بچههای کارون دارای استاندارهای جهانی است
به گزارش پایگاه خبرگزاری رسا به نقل از پایگاه خبری سوره مهر، احمد دهقان در ابتدای نشستی که با حضور صادق کرمیار؛ مدیر کارگاه قصه و رمان حوزه هنری و علیرضا بهرامی؛ منتقد برگزار شد از گریز زدن خود به عرصه رمان نوجوان سخن گفت و اشاره کرد: «بعد از سالها کار کردن در حوزه بزرگسالان، دلم می خواست برای لذت بردن به یک حیات خلوت پناه ببرم. به همین دلیل سراغ نوشتن ایده ای رفتم که از 15 سال پیش در ذهنم بود.»
وی با تاکید بر اینکه بچههای کارون را کتابی نوجوانانه میداند گفت: من کتاب «بچههای کارون» را با نگاهی نوجوانانه نوشتم شاید دوستان بگویند که کتاب برای نوجوانان سنگین است اما نگاه من اینگونه بود. هدف من در این رمان این بود که نشان بدهم نوجوانان در جنگ خیلی زود بزرگ میشوند.
وی درباره وفادار ماندن به تاریخ درداستان گفت: به گمان بعضیها رمان تاریخی همان تاریخ است که رنگ و لعاب به آن دادهاند؛ من سعی میکنم خارج از تاریخ چیزی نگویم اما در عین حال ذهن من آزاد است تا هر آنچه میخواهد را بنویسد.
دهقان در مورد باور پذیر بودن شخصیتهای داستانش گفت: بچههای جنگ بچههای همین کوچه و خیابان بودند، و رفتند و شروع کردند و جاهایی رسیدند؛ و برای من این مهم است که بگویم از کجا شروع کردند.
این نویسنده که مازیار میری فیلم «پاداش سکوت» را با اقتباس از داستان کوتاهی از وی به نام «من قاتل پسرتان هستم» ساخته است، درباره احتمال تبدیل شدن بچههای کارون به فیلم گفت :«ساخته شدن فیلم بر اساس داستان کوتاهم باعث شد حواشیای که درباره داستانم بود از بین برود. رمان بچههای کارون هم حس و حال خاصی دارد که امکان تبدیل شدن آن به فیلم را برایش فراهم میکند.»
احمد دهقان یکی از نادرترین نویسندگان ایرانی است
مازیار میری، مهمان دیگر برنامه که نتوانسته بود در جمع بچههای کارون حضور پیدا کند در گفت وگوی تلفنی کوتاهی که در فرهنگسرا با وی گرفته شد اظهار داشت:« احمد دهقان یکی از نادرترین نویسندگان ایرانی است که نوشتههایش سراسر تصویر است، تمام لحظات داستانهای او را میتوان به راحتی تصور کرد. به همین دلیل تبدیل آنها به فیلم مشکل نیست.»
صادق کرمیار؛ مدیر کارگاه قصه و رمان حوزه هنری ضمن اظهار این نکته که از خواندن بچههای کارون لذت برده، گقت: در مورد جنگ آثار بسیاری تألیف شده است؛ اما در مورد فتح خرمشهر کمتر کتابی نوشته و منتشر شده است؛ به خصوص برای نوجوانان. در حالی که نوجوانان و نسل آینده باید بدانند در کشورشان و در سالهای نه چندان دور چه رخ داده است.
مدیر کارگاه قصه و رمان حوزه هنری ادامه داد: دهقان در این رمان به سادگی توانسته سختیها و پلیدیهای جنگ را به تصویر بکشد؛ آن هم بدون اینکه فلسفه ببافد و یا حکم صادر کند و یا اینکه به تئوریپردازی درباره جنگ بپردازد. وی توانسته از زاویه دید نوجوانی که جهانش متفاوت از بزرگسالان است، جنگ را به تصویر کشیده و بگوید که گویا در جهان این نوجوان، جنگی وجود ندارد و تنها زندگی جریان دارد.
