حقوق و اخلاق مکمل یکدیگر هستند

به گزارش خبرنگارخبرگزاری رسا، حجت الاسلام و المسلمین علی اکبر صادقی رشاد،  رییس شورای مدیریت حوزه علمیه تهران صبح امروز در نشست «دین، اخلاق و حقوق» گفت: دین یک دستگاه جامع معرفتی و معیشتی است که دارای چهار ضلع متشکل از قضایا و گزاره های بینشی، منشی، کنشی و دانشی است.

وی با بیان این که دین مانند معجون و دستگاه واره است گفت: دین یک مجموعه سرشته و آمیخته است و حقوق و اخلاق نقش مکمل همدیگر را دارند بطوری که در دین تفکیک مجاز نیست.

حجت الاسلام و المسلمین رشاد افزود: اگر همه ابعاد و مولفه‎های دین در درون و برون تحقق پیدا کند و همه عناصر یکجا مصرف شود دین شفابخش خواهد بود.

رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تاکید بر این که اخلاق در اسلام جایگاه ویژه ای دارد گفت: عمده رسالت پیامیر(ص) تحقق ارزش های  اخلاقی بود و خداوند راز موفقیت ایشان را اخلاق و نرم‌خویی معرفی می کند.

رییس شورای مدیریت حوزه علمیه تهران گفت: برای مقایسه مقارنه دو حوزه حقوق و اخلاق باید همگونگی ها و ناهمگونگی ها، داد و ستد، تاثیر و تاثر این دو مقوله را بررسی کنیم.

وی افزود: روش مقارنه علمی بین این دو حوزه از چهار حوزه هندسه معرفت دینی این است که برویم در محورهای فلسفه اخلاق اسلامی و فلسفه حقوق اسلامی این دو را براساس سازه ها و مولفه ها از نظر هستی شناسی، معرفت شناسی، روش شناسی، بایستگی ها، خوب و بد داشتن، منابع، جایگاه و غایت و کارکرد آن ها مقایسه کنیم.

حجت الاسلام و المسلمین رشاد افزود: از نظر مسلمانان هم فقه و حقوق اسلامی و هم اخلاق هر دو از جنس حکم و انشا هستند نه اخبار و گزاره، ولی تفاوت هایی باهم دارند.

رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به این که اخلاق متشکل از قضایای انشایی تزیحی است گفت: اخلاق جنبه ارزشی و شایدی دارد و از جنس حسن و قبح و مبتنی بر مبنای اساسی است.

رییس شورای مدیریت حوزه علمیه تهران با بیان این که قضایای حوزه اخلاق حاکی از حسن و قبح وقایع هستند گفت: قضایای اخلاقی تکیه بر واقع دارند هرچند ممکن است در عمل با هم تزاحم کنند و آنجا است که ما باید بین اهم و مهم اولویت گذاری کنیم.

وی با اشاره به این که قضایای فقهی و حقوقی اعتباری هستند گفت: حقوق یک مجموعه تکلیفی است که با جعل شارع و خدا پدید می آید اما این قضایا نیز مبتنی بر مصالح هستند.

حجت الاسلام و المسلمین رشاد با یبان این که احکام حقوقی معطوف به مصلحت ذاتی یک فعل هستند گفت: در برخی احکام انتصال و اقدام عبد مهم است هرچند فعل محقق نشود.

رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تاکید کرد: حوزه حقوق بر خلاف آنچه در فرهنگ لیبرالی تبیین شده است دو وجهی است و حق و تکلیف رابطه دو سویه مستقیم دارند، البته قضایای حوزه حقوق مانند قضایای اخلاقی تزاحم بردار هستند و هنگام تزاهم در مقام عمل براساس قواعدی یکی بر دیگری ترجیح داده می شود.

گفتنی است نشست «دین، اخلاق و حقوق» در راستای دور چهارم نشست دینی مرکز گفتگوی ادیان با کلیسای کاتولیک اتریش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در حال برگزاری است./959/پ201/ک