بررسی ضررهای قلیان بر سلامت انسان در یک اثر
دانلود فایل به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر، کتاب احکام «قهوهخانهها»، سی و یکمین مجموعه فقه و زندگی را به قلم حسینعلی عرب انصاری منتشر کرده است.
با در نظر گرفتن حساسیت و اهمیت اوقات فراغت، بسیار ضروری است که برنامههای جامعه تهیه و تنظیم و با همکاری و مشارکت اولیا و مربیان در بارور شدن این فرصتها؛ زمینه پیشگیری از هر نوع آسیبپذیری در ایام فراغت جوانان و نوجوانان فراهم شود؛ به این دلیل، نویسنده در مقدمه به بررسی آسیبهای اوقاغت فراغت پرداخته و در این باره چنین آورده است:
نوعی خلأ فراغتی در نحوه گذاران فراغت جوانان دیده میشود؛ به این مفهوم که بر اثر بیبرنامگی یا عدم برنامهریزی دقیق و همه جانبه، نوعی گیجی، سردرگمی، ندانمکاری وقتگذارنی بیهوده در مورد پرکردن اوقاغت فراغت جوانان دیده می شود و لذا اکثر جوانان برای آنکه بتوانند راحتتر ساعتی را در کنار دوستان خود باشند؛ به کافه یا قهوهخانهها میروند که میتواند بر روابط آینده آنها تأثیرگذار باشد؛ چراکه به طور کلی روابط اجتماعی و گفتوگو در محیطهای چند نفره مفید و لازم است و باید فضایی در جامعه فراهم شود که جوانان بتوانند در محیط سالم و بیحاشیه در کنار هم درباه موضوعات مورد علاقه گفتوگو کنند و تبادل نظر داشته باشند و با افراد جدیدی آشنا شوند، اما متأسفانه هم اکنون چنین فضایی کمتر در محیطهای علمی و شهری وجود دارد که همین مسأله موجب شده جوانان، به خصوص در شهرهای بزرگ به کافهها پناه ببرند.
مؤلف در مقدمه این کتاب، درباره ضرورت فعالیتهای فرهنگی و هنری جدید در قهوهخانهها و کافی شاپها در کشور نیز چنین مینویسد:
وجود کافی کافی شاپها و رستوانهای مختلف در جامعه واقعتی انکارناپذیر است؛ چرا که از قدیم محیطهایی مثل قهوهخانه برای جمع شدن مردم، پس از یک روز کاری و گپ و گو گفت وجود داشت؛ ولی باید محیط جدید را در این کافهها ایجاد کرد که جوانان بتوانند فعالیتهای فرهنگی و هنری جدید همچون نقالهخوانیها در گذشته را تجربه کنند و بتوانند چیزی را فرا بگیرند.
این مؤلفهها باید مسؤولان فرهنگی به این فکر واداشت که بیشتر بر کافیشاپها نظارت کنند و ضمن حفظ آرامش این محیطها برای شهروندان سبک معماری، نوع چیدمان میز، سبک موسیقی و هنرهای جدید به روز را تعریف کنند.
ما در این کتاب با بیان پیشنیه قهوه خانه در ایران، به آسیبشناسی آن پرداخته و ضمن بیان خطرهای استفاده از قلیان و دخانیات از دید پژشکان احکام شرعی مربوط به این صنف را بیان کردهایم.
این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است: پیشنیه قهوه خانهها کارکردهای آنها، قوانین مربوط به قهوهخانهها، قهوه خانهداران، مشتریان قهوه خانه و دولت و قهوهخانهها.
نگارنده در فصل اول موضوعاتی همچون: سیر تحول قهوه خانه در ایران، عوامل مؤثر بر شکلگیری قهوهخانهها، کارکردهای فرهنگی اجتماعی قهوهخانهها، انواع قهوهخانهها، قهوهخانه و قلیان را واکاوی کرده و در بخش دوم نیز به قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات، آییننامه اجرایی قانون جامعه کنترل و مبارزه ملی با دخانیت و در بخش سوم به مطالبی همچون تأسیس قهوهخانه، بایدها و نبایدها قهوهخانهداران و آسیبشناسی قهوهخانهها اشاره کرده است.
