مقاله «سلامت اداری و راههای مبارزه با فساد اداری» اثری از علامه مصباح
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نهمین شماره دوفصلنامه اسلام و پژوهشهای مدیریتی دربردارنده مقالات زیر است:
«سلامت اداری و راههای مبارزه با فساد اداری»
«راهکارهای کارآمدی مدیریت دولتی، رویکرد اسلامی؛ با تأکید بر تفسیر المیزان»
«مدیریت راهبردی و نقش آن در تحول حوزه علمیه»
«عوامل بازدارنده فساد اداری از نگاه امیرالمؤمنین علی علیهالسلام»
«معرفی مشاغل جنسیتی از منظر اسلام»
«علل و آثار سکوت سازمانی از دیدگاه اسلام»
سلامت اداری و راههای مبارزه با فساد اداری
آیتالله محمدتقی مصباح یزدی
چکیده: آسیبشناسی نظام اداری و شناسایی راهکارهای مبارزه با فساد اداری با هدف نیل به سلامت اداری، از جمله موضوعات مهم و ضروری برای نظام اسلامی است. جوامع مختلف، با توجه به نوع نظام مورد پذیرش خود، شیوههایی را برای سلامت اداری خود تدوین و مورد اجرا قرار میدهند. توجه به گرایشهای افراد مورد گزینش، آموزشهای لازم قوانین و مقررات و نظارت بر حسن اجرای قوانین و ... از جمله این شیوهها است. در نظام مردمسالاری دینی، افزون بر موارد فوق و دقت و حساسیت در گزینشها، تعهد اخلاقی و پایبندی به دین و آموزههای دینی و تقوا و ملکه درونی و تشویقها و تنبیهها از جمله مواردی است که برای نیل به سلامت اداری بسیار مهم و حایز اهمیت است.
راهکارهای کارآمدی مدیریت دولتی، رویکرد اسلامی؛ با تأکید بر تفسیر المیزان
محمدتقی نوروزی
علیاصغر پورعزت
محمدرضا رحیمی
چکیده: درباره کارآمدی مدیریت دولتی راهکارهای زیاد و متنوعی از سوی اندیشمندان مدیریت ارائه شده که به سبب متکیبودن بر برداشت تجربی، ناقص و گاه متضادند. این راهکارها، به سبب نقص، تناقض و نیز تفاوت فکری و فرهنگی دانشمندان آن، با مدیریت دولتی در سازمانهای جامعه اسلامی سازگاری ندارد. از اینرو، نوشتار حاضر با طرح این پرسش که راهکارهای کارآمدی مدیریت دولتی با رویکرد اسلامی چیست، آیات قرآن کریم را به روش استنباطی مطالعه نموده و سپس برای تفسیر و بیان محتوای آنها از تفسیر گرانسنگ المیزان بهره برده که حاصل آن دو دسته راهکار رفتاری و ساختاری برای دستیابی به کارآمدی مدیریت دولتی است.
مدیریت راهبردی و نقش آن در تحول حوزه علمیه
سیدغلامرضا موسوی
چکیده: امروزه، با توجه به تحولات گسترده داخلی و خارجی و در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، بهرهگیری از مدیریت سنتی و اتخاذ تدابیر عملیاتی در سازمانها و نهادهای کشور، بخصوص نهادهای فرهنگی ناکارآمد شده است، مدیریتی که قادر به حل مسائل و مشکلات کشور نخواهد بود. استمرار غفلت نسبت به تغییر این نوع مدیریت، پیامدهای جبرانناپذیر مادی و معنوی در پی دارد. فقدان مدیریت راهبردی با دو مؤلفه تفکر و برنامهریزی راهبردی، همه سازمانها و نهادهای کشور از جمله حوزههای علمیه را دچار تهدید جدی میکند. مدیریت داهبردی با دومؤلفه تفکر و برنامهریزی راهبردی، به اجرای راهبردها و ارزیابی آنها میپردازد. این مقاله با رویکرد تحلیلی و بررسی اسناد سعی دارد تحول حوزههای علمیه، که بارها مورد تأکید مقام معظم رهبری قرار گرفته است، در پرتو مدیریت راهبردی در مقطع زمانی دوره پنجم شورای عالی حوزههای علمیه (1391 ـ 1387)، مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. در این راستا، ضمن توصیف و تحلیل مدیریت راهبردی شورای عالی حوزههای علمیه در امر تحول حوزه، تلاش شده است سیر اقدامات این شورا در این دوره بررسی میشود، تا نگاه راهبردی به حوزههای علمیه برجسته گردد.
