مجموعه مقالات مهدویت و آینده پژوهی در آیندهای نزدیک منتشر میشود
به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، حجتالاسلام رحیم کارگر با اعلام انتشار «مجموعه مقالات مهدویت و آیندهپژوهی» در آیندهای نزدیک، اظهار داشت: آیندهپژوهی به معنای خاص (آیندهپژوهی مدرن) را دانشی دانستند که در این 50 ـ60 سال اخیر شکل گرفته و توانسته به سرعت، در تمامی عرصههای زندگی(جامعه، فرهنگ، سیاست، اقتصاد و...) وارد شده و نفوذ و اثرگذاری خاصی در آنها داشته باشد. «آیندهپژوهی از این منظر دانش مطالعه آینده(رویدادها، حوادث، روندها، نوآمدها و...) می باشد و به منزله علم و هنر کشف آینده و مهارت شکل بخشیدن به دنیای مطلوب فردا است و در واقع مدیریت و هدایت آینده را در دست دارد. از طرفی مهدویت نیز به عنوان سرنوشتی محتوم و قطعی پیوند و ارتباط تنگاتنگی با این رویکرد از آینده دارد.
حجت الاسلام کارگر با این توضیح هدف از انتشار این اثر را، بررسی نقاط اشتراک و افتراق مهدویتپژوهی و آیندهپژوهی، بیان ضرورت و اهمیت شکل گیری آیندهپژوهی دینی و توجه فزونتر حوزههای علمیه به آن و کاربردیکردن آن در ساحتهای مختلف دینی، شناخت و شناساندن جایگاه و نقش «مهدویتپژوهی» در فعالیتهای آیندهپژوهانه، فراهم ساختن زمینهها و بسترهای علمی برای رویارویی با تغییرات و تحولات جهانی و کمک به مدیریت این تغییرات، ارائه نگاهی نو از ظرفیتها و مزیتهای مهدویت پژوهی در شناخت و ساخت آینده کوتاه مدت و بلندمدت و... برشمردند.
وی در ادامه افزود: این مجموعه شامل مقالات زیر از اساتید و پژوهشگران عرصه آیندهپژوهی و مهدویت پژوهی است:
1. مقاله «بررسی نسبت مهدویتپژوهی و آیندهپژوهی» پیوندها، اشتراکات و تفاوتهای مهدویتپژوهی و آیندهپژوهی را بررسی می کند. مهمترین محور مشترک این دو دانش میانرشتهای، حوزه موضوعات و کارکردهای آنها و به کارگیری آیندهپژوهی در عملیاتی کردن اهداف و غایات مهدویتپژوهی است. این مقاله تألیف بهروزی لک میباشد.
2. مقاله دوم با عنوان «مهدویت محور آیندهپژوهی دینی» در تبیین معرفت شناسانه نسبت بین مهدویت و آیندهپژوهی دینی به این مسئله میپردازد که آیندهپژوهی دینی با معرفی مجموعهای از چشم اندازها و تصمیمگیری درباره آینده، فردایی بهتر را سامان میدهد؛ همچنین محوریت مهدویتپژوهی را در آیندهپژوهی دینی بررسی میکند. عیوضی مؤلف این مقاله میباشد.
3. مقاله «مؤلفههای آیندهپژوهی در آموزه انتظار» که به قلم عقیل ملکی فر رئیس اندیشکده آصف تألیف گردیده، معتقد است آیندهپژوهی قدسی روایتی نوپدید از آیندهپژوهی است که با آموزه انتظار قرابت دارد. ایشان با تبیین مفهوم انتظار از دیدگاه آیندهپژوهی قدسی در دو سطح فردی و اجتماعی به بیان مطالب خود میپردازد. در این رویکرد، انتظار از سطح یک باور انتزاعی و شاید فردی به یک ایده کاربردی عینی تبدیل میشود.
4. علی اصغر پورعزت در مقاله «آینده پژوهی موعودگرا و تصویرپردازی از جامعه آرمانی» ضمن بررسی خاستگاه، جلوهها و جهتگیریهای تصویرپردازی آرمانشهری، آرمانشهر موعود اسلامی را جزو آرمانشهرهایی میداند که واقعیت و حقیقت را به زیبایی انطباق پذیر میدانند.
