خلفا در صحاح سته؛ ابوبکر و عثمان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، چهارمین جلد از مجموعه کتابهای صحاح سته با عنوان «خلفا در صحاح سته (1)»، به نویسندگی استاد حسین طیبیان و کوشش حمیدرضا شجاعی فرد از سوی انتشارات وثوق به زیور طبع آراسته شده است و به بررسی خلیفه اول و سوم اختصاص دارد.
صاحبان صحاح بلکه عموم علمای اهل سنت بسیار کوشیدند که معایب خلفای ثلاث را نقل نکنند و فضائلی برای آنها بیابند و لذا میبینیم که تا توانستند روایاتی در مدح آنان نقل کرده تا ارادت پیروانشان بیشتر شود؛ اینان میگویند که رسول خدا صلی الله علیه و آله از دنیا رفت و جانشینی معین نکرد و این مردم بودند که اجتماع کردند و یکی را به عنوان جانشین آن حضرت برگزیدند.
با این فرض باید قبول کنند که مقام ابوبکر که به ادعای آنها به اجماع امت برگزیده شد، مقام یک رییس جمهور است و هیچگونه قداستی برای او متصور نیست؛ زیرا قداست، مخصوص کسی است که برگزیده خدا یا رسول او باشد. پس اگر مردم به سبب فضائلی کسی را به عنوان رییس و رهبر خود انتخاب کنند، تا وقتی زنده است، آنانکه او را برگزیدهاند به او احترام میکنند.
این نوشتار در تلاش است که ثابت کند اولا فضائلی که برای خلفای ثلاث نقل شده با آنچه که از آنها دیده شده و یا نقل شده در تضاد است و ثانیا بر فرض هم که صحیح باشد، حداکثر میگوید که آنان انسانهای خوبی بودند؛ مگر سایر اصحاب به زعم آنها انسانهای خوبی نبودند؟ پس چه شد که این سه باید این همه تجلیل شوند؟
در این بررسی ابتدا آنچه را که صاحبان صحاح درباره ابوبکر گفتند نقل کرده و سپس آنچه را که درباره عثمان نوشتند آورده است. آنگاه مطالبی که مربوط به دو خلیفه اول است بررسی شده، بعد از آن به روایات مربوط به خلفای ثلاث پرداخته شده است و موضوع مربوط به خلیفه دوم در نوشتار جداگانهای مطرح میشود.
فصل اول نخستین شماره خلفا در صحاح سته «ابوبکر در صحاح» نام دارد که به مباحثی همچون ابوبکر و انفاق به مال، خوخه ابوبکر، درهایی که ابوبکر از آنها داخل بهشت میشود، اول مؤمن که بود، نماز خواندن ابوبکر به جای رسول خدا، قتال ابوبکر با اهل ردّه، ابلاغ سوره برائت، ابوبکر و ابوسفیان و مقدار علم ابوبکر میپردازد.
عنوان فصل دوم کتاب «عثمان در صحاح» است و تأخیر حدّ بر ولید، بدعت عثمان در اتمام نماز در منی، بدعت در اذان ثالث، پیروی از بدعت عمر در متعه حج، پناه دادن به برادر رضاعی خویش، تبعید ابوذر به ربذه، لقب ذوالنورین و گم شدن انگشتری رسول خدا صلی الله علیه و آله از مطالب آن به شمار میآید.
فصل سوم کتاب «فضائل دو خلیفه اول» و فصل چهارم «درباره سه خلیفه» نام دارد که دو آقای پیران اهل بهشت، بهترین امت، آن دو همیشه با پیامبر بودند، سفارش به اقتدا به ابوبکر و عمر، مشورت رسول خدا با اصحاب، خواستگاری ابوبکر و عمر از حضرت زهرا سلامالله علیها، نزول آیات اول سوره حجرات، خلفای راشدین، مژده بهشت به سه خلیفه و جهاد خلفا از مطالب آن است.
گفتنی است، چهارمین جلد از مجموعه کتابهای صحاح سته با نام «خلفا در صحاح سته (1)» اثری از استاد حسین طیبیان در قطع رقعی، 216 صفحه، شمارگان 1500 نسخه و به قیمت دوره هفت جلدی بیست و نه هزار تومان به تازگی از سوی انتشارات وثوق روانه بازار نشر شده است./920/ن602/ق