انتشار کتاب «تفسیر روایی جامع؛ مبانی، منابع و روش»
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب «تفسیر روایی جامع؛ مبانی، منابع و روش» به قلم حجت الاسلام عبدالهادی مسعودی از سوی سازمان چاپ و نشر مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث راهی بازار نشر شد.
این کتاب از «پیشگفتار» و چهار فصل «مبادی تفسیر روایی»، «مبانی تفسیر روایی»، «روش تفسیر روایی جامع» و «منابع تفسیر روایی» تشکیل شده است.
این کتاب شامل 17 درس در زمینه تفسیر روایی تشکیل شده است.
نویسنده در بخشی از پیشگفتار درباره «تفسیر روایی» آورده است:
تفسیر روایی، دریچهای برای دستیابی به تعالیم قرآنی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت ایشان است. این گونه تفسیری، از همان زمان نزول وحی شکل گرفته و تا کنون ادامه دارد. به کمک تفسیر روایی، میتوانیم هم زمان به هر دو ثقل بر جای مانده از پیامبر رحمت، چنگ بزنیم تا از خطر گمراهی برهیم و به شاه راه مستقیم هدایت درآییم.
عالمان و مفسران بزرگ دنیای اسلام نیز برای فهم قرآن، به احادیث در دسترس مقبولشان؛ اعتنایی شایسته داشتهاند. بسیاری از ایشان با بهره گیری از احادیث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت ایشان، به آستان قران درآمدند و باتلاشهای فرکی و علمی خود کوسیدند تفسیری از قران اردوه کنند که به حقیقت آن نزدیک باشد.
شناسایی این تلاشها و آگاهی از دستاوردهای مفسران کوشا در عرصه تفسیر روایی، میتواند ما به دریافتهای درخور توجهی از قرآن برساند؛ همچنین، دستیابی به مبانی و شویه تفسیری این بزرگان، میتواند جریان تفسیر روایی را نظاممند و کاملتر کند و با بهبود فرایند و پیکر بندی روشن آن، مرا گامی هرچند کوتاه، به تفسیر پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام نزدیک کند.
دفتر نخست، در چند فصل جداگانه به روشن کردن مبادی، مبانی، کنابع و روش تفسیر روایی، اختصاص یافته است.
در فصل نخست به مباحث مقدماتی و مبادی تفسیرروایی، مانند تعریف شیوه تفسیر روایی و گونهشناسی روایت تفسیر پرداختهایم. همچنین کارکردهای گوناگونانی دسته روایات، به ویژه کارکرد تأویل و جری و تطبیق را بر رسیده است.
در فصل دوم، میانی تفسیر وایی ماننند اعتباری و کارآمدی سنت و حدیث را در عرصه تفسیر قرآن پرداخته شده است و اعتبار نسبی روایات تفسیر و فواید آنها را نشان داده است.
فصل سوم، کتاب وِزه روششناسی تفسیر روایی و مرحله بندی آن است. در این فصل، شیوه متدوال تفسیر ورایی، نقد شده و روش نو و کاملتری پیشنهاد شده است. مراحل دهگانه این روش نو، درسهای نهم تا چهاردهم را پوشش داده است.
فصل پایانی، به معرفی منابع تفسیر روایی اختصاص دارد. این معرفی با اتکا و ارجاع بع کتابهای نوشته شده در زمینه تاریخ تفسیر و مت=نابع آن، بسیار مختصر و در سه در نگارش شده است.
درسنامه حاضر، از پی تدریس مکرر این دو عنوان درسی در دانشگاه قرآن و حدیث، و پس از چند بار بازخوانی و بازنویسی فراهم آمده است.
در آغاز هر درس، اهداف آن تعریف شده و در پایان هر درس چکیده آن نیز آمده است.
نویسنده در بخش کلیات درباره « تفسیر روایی جامع» مینویسد:
هدف نهایی تفسیر روایی، رسیدن به معنا و مراد آیات در پرتو دانش قرآنی معصومان است، اما این معنا به کنار نهادن دانشهای ادبی و بی توجهی به دیگر دانشهای سودمند بشری نیست. بر این پایه، تفسیر روایی در پی دستیابی به یک فهم روایی از قرآن است و در این فریاند، نقشی مهم به روایت میدهد، اما منحصر به آن نیست. بنا بر این تفسیر روایی باید ضمن استفاده حد اکثری از روایات به عنوان مهمترین منبع، نگاهی جامع نیز به همه منابع تقسیری داشته باشندو از این رو، میتوان چنین تفسیری «تفسیر روایی جامع» نامید.
تفسیر روایی جامع «تفسیر روایی محض» تفاوت دارد. در تفسیر روایی محض، تنها به گردآوری روایات و چینشها آنها در ذیل آیه بسنده میشود؛ اما در تفسیر روایی جامع، هم از احادیث ناظر به قرآن استفاده میشود، و هم کوشش ژرف، فراگیر و علمانهای برای گردآوری همه قرینهها و فهم دقیق و همهجانبهها آنها به کاب میرود.
روش تفسیر روایی جامع، مرکب از دو بخش اساسی «فهم حدیث» و «درک قرآن» است. این دو باید به کشل اجتهادی تحقق یابند تا برآیند نهایی آنها، شایسته نام «تفسیر وایی جامع» باشد.
نویسنده از 205 منبع قرآنی، روایی به زبانها فارسی و عربی در نگارش این کتاب استفاده است که عناوین برخی از آنها عبارت است از: «آسیب شناخت حدیث»، «اجود التقریرات»، «اساس البلاغه»، «اسباب اختلاف الحدیث»، «بررسی مکاتب و روشهای تفسیری»، « البرهان فی علوم القرآن»، «البرهان فی علوم القرآن»، «البیان فی تفسیر القرآن».
کتاب «تفسیر روایی جامع؛ مبانی، منابع و روش» با شمارگان 500 نسخه به قمیت 25 هزار تومان از سوی سامان چاپ و نشر مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث منتشر شده است./998/ن601/ق