«مبانی و فلسفه فقه القرآن» در گروه تفسیر موضوعی در حال انجام است

به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از ایسکا، حجت‌الاسلام یوسفی‌مقدم، رییس مرکز فرهنگ و معارف قرآن در توضیح ضرورت پروژه مبانی و فلسفه فقه القرآن بیان داشت: این پروژه از طرح‌های گروه تفسیر موضوعی است که نگارش آن به اینجانب محول شده است.

وی در توضیح «مبانی و فلسفه فقه القرآن» اظهار داشت: اولین منبع مرجع در استخراج دستور العمل ها و احکام عملی شریعت اسلام، قرآن است؛ بر همین مبنا، از صدر اسلام تاکنون کتاب‌های زیادی با عنوان آیات‌الاحکام یا فقه القرآن نوشته شده است.

رییس مرکز فرهنگ و معارف قرآن ادامه داد: نویسندگان این گونه کتاب‌ها، به جمع آوری آیات‌الاحکام پرداخته و هر کدام بر اساس سبکی آنها را دسته بندی و سامان‌دهی کرده‌اند.

حجت الاسلام یوسفی مقدم افزود: بحث از آیات‌الاحکام، از مباحثی است که از زمان نزول قرآن سابقه دارد. نخستین اثر مکتوب و دسته بندی شده شیعه در آیات الاحکام، نوشته محمد بن سائب کلبی (م. 136 ق) از اصحاب امام باقر و صادق علیهما السلام و قدیم ترین اثر بر جای مانده، فقه القرآن تألیف قطب الدین راوندی (م. 573 ق) به شمار می رود، در میان اهل سنت نیز قدیم ترین کتاب موجود از آن شافعی (م. 204 ق) با نام احکام قرآن است که بیهقی آن را گرد آورده است.

رییس مرکز فرهنگ و معارف قرآن افزود: از آن پس نیز در طول تاریخ اسلام به فقه القرآن و آیات الاحکام توجه و دهها کتاب در این باره نگاشته شده ولی این موضوع در طول تاریخ دارای فراز و فرودهای فراوانی بوده است.

محمد صادق یوسفی مقدم در ادامه به توجه علمای معاصر مانند امام خمینی رحمةالله علیه به این موضوع اشاره کرد و در این مورد ابراز داشت: در دوره‌ای توجه به این دانش اوج گرفته و در دوره ای – همچون دوره معاصر – کم توجهی فراوانی بدان شده است. به گونه ای که امام خمینی، شهید مطهری، مقام معظم رهبری و... بارها از حوزه ها خواسته اند این بی مهری به قرآن را علاج کنند.

این محقق قرآنی افزود: به همین دلیل ضرورت انجام این پروژه در مرکز فرهنگ و معارف قرآن احساس شد و اجرای آن نیز به عهده اینجانب گذاشته شد.

عضو هیات علمی پژوهشگاه در ادامه به توضیح فهرست اجمالی مباحث این طرح پرداخت و افزود: سرفصل‌ها و فهرست مباحثی که به تفصیل در این پروژه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند، عبارتند از

 1- مأخذشناسی توصیفی، تحلیلی کلیه منابع مهم مربوط به فقه القرآن.

2- شناسایی و بررسی سیر تطور فقه القرآن در مذاهب فقهی اسلامی (مذاهب خمسه).

3- روش شناختی فقه القرآن.

4- تحلیل و شناسایی مبانی مؤثر در فقه القرآن.

5- قاعده پژوهی در قرآن.

6- مقاصد شریعت و مناطات احکام از منظر فقه القرآن./907/د102/ق