در بخش چهارم نیز موضوعاتی همانند: خود آزارهای مردم آزار، جلوگیری از انتقال بیماربها و دقت در انتخاب همنیشین، بررسی و موضوعات توجه به صنف قهوهخانهداران، طرح ممنوعیت قلیان در قهوهخانه و انتقادها هم در بخش پنجم واکاوی شده است.
همچنین نویسنده سرطان و اعتیاد را از مهمترین بیمارهای حاصل از کشیدن قلیان دانسته، در صفحه 35 درباره تأثیرات مضر قلیان بر سلامت انسان چنین نگاشته است:
برخی باورهای نادرستی درباره کشیدن قلیان وجود دارد که ذکر میکنیم: اول: از آنجا که تنباکوی قلیان از طریق آب فلیتر میشود، کلیه مواد مضر آن تصفیه میشود! در این این مورد باید دانست که در کشیدن تنباکو از طریق آب، مواد سرطانزای آن تصیفه نمیشود. این میتواند بدتر از دود سیگار، اثر مخرب بر روی ریه و قلب داشته باشد.
دوم: کشیدن قلیان به اندازه کشیدن سیگار اعتیادآور نیست؛ زیرا نیکوتین ندارد و در این خصوص قابل ذکر است که تنباکویی مثل تنباکوها معمولی حاوی نیکوتین است. در واقع، در یک جلسه 60 دقیقهای قلیان، فرد در معرض حجم دودی 100 تا 200 مرتبه بیشتر از یک سیگار قرار میگیرد.
یافتههای متخصصان پزشکی گویای آن است که مصرف قلیان تأثیرات مضر و مستقیمی بر دو عضو حیاتی بدن، یعنی قلب و ریه دارد؛ لذا نویسنده در ادامه درباره بیمارهای حاصل از کشیدن قلیان چنین مینویسد:
سرطان ریه؛ سرطان مری، بیماری انسداد ریوی مزمن، آمفیرم؛ پایین بودن وزن نوزاد هنگام تولد، افزایش حملات آسم و ذات الریه برخی از خطرهایی هستند که به کشیدن قلیان مربوط هستند.
استفاده از قلیان در کنار سرطان ریه با افزایش احتمال به سرطان دهان و مثانه همراه است و تحقیق نشان داده است که کشیدن قلیان خطر ابتلا به سل ریوی را افزایش میدهد.
در این میان، کودکان در مقابل تأثیرات مضر قلیان آسیبپذیر هستند و اگر در محلی باشند که در آن قلیان کشیده میشود؛ احتمال ایجاد عفونتهای ریوی، آسم و سندروم و مرگ ناگهانی کودک افزایش مییابد.
متأسفانه به اکثر تنباکوهایی در سالهای اخیر به بازار آمده، اسانسهایی اضافه میشود که این اسانسها علاوه بر تحریک دستگاه تنفس موجب حساسیت و آلرژی میگردد، حتی در هوایی که دود قلیان آزاد میشود، افرادی که قلیان نمیکشند و در معرض دود قرار گرفتهاند، در طولانی مدت به عوارض آن دچار خواهند شد.
اگر فویل آلومینیومی که در قلیان استفاده میشود کیفیت خوبی نداشته باشد، با زغال در حال سوختن واکنش نشان داده و مواد سرطانزایی تولید میکند که موجب سرطان میشود و افرادی که قلیان میکشند باید از این واقعیت مطلع باشند که دود قلیان که از آب رد میشود و مرطوب است مدت زمان بیشتری در ریهها میماند و برخی میکروبها و عمدتا باکتریها موجب سل میشوند، در لوله قلیان وجود دارند.
پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر، کتاب احکام «قهوهخانهها» را با شمارگان ۳۰۰۰ نسخه، در قطع پالتویی، به قیمت ۳۵۰۰ تومان منتشر کرده است./۹۹۸/ن ۶۰۲/ش