است و استاد ابوالحسنی غیرتمند بود و چند سال پیش در مورد «گاندی» مطلبی نوشت برای اینکه برخی از آموزههای او را خطری برای اسلام و ایران میدید.
حداد عادل: «منذر» چهره حقیقی فردوسی را ترسیم کرد/ نسبت به تاریخ بیتوجهیم
غلامعلی حداد عادل رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در یادواره علمی که عصر امروز در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار داشت: یکی از خصوصیات مرحوم حجت الاسلام ابوالحسنی سادگی و کمادعایی او بود و کمتر کسی به یاد دارد منذر در جایی خودش را مطرح کرده باشد و یا تمنایی برای شخص خودش داشته باشد.
وی افزود: خصوصیات دیگر حجت الاسلام ابوالحسنی تنوع و وسعت میدان مطالعات وی بود و اگر کسی به فهرست کاری وی مراجعه کند پی به این نکته خواهد برد که حوزه تحقیق او از مفاهیم اسلامی و معارف و موضوع تاریخ و ادبیات بود.
حداد عادل گفت: تاریخدانی حجت الاسلام ابوالحسنی حکایت از روزگارشناسی وی بود. اصولا یکی از ضعفهای ما در دوران معاصر بیتوجهی به تاریخ است.
وی ادامه داد: بعد از انقلاب همه حس کردند که بدون مطالعه در تاریخ ـ به خصوص تاریخ معاصر ـ نمیتوان از انقلاب دفاع کرد.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس هشتم گفت: منذر از زوایای گوناگون به تاریخ مشروطه توجه داشته و به کسانی که به شخصیت آنان توسط تاریخدانان مسخ شده بود توجه ویژه داشتند. ابوالحسنی در این باب زحمت بسیار کشیدند و در مسئله مرحوم شیخ فضلالله نوری، مدرس و بهائیت تحقیقات ارزشمندی دارند.
وی ادامه داد: منذر به برخی از چهرههایی که هیچوقت توسط تاریخدانان اهمیت داده نشده و در حاشیه میزیستند و توجه و معرفی کرد و در این تلاش به سراغ برخی چهرههایی رفت که گنجینه بودند، مانند آیتالله لنکرانی که بعد از انقلاب گوشهگیر شده و با کسی ارتباط برقرار نمیکرد.
حداد عادل گفت: بنده از میان همه آثار ایشان به کتاب «بوسه بر خاک پی حیدر» اشاره میکنم که انصافا در این کتاب اطلاعات ادبی ارزشمند، تحقیق با انضباط، غیرت دینی موج میزند و منذر در این کتاب چهره حقیقی فردوسی را ترسیم میکند.
وی افزود: روحانی که درس ادبی نخوانده در محافل شاهنامهپژوهی شرکت نکرده اما کتابی نوشت که میتواند مورد رجوع استادان ادبیات قرار بگیرد.
رئیس فرهنگستان زبان فارسی در پایان سخنان خود تصریح کرد: مرحوم منذر شجاعت و جرأت داشت و از اینکه خلاف مشهور حرف بزند ابایی نداشت. متاسفانه صبر میکنیم تا فردی از دنیا برود و بعد به سراغش میرویم.
حداد عادل سخنان خود را با این بیت مشهور استاد شهریار به پایان برد: «تا هستم ای رفیق ندانی که کیستم/ روزی سراغ وقت من آیی که نیستم».
داوری اردکانی: «منذر» از زاویه دید شیخ فضلالله به تاریخ مینگریست
رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم در یادواره علمی مرحوم حجت الاسلام ابوالحسنی که عصر امروز در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار داشت: من هرگز فکر نمیکردم بیش از ۳۰ سال گذشته که با منذر آشنا شدم روزی دریغا گوی ایشان بشوم! حکم اینچنین بوده است.
وی افزود: آشنایی من با حجتالاسلام ابوالحسنی اینطور آغاز شد که شبی مرحوم آیتالله شیخ حسن لنکرانی تلفن کردند که من باید شما را ببینم. من از منزل نمیتوانم بیرون بیایم و یکی از دوستان من میآیند و شما را به منزل من میرسانند.
داوری اردکانی ادامه داد: زمانی که حجت الاسلام ابوالحسنی برای همراهی با من جهت رفتن به خانه آیتالله لنکرانی آمدند، از دیدن او تعجب کردم، پرسیدم شما دوست لنکرانی هستید، البته در راه حس کردم این جوان خیلی جوان نیست، پیر است و نمیتوانستم پیشبینی کنم که او مورخ میشود.
وی گفت: در روزگاران گذشته درک «ادیب نیشابوری» برای من مهم بود. دهه ۲۰ میلادی درک عمومی ما از آمریکا از درک اکنون ما بسیار متفاوت است. در تاریخنویسی معمولا گفته میشود مورخ باید بینظر باشد.
رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: مورخ باید راستگو و امانتدار باشد و نمیشود مورخ تعلق نداشته باشد. همه اهل علم حتی علمای طبیعی به مطلب خودشان تعلق خاطر دارند و در علوم انسانی بیتعلق بودن برای عالم معنی ندارد.
نویسنده کتاب «فلسفه در روزگار فروبستگی» گفت: پژوهشگر بی تعلق فقط قادر است آمار استخراج کند، مورخان بزرگ تعلق خاطر داشتند و «توین بی» تعلق خاطر داشت. بیهقی اگر تعلق خاطر نداشت سرنوشت دیگری داشت.
داوری گفت: مورخ امین و با تعلق خاطر درست مینویسد و منذر هرچه در تاریخ نوشته مطلع آن با اسلام است و نباید چیزی را که به اسلام تعلق ندارد به دین تعلق دهیم.
وی ادامه داد: منذر نگاه پدیدارشناسانه به تاریخ داشت. تاریخ حادثهای است که اتفاق میافتد و برای ما و برای اعتقادات و زندگی عالم چه ارمغانی میآورد.
نویسنده کتاب «ما و تاریخ فلسفه اسلامی» ادامه داد: کسی که تعلق نداشته باشد قدم در راه کمال نمیگذارد. ابوالحسنی تاریخ مشروطیت نوشته است و کار مشروطه ابوالحسنی درخشان است و چه خوب توانسته است از عهده آن برآید.
ولایتی: نگاه «منذر» به تاریخنویسی دینی بود/ بهائیها از ارکان فتنه 88 بودند
علیاکبر ولایتی مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل در یادواره علمی مرحوم حجت الاسلام ابوالحسنی که عصر امروز در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار داشت: حجتالاسلام ابوالحسنی یک هدف عمده داشته و آن هم بازگشتن دین و برگشتهای تاریخی است. شاید بتوان گفت بعد از انتشار «رساله جهادیه» علیه روسها و صدور فتوای میرزای شیرازی، موج انتقاد از روحانیون افزایش پیدا کرد.
وی افزود: تحریف و برداشتهای تاریخی در نوشتههای بعد از مشروطه در مشروطهنویسان حرفهای موج میزد. نهضت تاریخنویسی بعد از اسلام نهضت عظیمی بود و اگر به تاریخنویسی بیهقی بعد از انقلاب مشروطه توجه کنیم به قول «جلال آل احمد» گویی ۱۴۰۰ سال را حذف کردند.
ولایتی گفت: حجت الاسلام ابوالحسنی کتابی برای نجات حکیم ابوالقاسم فردوسی از دست دینستیزان نوشت که شاهدی داشته باشد برای دین ستیزی با تاریخ اسلام.
این استاد دانشگاه افزود: صفویه حکومت دوستدار اهل بیت(ع) بودند و در تاریخنویسی معاصر، ستیز مستقیم با علمایی که تفکر صفوی را حمایت میکردند، موج میزند.
وی ادامه داد: بسیاری از این مورخان میگفتند ما از تشیعی دفاع میکنیم که تشیع علوی است اما بخش عظیمی از بزرگان شیعه در دوره صفویه زندگی میکردند که این جدایی عملا امکانپذیر نیست.
وی گفت: علما پرچم مشروطه را بالا بردهاند و کلمه «عدل مظفر» را بر بالای مجلس ملی نوشته بودند. روشنفکران به جای پناه بردن به حضرت معصومه به سفارتهای روس و انگلیس پناه بردند.
ولایتی یادآور شد: بعد از مشروطه ۱۲ سال بیشتر طول نکشید که رضاخان حاکم شد و طرفداران مشروطه نخست توجیهگر اقدامات رضاخان بودند، برای اینکه هم رضاخان و هم مشروطهخواهان ضد دین بودند.
مشاور امور بینالملل رهبری با اشاره به وقایعی که منجر به شکلگیری فرقه بهائیت شد، گفت: بنای بوجود آمدن بهائیت این بود که به اختلاف میان مردم دامن زنند و از نفوذ روحانیون بکاهند. بهائیها یکی از ارکان فتنه سال ۸۸ بودند.
ولایتی گفت: «منذر» کمر همت بست که دیدگاه دینی و جهانبینی دینی و تاریخنویسی برگردد و نقش علما در مشروطه تبلور یافت.
وی در پایان خاطرنشان کرد: استاد ابوالحسنی در عمر نه چندان طولانی خود خدمات عظیمی به دیدگاه ملی و اسلامی ارائه کرد.
در ادامه این مراسم، «موسی نجفی» و «موسی حقانی» مورخ و از اساتید دانشگاه سخنانی در وصف مرحوم منذر بیان کردند.
حجتالاسلام محمد صادق ابوالحسنی فرزند مرحوم منذر نیز آخرین سخنران این مراسم بود که ضمن تشکر از حضار و متولیان برگزاری این مراسم، به بیان خاطرهای فقهی از ابوی خود پرداخت. /901/د102/ع
ارسال نظرات