کتاب رستاخیز جسمانی از نگاه عقلانی وارد بازار نشر شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب رستاخیز جسمانی از نگاه عقلانی دربردارنده مقدمه و شش فصل «کلیات، معاد در آیات و روایات، دیدگاه متکلمان و فلاسفه قبل از ملاصدرا، معاد جسمانی از دیدگاه صدرالمتألهین، بررسی دیدگاههای منتقدان ملاصدرا و نتیجهگیری» است.
مؤلف در مقدمه کتاب آورده است: «نقش سازنده و منحصر به فرد اعتقاد به معاد که پس از اصل توحید و یکتاپرستی، اصلیترین عامل رشد و تعالی حقیقی بشر محسوب میشود؛ هرگونه تحقیق و بررسی درباره آن را از آثار و برکات فراوان فردی و اجتماعی برخوردار میکند. بیشک پس از باور به این اصل مشترک بین ادیان الهی، کیفیت حشر انسان در رستاخیز، عمدهترین سؤال هر انسانی در این باب به حساب میآید که عجز در درک آن، عدهای را گرفتار شرک و کفر نموده است.»
نویسنده در ادمه این مقدمه نوشته است: «یافتن پاسخ منطقی و آسان با بیانی که برای همگان قابل فهم باشد، میتواند در رشد و تقویت باورهای دینی و تعهد به اجرای فرامین الهی بسیار مؤثر باشد. این کتاب حاصل بررسی و مطالعه بیش از یکصد اثر مرتبط درباره معاد جسمانی و ادله نقلی آن است. در این کتاب تلاش شده است که بتواند فهم صحیح و آسان از رستاخیز جسمانی از نگاه عقل را در اختیار خواننده قرار دهد.»
فصل اول باعنوان کلیات «گزیدهای از زندگینامه صدرالمتألهین، بررسی ادله معاد جسمانی ملاصدرا، مفهوم شناسی معاد، ماهیت جسم، معاد جسمانی، مفهوم برزخ، عالم مثال، تناسخ» را در خود گنجانده است.
در بخش مفهوم شناسی معاد آمده است: «گفتیم که معاد از ریشه عود به معنی بازگشت و رجوع به اصل یا حالتی است که از آن خارج شده است و در اصطلاح به زندهشدن و برانگیخته شدن تمام اشیاء و موجودات و جانداران و به ویژه انسان به سوی خدا اطلاق میشود. معاد که آغاز حیات جاوید است و جاودانگی و خلود را به ارمغان میآورد، نیاز فطری هر موجود حیاتمندی را پاسخ مثبت گفته و آنچنان مورد اهتمام انبیاء الهی قرار گرفته که محور اصلی برنامههای ابلاغی و تبلیغی آنان؛ تبیین اهمیت توجه به معاد به عنوان مهمترین اصل اعتقادی پس از توحید بوده است.
این کتاب نگاهی به حقیقت انسان دارد و نویسنده در این باره آورده است: «اگر حقیقت انسان، روح او دانسته شود؛ معاد فقط روحانی خواهد بود و اگر کسی حقیقت انسان را فقط جسم او بداند و در عین حال به معاد معتقد باشد، معاد را بقط جسمانی می داند و چنان چه این حقیقت را مرکب از جسم و روح بداند، به معاد جسمانی و روحانی هر دو معتقد خواهد شد و اگر در امر درک حقیقت انسان مردد و متحیر باشد، به توقف رأی خواهد داد.»
فصل دوم با عنوان معاد در آیات و روایات شامل «معاد در آیات قرآن کریم، مبانی اختلاف دیدگاهها در کیفیت معاد، اثبات جسمانیت معاد با استفاده از سه دسته آیات، معاد در روایات» و فصل سوم دیدگاه متکلمان و فلاسفه قبل از ملاصدرا در رابطه با « دیدگاه متکلمان و فلاسفه قبل از ملاصدرا مانند: شیخ مفید، شیخ طوسی، سعدالدین تفتارانی، مرحوم جرجانی، غزالی، ابن رشد» و «دیدگاه فلاسفه قبل از ملاصدرا مانند: فارابی ، ابوعلی سینا، شیخ اشراق» بحث کرده است.
فصل چهارم معاد جسمانی از دیدگاه صدرالمتألهین نام دارد و مطالبی درباره «روششناسی ملاصدرا، اقوال موجود در امر معاد، صدرا و ارائه برهان عقلی بر اثبات معاد جسمانی، اصول و مبانی ملاصدرا در برهان عقلی که این مبحث دارای دوازده اصل میباشد و بیان اصولی که معاد جسمانی را اثبات میکند»، در خود گنجانده است.
فصل پنجم، به بررسی دیدگاههای منتقدان ملاصدرا همچون «ملا عبدالرزاق لاهیجی، آقا علی مدرس زنوزی، ملااسماعیل خواجویی، میرزا ابوالحسن رفیعی قزوینی، غروی اصفهانی معروف به کمپانی، شهید مطهری و امام خمینی قدس سره» پرداخته است.
عینیت بدن اخروی و بدن دنیوی از دیدگاه مرحوم کمپانی دراین کتاب بدینگونه بررسی قرار گرفته است: «مرحوم کمپانی بعد از بیان پنج مقدمه خود میفرماید: اگر مراد از معاد جسمانی، برگشت روح به بدن دنیوی باشد، دیگر آخرت، نشأ متفاوت از دنیا نخواهد بود، بلکه آخرت، ایجاد همین دنیا بعد از خرابکردن آن خواهد بود که این فرض با اشکالات عدیده عقلی و نقلی مواجه است. همچنین مراد از معاد جسمانی، تعلق پیداکردن نفس به بدنی صوری که نه مثل عقل مجرد فاقد صورت امتدادی و مادی باشد و نه مثل بدن دنیوی منخمر در ماده باشد، نیست، بلکه همانند بدن برزخی هم که مجرد از ماده بود، ولی دارای شکل و امتداد است، نمیباشد.
نتیجهگیری عنوان فصل ششم است که به مطالب زیر :قول به جواز اعاده معدوم، دیدگاه فلاسفه قبل از ملاصدره در معاد جسمانی، معاد جسمانی از دیدگاه ملاصدرا، حکیم مؤسس آقا علی مدرس، نقد میرزا ابوالحسن رفیعی قزوینی، دیدگاه نگارنده پیرامون معاد جسمانی ملاصدرا و اصول انسانشناسی ملاصدرا» اشاره دارد.
در بخش قول به جواز اعاده معدوم آمده است: «سعدالدین تفتازانی و مرحوم جرجانی از متکلمان برجسته اهل سنت، بر معاد جسمانی و اعاده روح به اجزاء اصلیه بدن معتقد بوده و مبنای این اعاده را قول به جواز اعاده معدوم قرار دادهاند و دلیل خود را بر این امر اینگونه ذکر می نمایند: تفتازانی میگوید: معاد الزاما مثل مبدأ، بلکه عین آن میباشد. چگونه ممکن است که ایجاد آن در زمان مبدأ ممکن باشد، ولی در معاد ممتنع گردد؟ علاوه بر آن اساسا وجود ابتدایی از وجود اعادتی دشوارتر است و مضافا اینکه اصلا زمان در امور ذاتی دخالت و تأثیری ندارد.
لازم به ذکر است کتاب رستاخیز جسمانی از نگاه عقلانی نوشته سیداسماعیل حسینیمقدم در 248 صفحه و با شمارگان 2000 جلد و به قیمت 6500 تومان از سوی انتشارات اسوه به بازار نشر عرضه شد./992/ن601/ع