رهيافتي به دعاي روز بيستم ماه رمضان

اَلّلهُمَّ افْتَحْ لي فيهِ اَبْوابَ الجِنانِ وَ اَغْلِقْ عَنّي فيهِ اَبْوابَ النّيرانِ وَ وَفِّقْني فيهِ لِتِلاوَةِ القُرآنِ يا مُنْزِلَ السَّكِينَةِ في قُلُوبِ المُؤْمِنينَ؛ خدايا در اين روز درهاي بهشت‌را به روي من بگشا و درهاي آتش دوزخ را ببند و مرا توفيق تلاوت قرآن عطا فرما، اي فرودآوردنده وقار و سكينه بر دل‌هاي اهل ايمان.
آيا بهشت و جهنم هم‌اكنون وجود دارند؟ در اين‌باره بحث‌هاي مفصّل و فراواني بين متكلّمان مطرح است. برخي بهشت، جهنم، برزخ و دنيا را مانند باغ‌هايي مي‌دانند كه با عبور از يكي به ديگري مي‌رسيم. مثلاً نخست در باغ دنيا زندگي مي‌كنيم و از آن عبور مي‌كنيم. سپس به باغ بعدي مي‌رسيم كه نام آن برزخ است. با عبور از برزخ نيز به باغ ديگري به نام بهشت مي‌رسيم.
اما بسياري با اين نگرش مخالف‌اند؛ آنان بر اين باورند كه بهشت و برزخ و دنيا و ... حالت جعبه‌هاي تو در تو را دارند كه با گذار از كوچك‌ترين جعبه، به جعبه وسيع‌تر وارد مي‌شويم و اين سير، تا ورود به جعبه‌هاي بزرگ‌تر و وسيع‌تر ادامه مي‌يابد. طبق اين نگرش، همان‌گونه كه با وجود جعبه كوچك‌تر، جعبه بزرگ‌تر نيز موجود است، با وجود عالم دنيا، برزخ و بهشت و جهنم نيز موجود است كه انسان با اعمال خود، در آنها تصرّف مي‌كند؛ يعني با اعمال خوب يا بد، مصالح ساخت و ساز در آن عوالم را فراهم مي‌آورد. طبق اين نگرش بهشت و جهنم و برزخ هم‌اكنون موجود است و اين، با وجود دنيا منافاتي ندارد. از اين رو مؤمن مي‌تواند در دنيا باشد و در عين حال، رايحه بهشت را استشمام كند.
ديدگاه درست هرچه باشد، بايد از خدا خواست كه به ما توفيق عمل صالح دهد تا با آنها درهاي بهشت را به روي خود بگشاييم و ما را از كارهاي ناشايست باز دارد تا درهاي جهنم بر ما بسته شود، همان‌گونه كه اين مضامين را در دعاي روز بيستم ماه رمضان مي‌خوانيم.