بررسی آثار صله رحم و قطع رحم در آیات و روایات

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نویسنده کتاب مرآةالرشاد (آیین راست پویی) در رابطه با صله رحم که یکی از دستورات اخلاقی است و در آیات و روایات نسبت به انجام آن تأکید فراوانی شده مطالبی را به نگارش درآورده است.
فقیه وارسته علامه نامور حضرت آیتالله شیخ عبدالله مامقانی رحمةالله علیه نوشته است: «فرزندم! صله رحم (پیوستگی با خویشاوندان و نیکی و احسان به آنان) بجای آر که افزون عمر و فراوانی روزی و خشنودی پروردگار را در پی دارد و در دنیا و آخرت بهره آرد.
حتی با آنان که پیوند خویشاوندی را گسیختهاند، بپیوند و از این فرمایش امیرمؤمنان حضرت علی علیهالسلام پیروی کن که فرمود: «با نزدیکانی که پیوند خویشاوندی را گسیختهاند؛ صله رحم بجای آرید و در احسان به آنان که محرومتان نمودهاند، خو بگیرید...» که پیوستگی با آنان که پیوند خویشاوندی را گسستهاند؛ به قصد قربت نزدیکتر، و از پیروی نفس اماره، دورتر است.
زنهار از قطع رحم؛ زنهار! که رحم کیسهیی است، آویخته بر عرش که می گوید: «خداوندا! بپیوند با آنکه با من پیوست و بگسل از آنکه پیوند مرا گسیخت» از پیوند با خویشاوندان ـ به ویژه با آنانکه پیوند را گسیختهاند ـ آثاری نادر و فوایدی بزرگ و شگفت دیدهام، پس جدا به آن پای بند باش و مبادا که در آن سهلانگار باشی.
در حدیثی از پیامبر خدا صلیالله علیه و آله، از خدای تعالی آمده است که فرمود: «من خدای دارای تمامی صفات کمالم، من رحمان و ایجادکننده آفرینش هستم و به رحمت گسترده خویش، رحم را آفریدم و نامش را از نام خود انتخاب کردم. پس هر کس خود را به آن پیوسته دارد و صله رحم کند، رحمتم را به او ارزانی میدارم و وی را از رحمت خویش بهرهمند میسازم و آن کس که خود را از آن جدا سازد و قطع رحم کند، رحمتم را از او قطع میکنم و وی را مشمول آن نمیگردانم...»
در جای دیگر نیز فرموده است: «رحم؛ شاخهای از درخت پربار رحمت الهی رحمان است که به وی فرموده است: هرکس خود را به تو پیوسته دارد، من به وی میپیوندم و رحمتم را شامل او میگردانم و آن کس که از تو ببرد، از او خواهم برید و او را مشمول رحمت خویش نمیگردانم...».
همچنین از آن حضرت روایت شده است که فرمود: «خدای تعالی آفرینش را بیافرید و چون از خلقت آن فارغ شد، رحم به درگاه خدا ایستاد و به دامان رحمت الهی آویخت، ندا رسید: چه میخواهی؟ عرض کرد: خدایا در این مقام که به تو پناهندهام، مرا از جدایی برهان. حق تعالی فرمود: آیا راضی و خشنود خواهی بود که هر کس با تو پیوند برقرار سازد، من او را پیوسته دارم و رحمتم را شامل او گردانم و آن کس که از تو جدا شود، از او جدا شوم و از رحمت خویش محروم سازم؟ عرض کرد: آری. خداوند تعالی فرمود: این موقعیت از آن تو باد.»
در حدیث دیگری آمده است: «رحم شاخهای از خدای تعالی است». علامه عارف آیتالله شیخ محمدعلی شاهآبادی رحمةالله علیه میگوید: «مقصود از این اخبار، رحمی است که به دامان رحمت خدای تعالی چنگ زده و به عرش الهی تعلق دارد.»
فرزندم! حال و وضعیت شیعیان درمانده ـ به ویژه خویشان و همسایگان ـ را، وارسی نما و آنان را دریاب که بدینوسیله عزت و سرفرازی دنیا و آخرت را فراهم آورده و خویشتن را از گزند و گرفتاریهای هر دو سرا، مصون داشته و پروردگار مهربان را، خشنود ساختهای.
از مولایمان امام صادق علیهالسلام روایت شده است که: «حضرت یعقوب علیهالسلام از آن روی به پیشآمد (جدایی از) حضرت یوسف علیهالسلام گرفتار گشت که روزی قوچی پروار را سر برید، در حالی که یکی از یارانش ـ به روایتی دیگر یکی از همسایگانش ـ نیازمند بود و برای افطار نمودن، چیزی فراهم نداشت و او غفلت ورزید و اطعامش ننمود و از اینرو، به مصیبت فراق یوسف مبتلا گشت.»
شایان ذکر است، کتاب مرآةالرشاد (آیین راست پویی) اثر فقیه وارسته آیتالله شیخ عبدالله مامقانی رحمةالله علیه و با ترجمه احمد پرنیانی است که انتشارات دلیلما آن را در 383 صفحه در سال 1390 به چاپ رسانده است./992/ن603/ق