پنجاه و چهارمین شماره فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج منتشر شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، پنجاه و چهارمین شماره فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج با شش مقاله تخصصی از سوی پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج منتشر شده است.
در این شماره می خوانید: «بررسی آسیب های روانی ـ اجتماعی بستر ساز جنگ نرم و نقش بسیج در پیشگیری و مقابله با آن ها»، «انقلاب اسلامی ایران و ظهور نسل چهارم نظریه های انقلاب»، «جنگ نرم و امنیت در فضای سایبرنتیک»، «بسیج دهها میلیونی و طرح تحقق آن»، «تأثیرات متفاوت تغییر و تحول سازمانی بر شاخص های سلامت سازمان از دیدگاه کارکنان» و «تبیین کیفی راه کارهای ارتقای بصیرت بسیجیان»
بررسی آسیب های روانی ـ اجتماعی بستر ساز جنگ نرم و نقش بسیج در پیشگیری و مقابله با آن ها
محمد باقر حبی
چکیده: هدف از اجرای این تحقیق، بررسی چگونگی ایفای نقش بسیج در پیشگیری و مقابله با آسیب های روانی ـ اجتماعی بستر ساز جنگ نرم است. در این راستا، سؤالات زیر مطرح است: 1 ـ آسیبهای اجتماعی و روانی بستر ساز جنگ نرم کدامند؟ 2. نقش بسیج در پیشگیری و مقابله با آسیب های اجتماعی و روانی بستر ساز جنگ نرم چیست؟
روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است. همچنین از فن دلفی استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه، بسیجیان، مسؤولان بسیج و مردم است. حجم نمونه بر اساس جدول مرگان شامل 2325 نفر است. انتخاب نمونه ها به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته ساختارمند است. داده های این پژوهش پس از ورود به رایانه با نرم افزار آماریspss و آزمون های آماری پارامتریک و غیر پارامتریک مناسب با سؤالات پژوهش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج تحلیل عاملی نشان می دهد که آسیب های بستر ساز جنگ نرم به ترتیب اولویت عبارتند از: 1. آسیب های اقتصادی، 2. آسیب های روان شناختی؛ آسیب های فرهنگی در حوزه های سیاسی، اعتقادی و اجتماعی، 3. آسیب های خانواده. نقش های بسیج در پیشگیری و مقابله با آسیب ها به ترتیب عبارتند از: توانمند سازی روانی ـ اجتماعی، 2. افزایش باورهای اعتقادی و معنوی، 3. به کارگیری توان امنیتی و انتظامی، 4. امر به معروف و نهی از منکر.
انقلاب اسلامی ایران و ظهور نسل چهارم نظریه های انقلاب
مصطفی ملکوتیان
مجتبی قلی پور
چکیده: جهان در ربع آخر قرن بیستم شاهد وقوع انقلاب هایی بوده است که از لحاظ علل، روند و بروندادهای انقلابی شباهت چندانی با انقلاب های پیشین نداشته اند. انقلاب اسلامی ایران، انقلاب های آمریکای لاتین و نیز انقلاب های اوپای شرقی، تحلیل های نظری گسترده ای را که در باب جامعه شناسی انقلاب صورت گرفته بود، منسوخ کردند. تا پیش از وقوع این دسته از انقلاب های متفاوت بیشتر نویسندگان درباره انقلاب بر انقلاب هایی مانند انقلاب انگلستان (1640)، انقلاب فرانسه (1789)، انقلاب روسیه (1917) و انقلاب چین ( 1949) تمرکز کرده و عمدتا بر اساس داده های این انقلاب ها به تئوری پردازی پرداختند که نتیجه آن سه نسل متفاوت از نظریه های انقلاب بود. اما رخدادهای انقلابی دهه های پایانی قرن بیستم و از جمله انقلاب اسلامی ایران به گفته برخی از برجسته ترین صاحب نظران پدیده انقلاب، منشأ گذار تئوریک به سوی نسل چهارم نظریه های انقلاب گردیده اند. ما در این مقاله تلاش می کنیم تا ضمن بررسی اجمالی سیر نظریه های انقلاب از نسل اول تا چهارم، به بررسی نقش و جایگاه انقلاب اسلامی ایران در تحول مباحث انقلاب و گذار از نسل سوم به نسل چهارم نظریه های انقلاب بپردازیم.
