فقد الاعتدال فی نقد الرجال
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب «فقد الاعتدال فی نقد الرجال» به اشکال بر چگونگی تطبیق نظریه عدالت راویان بر برخی مصادیق آن از سوی اهل سنت پرداخته است.
اهتمام به سنت، یعنی قول، فعل و امضای معصوم، همان اهتمام به اصل شریعت اسلام و بعد از قرآن مهمترین منشأ فهم دین است. به همین دلیل همه فرق مسلمانان به حدیث و آنچه بدان مربوط است اعتنای ویژهای داشته و برای علم حدیث قواعد و ضوابطی تأسیس کرده اند. طریق غالب برای رسیدن به سنت هم «خبر واحد» است که دارای دو موضوع متن و سند بوده و هر کدام دارای ضوابطی است که بدون آن به خبر واحد احتجاج نمی شود.
سند حدیث همان مجموعه راویان آن است. راویان باید شرایطی از جمله اسلام، بلوغ و ضبط را دارا باشند. اهل سنت عدالت را در راوی شرط می دانند و به وثوق به خبر یا ثقه بودن راوی بسنده نمی کنند اما مشهور در شیعه امامیه این است که راوی ثقه و راستگو بوده و در حدیث، کاذب نباشد.
اما این کتاب به این موضوع می پردازد که اهل سنت با این که در تئوری و نظر در علم الحدیث، عدالت را در راوی شرط می دانند در تطبیق عدالت بر افراد، راه دیگری را پیموده اند.
در خلال این کتاب مشخص می شود که اهل سنت در تطبیق عدالت بر برخی روات، کسانی را توثیق کرده اند که بر مبنای خودشان امکان توثیق چنین شخصی وجود ندارد و برخی دیگر را تضعیف کرده اند که باز بر مبنای خودشان، این افراد مستحق تضعیف نیستند.
فصل اول این کتاب با عنوان «بین یدی البحث» شامل مطالبی چون: «الحاجة إلی علم الرجال»، «إشارة إجمالیة إلی ضوابط و شروط الراوی عند الجمهور»، «نظرة تفصیلیة لشرطیة العدالة عند الجمهور» و «البدعة و حقیقتها عند الجمهور» می شود.
«توثیق النواصب» نام فصل دوم این کتاب است که در آن به مسائلی چون: «النصب و العدالة»، «کیف وثقوا النواصب»، «التوثیقات الخاصة لأفراد النواصب و آحادهم» و «محاولات لدرءالتناقض بین شرطیة العدالة و توثیق النواصب» پرداخته شده است.
«تعریف التشیع و بیان ماهیته»، «التشیع و العدالة»، «کیف ضعّفوا الشیعی»، «تضعیفهم لمن رموه بالتشیع إجمالا» و «تضعیفهم لاغلب الرواة الشیعة عملیا عند ذکر تراجمهم» از جمله مطالبی است که در فصل پایانی کتاب با عنوان «تضعیف الشیعی» آمده است.
در بخشی از این کتاب با عنوان «التوثیقات العامة للنواصب بالمباشرة و التصریح» آمده است: «بعد ما تبین أن توثیق النواصب یعد مناقضة صریحة لأهم مبنی من مبانیهم فی التوثیق و التضعیف، و هو اشتراط العدالة، سنورد هنا نصین من أشهر ما قیل فی توثیق النواصب، مع ذکر ما یعارضه من أقوال علی وفق مبانیهم، فهاهما النصّان مع ما علیهما من تعلیق:
1ـ ما ذکره غیر واحد من رجالیی الجمهور منسوبا إلی أبی داود صاحب السنن، قوله: (لیس فی أهل الأهواء اصح حدیثا من الخوارج، ثم ذکر عمران بن حطان و أباحسّان الأعرج).
و واضح أن هذا یعد توثیقا عاما لهذه الفرقة التی تعد من أوضح مصادیق النواصب...»
کتاب فقد الاعتدال فی نقد الرجال به قلم محمد کروی (القیسی)، به همت مرکز تحقیقات حج تدوین و به تازگی با شمارگان 1000 نسخه در 160 صفحه با قیمت 1800 تومان از سوی نشر مشعر منتشر شده است./913/ن601/ق