5. مقاله «آینده پژوهی از چشم انداز قرآنی» که تألیف اینجانب میباشد به بحث آینده و اهمیت و ارجمندی شناخت هر چه بیشتر «آینده» میپردازد و بر این نکته تأکید میورزد که آینده، همواره مورد توجه ادیان، مکاتب و گروههای مختلفی از مردم بوده و افکار و اندیشهها، معطوف به شناخت آن و یا مطالعه و بحث درباره آن بوده است. در ادامه مهدویت به عنوان کانون محوری آیندهپژوهی قرآنی مورد توجه نگارنده قرار گرفته، ابعاد مختلف آینده مطلوب و آرمانی قرآن بررسی میشود. بنده در بخش پایانی رابطه و پیوندهای مهدویت و آیندهپژوهی با رویکرد قرآنی را بررسی کردهام.
6. «نسبت مهدویت و آینده پژوهی در متون روایی» مقاله دیگری است که توسط سعید قربانی نوشته شده است.وی در مقاله خود معتقد است منابع روایی توان تبیین راهبردیترین مباحث و مسائل حوزوی آیندهاندیشی را دارا بوده که یکی از زمینههای غنی و متعالی، اندیشه مهدویت و اعتقاد به آرمانشهر مهدوی است. از این رو لازم است مطالعات تطبیقی بین این دو حوزه صورت گیرد.
7. در مقاله «کاربرد روشهای آیندهپژوهی در مهدویت» به بیان این مطلب پرداخته میشود که روشهای آیندهپژوهی قرابتی چشمگیر با علمالانتظار داشته و پیوند این دو عرصه میتواند موجبات تعالی آیندهپژوهی و گذار از رویکردهای مادیگرایانه و فناورانهشده را فراهم ساخته و حوزه مطالعات آینده را از بروندادهایی جهانی، چندفرهنگی و امیدبخش سرشار سازد. این مقاله توسط خزایی یکی از اساتید نامآشنای آیندهپژوهی تألیف گردیده است.
8. مقاله «کاربرد روشهای چشمانداز در مهدویتپژوهی» به بیان یکی از روشهای آیندهپژوهی به طور خاص به نام چشمانداز در مهدویتپژوهی میپردازد. علیپور گرجی چشمانداز را به مثابه یک روش آیندهپژوهی مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد و میکوشد به مدل و الگویی از چشمانداز دست یابد که قابلیت تحلیل تصویر مطلوب مهدوی را دارا باشد. به اعتقاد ایشان رابطه آیندهپژوهی به عنوان یک علم میان رشتهای، با مهدویت از منظرهای متفاوتی چون دینیسازی آیندهپژوهی، بومیسازی آیندهپژوهی و چشمانداز قابل طرح است.
9. مقاله پایانی این مجموعه به نام «مهدویت: روند هویت یابی مهدوی در عصر جهانیشدن» به تبیین دو مقوله مهدویت در تفکر اسلامی مبتنی بر قرائت مذهب شیعه و هویتیابی جهانی میپردازد و میکوشد باورهای مربوط به مهدویت را با پدیده هویت جهانی پیوند دهد. حسین گودرزی که نویسنده مقاله میباشد در پایان کارکردهای اجتماعی هویتیابی جهانی مهدوی را طرح کرده، به نکات مهمی چون همنوایی، مشارکت و نقشآفرینی در روند جهانیشدن، رویارویی با فرهنگ تودهای غربی و ... اشاره میکند.
جناب آقای کارگر در ادامه افزودند: انتشار این اثر در حوزه آیندهپژوهی و مهدویت گام مهمی برای پژوهشگران و اندیشورزان دینی میباشد تا با ورود آگاهانه و روشمند در این ساحت، بتوانند ضمن بومیسازی «آیندهپژوهی» سمت و سوی آن را تغییر داده و مبانی و اصول دینی آن را تبیین کنند چرا که «مهدویت» را میتوان کلیدیترین آموزه اسلامی دانست که عصاره تمامی ارزشهای اسلامی را در خویش جمع کرده و الگوی جامع و کامل برای رشد و تعالی جوامع بشری است./992/د102/ق