عوامل بازدارنده فساد اداری از نگاه امیرالمؤمنین علی علیهالسلام
علی رضاییان
حامد اسداللهزاده
چکیده: نظام اداری هر جامعه، بازوی اجرایی نظام سیاسی محسوب میشود؛ پرداختن به عواملی که موجب بازدارندگی از فساد، در سطوح مختلف نظام اداری میگردد، میتواند کمک به سزایی به نظام سیاسی داشته باشد. این مقاله، با رویکرد دینی بخصوص سیره رفتاری و گفتاری امیرالمؤمنین علی علیهالسلام، و به روش توصیفی و استنباطی و با رعایت اصل احتیاط در پژوهشهای دینی، درصدد یافتن عوامل بازدارندگی از فساد در نظام اداری میباشد. با توجه به تعاریف متفاوتی که از فساد اداری صورت گرفته است، به طور کلی فساد را میتوان در دو سطح خرد و کلان مورد بررسی قرار داد. با مراجعه به سیره و اقوال علی علیهالسلام میتوان گفت: ایشان برای اصلاح ساختار اداری حکومت و جلوگیری از فساد، حداقل پنج سطح از عوامل را مورد اهتمام قرار دادهاند که عبارتند از: عوامل روانی و رفتاری، عوامل سازمانی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، عوامل سیاسی و عوامل اقتصادی.
معرفی مشاغل جنسیتی از منظر اسلام
محمدمهدی نادری قمی
رجبعلی فهیمی
چکیده: مشاغل جنسیتی، نوعی از مشاغلی است که در آن جنسیت، در کنار سایر شرایط، به عنوان شرط احراز شغل محسوب میشود. امروزه دو نگاه به مشاغل جنسیتی وجود دارد: یک نگاه تفریطی، نقش جنسیت در محیط را جانشین نقش جنسیت در شغل نموده، و تمام مشاغل را در اسلام جنسیتی جلوه داده است. در نتیجه زنان را از دستیابی به بسیاری از منابع و امکانات جامعه محروم کرده است. در مقابل، دیدگاه افراطی فمینیستی، داعیه برقراری تساوی دارد. که دستاورد این دیدگاه، از همپاشیدگی کانون خانواده، مزاحمتهای جنسی، تحقیر شخصیت زن، و بیتوجهی به نقش اقتصادی و مدیریتی مرد در دنیای امروز است. این مقاله، با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از روابط عقلی حاکم در قلمرو قانون اسلام، مشاغل مشترک و جنسیتی را از هم تفکیک نموده، نقش جنسیت در محیط، از نقش جنسیت در شغل جدا شده است. دوازده اصل جنسیتی به ضمیمه اصل اولی در مشاغل، به عنوان خط مشی کار زن و مرد معرفی شده است.
علل و آثار سکوت سازمانی از دیدگاه اسلام
محسن منطقی
حسین حمزهخانی
چکیده: مسئله اصلی این پژوهش، یافتن نظر اسلام در مورد ابعاد، علل و آثار سکوت سازمانی میباشد که با روش داده بنیاد انجام گرفته است. سکوت سازمانی، از مسائلی است که در موضوعات گوناگون و در سه سطح فردی، گروهی و سازمانی تأثیرگذار میباشد. بررسی سکوت از منظر اسلام، با توجه به مباحث متعدد مطرح در این مورد، میتواند نگاهی جدید به این موضوع باشد. از اینرو، این تحقیق به تحلیل سکوت سازمانی از منظر اسلام و ارائه مدلی از علل آثار سازمانی آن میپردازد. در همه رفتارهای انسانی، رفتار عاقلانه و دوری از رفتار جاهلانه در اسلام مورد اهمیت و تأکید میباشد. سکوت و اظهار نظر به عنوان یک رفتار انسانی از این امر مستثنی نیست. سکوت و اظهار نظر در این تحقیق، در دو دسته کلی عاقلانه و جاهلانه مورد بررسی قرار میگیرد. عوامل مؤثر به دست آمده در مدل سکوت سازمانی از منظر اسلام، در این تحقیق عبارتند از: دانستن، خواستن و توانستن. سکوت و اظهار نظر عاقلانه و جاهلانه در هر سه سطح فردی، گروهی و سازمانی تأثیرگذار میباشد.
علاقهمندان جهت تهیه این دوفصلنامه میتوانند با شماره تلفن 32113474 ـ 025 تماس بگیرند.
لازم به ذکر است، نهمین شماره دوفصلنامه علمی ـ تخصصی اسلام و پژوهشهای مدیریتی، سال چهارم، ویژه پاییز و زمستان 1393 به صاحبامتیازی مؤسسه آموزشی امام خمینی قدس سره و به مدیرمسؤولی محمدتقی نوروزی در 126 صفحه در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است./992/پ202/ق