معرفی کتاب شناخت پوشاک ایرانی زنان؛ زیبایی و کارکرد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کتاب «شناخت پوشاک ایرانی زنان؛ زیبایی و کارکرد» نوشته سیده راضیه یاسینی را منتشر کرده است.
 

مؤلف این کتاب را در ۵ فصل در موضوعاتی همچون: مد در ایران، پوشاک زنان در جغرافیای فرهنگی ایران بزرگ، پوشاک زنان در جغرافیای معاصر ایران، مؤلفه‌های هویتی پوشاک ایرانی زنان و بازتولید عناصر هویت ایرانی در پوشاک زنان سامان داده است.
 

نگارنده در مقدمه درباره رویکرد مطالب کتاب چنین نوشته است:

رویکرد این کتاب ناظر بر فراهم آوری دانشی در خصوص ویژگی‌های لباس ایرانی زنان اقوام  گوناگون و نیز جغرافیای فرهنگی ایران بزرگ، از میان منابع مکتوب و مآثر هنری است تا بتوان زمینه مناسبی برای بازتولید پوشاک زنان ایران معاصر را فراهم آورد. بر  این اساس در بیان انواع پوشاک زنان ایرانی از میان منابع مکتوب و براساس مشاهدات، نوعی طبقه‌بندی در خصوص لباس زنان اقوام گوناگون ایرانی صورت پذیرفته است که علاوه بر تفکیک قومیت‌ها، ناظر بر وضع اقلیمی و آب و هوایی مناطق مختلف ایران نیز است.

 امروزه پوشاک سنتی زنان تاجیکستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان و افغانستان را می‌توان نمونه‌هایی زنده از پوشاک سنتی اقوام ایرانی دانست؛ از این رو نویسنده در فصل دوم به موضوع پوشاک زنان در جغرافیای فرهنگی ایران بزرگ پرداخته و در مقدمه این فصل در این باره چنین نگاشته است:

در حالی که رواج پوشاک سنتی ایرانی در میان زنان ایران معاصر، به‌سختی محسوس است. به‌منظور دریافت شاخصه‌ها و ویژگی‌های پوشاک اصیل زنان ایرانی درگذشته، در این بخش، پوشاک سنتی زنان در چهار کشور مذکور، به‌اجمال بررسی می‌شود تا در کنار مطالعه پوشاک زنان اقوام ایرانی در عصر حاضر، بتوان به تصویر نسبتاً جامعی از کیفیت پوشاک زنان در ایران، از دیرباز تاکنون دست یافت.

ویژگی‌هایی که جامه‌های زنان ایرانی داشته مبتنی بر سهولت حرکت و فعالیت بوده و در طراحی آن به پوشانندگی آن توجه ویژه‌ای شده است. البته باید توجه داشت که این ویژگی‌ها در انواع جامه‌های زنان در نقاط گوناگون ایران به دلیل عوامل مختلف با هم تفاوت داشته اند، ازاین‌رو نگارنده در صفحات 183 و 184کتاب درباره مؤلفه‌های کارکردگرایانه جامه و لباس زنان ایرانی چنین گفته است:

اگرچه این طراحی لباس‌ها سبب تنوع در الگوها یا نوع قطعات جامه‌ها می‌شده است اما نافی مؤلفه‌های ساختاری آنها نبوده است یکی از این عوامل، اقلیم مناطق مختلف ایران است. جغرافیای سرزمین ایران با توجه به اقالیم چندگانه آن موجب شده است تا پوشاک زنان اقوام گوناگون متناسب با موقعیت جغرافیایی مربوطه اندکی دگرگون شود. اما ذکر این نکته ضروری است که مبنای پژوهش در خصوص پوشاک زنان در این کتاب، مآثر هنری هستند و غالباً نمونه‌هایی مصور از آثار هنری و مستندات برجا مانده که مبین ساختار ویژگی‌های جامه‌های زنانه هستند. در این آثار هنری که یا تصاویر نقاشی شده هستند و یا ویژگی‌های تصویری خود را از نقاشی ایرانی اخذ کرده اند-همچون تصویرگری بر سطح سفالینه‌ها، کاشی‌کاری‌ها، منسوجات مصور و...-تصویرگری از پوشاک نیز همچون تصویری از اندام انسانی، کاملاً واقع‌گرایانه نیست.
 

خانم یاسینی در پایان این کتاب به این مطلب اشاره می‌کند که اقبال به مد ایرانی اسلامی چند سالی است که در ایران افزایش یافته است و برای ترویج مد ایرانی اسلامی چند پیشنهاد داده و در ادامه  چنین آورده است:

شناخت و به‌کارگیری صحیح بازیگران عرصه مد در زمینه تحقق مد ایرانی اسلامی، یکی از اصول مهم است که برنامه‌ریزی درباره آن ضروری است. فرهنگ شهرت و ستاره‌هایی که به مدد این فرهنگ در ایران معاصر جایگاه ویژه خود را دارند( به‌ویژه ستارگان سینما) می‌توانند به مثابه یک توانمندی برای عرضه و تبلیغ پوشاک ایرانی زنان به کار گرفته شوند. به این دلیل که تعامل ستارگان و صنعت مد رابطه‌ای دوسویه است.اکنون ستارگان تنها مبلغان برندهای خاص هستند که الزاماً به مد ایرانی اسلامی ارتباط نمی‌یابد. 

انتشارات پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات کتاب «شناخت پوشاک ایرانی زنان؛ زیبایی و کارکرد» را با شمارگان  150نسخه در 228 صفحه به قیمت 24000تومان منتشر کرده است./۹۹۸/ن ۶۰۲/ش