جنگ نرم و امنیت در فضای سایبرنتیک
مجید نجات پور
مصطفی محمدی
امید اصغری
حیدر شهریاری
چکیده: یکی از تحولات دوران معاصر در عرصه نظام بین الملل، انقلاب اطلاعات و فناوری ارتباطات است. تحت تأثیر این فناوری ها، جنگ، تغییر و تحولات گسترده ای به خود دیده که از آن جمله می توان به جنگ نرم و تحول مفاهیمی چون امنیت در فضای سایبرنتیک اشاره کرد. به واقع؛ امروزه فناوری های اطلاعاتی و ارتباطاتی موجب تغییر ماهیت جنگ ها و ایجاد فضاهای جدید برای فعالیت انسانی شده اند. همچنین تحت تأثیر انقلاب ارتباطاتی، اشکال جدیدی از جنگ مانند جنگ مجازی (سایبری) به وجود آمده و شکل سنتی جنگ مانند جنگ روانی، متأثر از این انقلاب تغییر کرده است.
این مقاله علاوه بر بررسی ابعاد مفهومی فضای سایبرنتیک، به تأثیرات این انقلاب در حوزه های مختلف نظامی و ظهور اشکال جدیدی از جنگ پرداخته است. نتیجه اینکه، ماهیت جنگ در دوران معاصر با استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطاتی تحول یافته است و شاهد وقوع جنگ های متفاوت در عرصه نظام بین الملل هستیم که از آنها تحت عنوان جنگ های ناهمگون، اطلاعاتی، نرم، مجازی و غیره نام برده می شود. تبیین اشکال جنگ های متأثر از پیشرفت های ارتباطی از جمله جنگ مجازی، از جمله اهدافی است که این پژوهش در صدد پاسخ دادن به آن هاست. در این راستا، فرضیه مقاله این است که: فناوری اطلاعات و ارتباطات به شکل گیری جنگ های نوینی تحت عنوان جنگ مجازی منجر شده است.
بسیج دهها میلیونی و طرح تحقق آن
سید عبدالرضا حسینی
محمد بازرگانی
تقی رضایار
ابوالقاسم مردمی
چکیده: عنوان بسیج دهها میلیونی که در نیمه دوم سال 1387 توسط مقام معظم رهبری به جای ارتش 20 میلیونی مطرح شده و در لایه برنامه پنچ ساله پنجم به تصویب رسیده است، ضرورت دارد برای تحقق آن چاره اندیشی علمی و منطقی شده و طرحی تدوین شود؛ به طوری که بتواند از طریق شناسایی عوامل و ایجاد تحولی که شرایط جامعه و بسیج را برای عضویت عمومی در بسیج با ماهیت داوطلبی و ارزش محوری فراهم آورد، عملی کند.
در این تحقیق، ابعاد، مؤلفه ها و گویه های الگوی مفهومی، پس از اعتبار سنجی و تأیید آن ها با آلفای کل 079/0 ، از طریق روش های آماری (توصیفی ـ تحلیلی و پیمایشی)، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، سازگاری درونی آن ها تأیید شده است. میزان تأثیر و تأثر ابعاد و مؤلفه ها و همچنین رتبه بندی اهمیت هر یک از آنها نسبت به تحقق بسیج دهها میلیونی و نیز ارتباط مستقیم و معنی دارشان با آن، ثابت و الگویی برای این طرح ارائه شده است.