کرمیار تصریح کرد: نکته دیگری که به نظرم رسید این است که دهقان در کتابش صحبتی از دوران قبل از جنگ نکرده است و تمام اطلاعات موجود در رمان مربوط به جنگ است. این کار شاید به این خاطر است که نویسنده میخواسته بگوید این نوجوان تنها تجربهای که از زیستن دارد؛ جنگ است و غیر از آن چیزی نمیشناسد. شاید خواسته بگوید که جنگ برای آن نوجوان زندگی است و خمپاره و رگبار مسلسل و زخمیشدن برایش عادی به شمار میرود؛ چون از اساس چیزی غیر از آن را درک نکرده. این نکته به نظرم هم جزو نقاط قوت کار است و هم نقاط ضعف.
وی افزود: نظر شخصی من این است که با تسامح میشود «بچههای کارون» را یک رمان نوجوانانه دانست. المانهایی در کتاب هست که نشان میدهد این رمان نوجوانانه نیست و بزرگسالانه است، اما به هر شکل المانهای یک رمان نوجوان را هم در این اثر دیدم. اگر به عنوان رمان نوجوان بخواهیم به این اثر نگاه کنیم، باید مواردی به کتاب اضافه میشد که به درک نوجوان از جنگ کمک کند. به عبارت دیگر اگر نویسنده رمان بزرگسال موفقیتش در آشناییزدایی است، در رمان نوجوان آشناییسازی موفقیت ایجاد میکند. با این تقسیر به نظرم شکستهای زمانی در کتاب وجود دارد، برای نوجوان 13 تا 17 ساله قابل درک نیست.
مدیر کارگاه قصه و رمان حوزه هنری در ادامه اظهار داشت: درباره نویسندگان تعبیر غلطی وجود دارد که بر اساسش برخی فکر میکنند، نویسنده باید درباره همه امور لشکری، کشوری و سیاسی نظریه داشته باشد. در حالی که نویسنده تئوریپرداز نیست، اصلاً هنر عرصه تئوریپردازی نیست، بلکه عرصه علم است. نویسنده حکم صادر نمیکند، بلکه به حکم دیگران شکل و فرم میدهد. من نویسنده را فراتر از آن میدانم که بخواهیم او را به راوی مسائل سیاسی روز تنزل دهیم. نویسنده باید داستانش را بنویسد و با درک هنری از یک واقعه، به آن فرم داستانی داده و اجرایش کند که این اتفاق در کتاب «بچههای کارون» به خوبی انجام شده است.
مدیر کارگاه قصه و رمان حوزه هنری ادامه داد: دهقان در داستان «بچههای کارون» به خوبی یک داستان چند لایه را پدید آورده است. تمام عناصری که به داستان معنا میدهند در این کتاب وجود دارد و نویسنده قصه فتح خرمشهر را در قالب یک رمان برای نسلی که در برابرشان مسئولیت دارد، به خوبی بیان کرده است. در کل میتوان گفت کتاب «بچههای کارون» نه تنها در تاریخ دفاع مقدس بلکه در ادبیات دفاع مقدس نیز ماندگار خواهد بود.
کرمیار درباره نحوه گره گشایی در زمان «بچه های کارون» اظهار داشت: بچه های کارون براساس یک تکنیک دقیق و حساب شده بحث تقسیم اطلاعات در یک کار معمایی را برعهده دارد. من میگویم این کار در ژانر کارهای تاریخی قرار میگیرد در عین حال که در ژانر کارهای معمایی نیز هست. تقسیم اطلاعاتی که به منظور انجام رمزگشایی نهایی صورت گرفته است، مختص داستان های سیاسی است و با جذابیتی که دارد می تواند اثر داستانی را با یک نگاه معمایی و حواشی روایت، تبدیل به یک اثر سینمایی خوب کند./998/د102/ق