تأثیرات متفاوت تغییر و تحول سازمانی بر شاخص های سلامت سازمان از دیدگاه کارکنان
علی اکبر کریمی زارچی
شهرام توفیقی
احمد عامریون
محمود چاقری
چکیده: در عصر حاضر محیط های سازمانی به صورت فزاینده ای در حال تغییر و دگرگونی است. بنابراین، سازمان ها به منظور بقا و پویایی، مجبورند خود را با تغییرات محیطی منطبق کنند تغییرات سازمانی موجب تغییر در محتوای شغل، دسته بندی های اجتماعی، موقعیت اجتماعی، درآمد محل کار، شرایط استخدام، باورها، ارزش ها و مفروضات کارکنان می شود. پیدایش تغییر در مؤلفه های مذکور بر شاخص های سلامت سازمان اثر گزار است. شاخص هایی از قبیل برخورداری کارکنان از روحیه ای بالا، وجود همکاری گروهی و تشریک مساعی بین کارکنان، برنامه ریزی و سازماندهی صحیح، وجود اثر بخشی در سازمان و ... از شاخص های سلامت سازمان محسوب می شوند. این تحقیق از نوع توصیفی بوده، به صورت مقطعی در سال 1389 انجام شده است. در این تحقیق، میزان شاخص های سلامت سازمانی در دو واحد سازمانی مستقل که به نحوی با بسیج در ارتباط بودند، قبل و بعد از اجرای تغییرات، بررسی و تغییرات ایجاد شده در هر کدام از آن ها ارزیابی شد. نتایج تحقیق نشان داد که شاخص های سلامت سازمان در تحولات سازمانی دچار تغییر می شوند؛ اما نوع، ماهیت و روش اعمال آن ها، در سازمان های مختلف متفاوت است. لذا لازم به نظر می رسد که بعد از تحولات سازمانی، شاخص های سلامت سازمان اندازه گیری شده، معایب ایجاد شده در آن ها در هر سازمانی به طور جداگانه بررسی و راهکارهایی برای بر طرف کردن آن ها طراحی شود.
تبیین کیفی راه کارهای ارتقای بصیرت بسیجیان
مهدی سبحانی نژاد
عبدالله افشار
غلامرضا محمدی
چکیده: این پژوهش به شیوه کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مصاحبه پژوهی باشیوه هماندیشی انجام شده و هدف آن، تبیین راهکارهای ارتقای بصیرت بسیجیان بوده است؛ لذا تلاش شده مجموعه ای از راهکارهای عملیاتی ارتقای بصیرت بسیجیان از مجموعه مراجع دینی به همراه دیدگاه های صاحب نظران متخصص، احصا، طبقه بندی و ارائه شود. برای دستیابی به این هدف، ضمن تحلیل اسنادی منابع و راجع دینی به همراه دیدگاه های صاحب نظران متخصص، احصا، طبقه بندی و ارائه شود. برای دستیابی به این هدف، ضمن تحلیل اسنادی منابع و مراجع اسلامی، برگزاری جلسات هم اندیشی با حضور کارشناسان و استادان دانشگاهی و مصاحبه با کارشناسان و برخی صاحب نظران حوزوی و دانشگاهی، دیدگاه های ایشان درخصوص موضوع، گردآوری، طبقه بندی و ارائه شد.
در مجموع یافته های پژوهش، عمده ترین راهکارهای ارتقای بصیرت بسیجیان عبارتند از: توجه به نقش مساجد، تحلیل تاریخی حوادث انقلابی و فتنه انگیز در طول تاریخ، گفتگو با نخبگان و خواص، توجه به نقش روحانیت، تقویت نقش متولیان و فعالان فرهنگی، توسعه و گسترش فعالیت رسانه های جمعی، توجه به بصیرت در محیط های دانشگاهی، رصد کردن توطئه دشمنان و دشمن شناسی (منافق شناسی)، افزایش اطلاعات سیاسی ـ اجتماعی بسیجیان، تقویت مبانی اعتقادی، تلاش برای رفع شبهات اعتقادی ـ سیاسی، طراحی و اصلاح امور ساختاری با محوریت بصیرت افزایی، توسعه فعالیت های فرهنگی ـ اجتماعی بصیرت زا، توجه به ایام الله و برنامه ریزی های این ایام، تقویت معنویت و ارتباط با خدا در بسیجیان، سازمان دهی، هدایت و اداره فعالیت های نیروهای بسیجی، تأمین زیر ساخت ها و برقراری نظام تحقیقاتی مناسب، توسعه نظام اطلاع رسانی جامع، حمایت از ایجاد و توسعه تشکل ها و انجمن های علمی، ایجاد نظام مشارکت جویی برای همکاری با سایر سازمان های مرتبط.
پنجاه و چهارمین شماره فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج به صاحب امتیازی پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج و مدیر مسؤولی دکتر ابراهیم نجفی ویژه بهار 1391 در 128 صفحه با قیمت 3000 تومان منتشر شده است./913/پ202/ق