جامعه برای تغییر الگوی مصرف نیازمند آموزش است

به گزارش خبرگزاری رسا حجت الاسلام حمید شهریاری، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در باره نامگذاری سال 88 به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف گفت: دهه جاری دهه پیشرفت و عدالت نام گرفته است، ما برای رسیدن به این دو هدف نیازمند راهبردهایی هستیم که یکی از این راهبردها اصلاح الگوی مصرف است.


بر اساس گزارش نور سافت، وي با بیان اینکه این راهبرد باید در دو حوزه رفتارهای شخصی و اجتماعی افراد و دیگری در رفتارهای سازمانی دولتی دنبال شود، افزود: مردم در رفتارهای شخصی و اجتماعی وظایف اخلاقی دارند.


حجت الاسلام شهریاری گفت: تغییر آداب و رسوم غلط یا غیر ضروری، جلوگیری از ولخرجی‌های شخصی و خانگی، اجتناب جدی از تجمل گرایی و مواردی از صرفه‌جویی که به معنای درست مصرف کردن است از الزامات اخلاقی به شمار می رود.


استاد حوزه علمیه قم گفت: البته مرتبه‌ای از صرفه‌جویی است که گرچه الزامی شخصی و اجتماعی نیست و ذاتاً از محسنات اخلاقی است؛ ولی با توجه به مصالح ملی و تذکرات رهبر معظم انقلاب بخشی از وظایف ملی افراد شده است. این همان صرفه جویی به معنای کم ‌مصرف کردن است. 


وي با اشاره به اینکه کم مصرف کردن گرچه الزام اخلاقی نیست ولی یک وظیفه ملی است، خاطر نشان کرد: برای روشن شدن این مسئله می توان به یک مثال اشاره کرد؛ مثلا در یک طرف کسی که نیازمند 10 واحد از حاملان انرژی است تلاش می کند با 8 واحد امور خود را بگذراند، اما در در طرف دیگر کسانی هستند که بی‌مبالاتند و با این که نیازشان 10 واحد است ولی 12واحد مصرف می‌کنند یعنی اسراف‌کار هستند و برای تغییر الگوی مصرف باید آموزش لازم را ببینند.


رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی گفت : برای تغییر رفتار مردم، دولت وظایفی کلیدی دارد که می‌توان به ایجاد یا تقویت سامانه‌هایی برای تحول در لوازمی که در مصرف مردم تأثیر‌گذار است اشاره کرد.
وی خاطر نشان کرد: فناوری تولید لوازمی که در مصرف مردمی دخیل است ، بسیار بااهمیت می باشد و دولتها برای تولید و سرمایه‌گذاری آنها حمایتهای جدی صورت می‌دهند.

حجت الاسلام شهریاری گفت : در این زمینه می‌توان به تولید شیشه دوجداره و شیرهای با کنترل چشمی و لامپهای کم‌مصرف و با کنترل چشمی و کلیدهای زماندار با قیمت ارزان اشاره کرد.


وی گفت: جامعه نیازمند تغییر در ضوابط رعایت الگوی ساخت و ساز و مصرف است که این امر در اقتدار و اختیار دولت می باشد و مردم به طور معمول رویکردی به استفاده از این ابزارها ندارند؛ چون نیازمند هزینه اولیه است.

رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی گفت: استفاده از فناوری‌های نوین برای تغییر رفتارهای مردم کاری گریز ناپذیر و از وظایف اصلی دولت است، استفاده از کولر آبی و بخاری گازی در ایران به شکل گسترده در هیچ جای دنیا مرسوم نیست. آب و گاز را به صورتی مستقیم مصرف می‌کند و بازده آن نیز نسبت به الگوهای مصرف جهانی بسیار پایین است.


وي خاطر نشان کرد: مردم وقتی می‌خواهند وسیله گرمایشی بخرند ارزان‌ترین آنها همین بخاری گازی است که مستقیماً گاز را مصرف می کند و می‌سوزاند که خطایی راهبردی است و باید به وسایلی شبیه پکیج گرمایشی که با داغ کردن آب در مصرف گاز صرفه‌جویی می‌شود تغییر کند؛ ضمن این که نصب زمان سنج برای روشن و خاموش کردن خودکار دستگاه را در زمانهایی که خانه یا محل کار خالی است ممکن می‌سازد.


دبیر شواری عالی اطلاع رسانی  گفت: اگر دولت کمک نکند این صنایع تغییر نخواهد کرد. کولر آبی در ایران عامل مصرف بالای آب است؛ دولت باید کمک کند کارخانه‌های تولید کولر آبی با تغییر فناوری، مصرف آب را برای سرمایش کنار بگذارند و به فناوری‌های روزآمدتر که مصارف برق آن هم پایین باشد بیندیشند.

وي گفت: امروزه از خرید لامپهای کم‌مصرف شهروندان حمایت می‌شود که خیلی خوب است و باید به موارد مشابه سرایت کند تا موجب تغییر در شاخصهای مصرف شود. 


حجت الاسلام شهرياري ادامه داد: به نظر می‌رسد بهره‌مندی از فناوری‌های نوین از جمله فناوری اطلاعات و ارتباطات در کاهش مصرف سوخت بسیار تاثیرگذار است و باید به این فناوری‌ها که موجب کاهش تقاضای سفرهای شهری و بین شهری می‌شود توجه جدی کرد. 


وي خاطرنشان کرد: ایجاد دولت الکترونیک برای ارائه خدمات به مردم در محل حضور خودشان و نه در محل حضور مأموران دولتی از حجم ترافیک شهری خواهد کاست و موجب کاهش مصرف سوخت می‌شود، مردم برای خدمت‌گیری در بسیاری موارد به طور معمول چهار سفر درون شهری انجام می‌دهند که اصلاح این امور از مأموریتهای دولت است.


دبیر شواری عالی اطلاع رسانی افزود: یک مثال دیگر برای مسئولیتهای دولتی، یارانه‌هایی است که برای نان پرداخت می‌شود، ارزان بودن نان برای همه شهروندان و یارانه‌ای بودن گندم موجب می‌شود برخی سودجویان از نان برای مصارفی غیر صحیح همچون پوشش مواد غذایی استفاده کنند.


وی اظهار داشت: یارانه نان باید تعدیل شود ضمن این که ضعیفان جامعه نیز باید حمایت شوند و این امور نیازمند رسیدگی جدی و برنامه‌ای منظم و دقیق است.


حجت الاسلام شهریاری با اشاره به ضرورت تغییر در ساختار دولت گفت: به نظر من وزارتخانه‌هایی که مرتبط با حاملهای انرژی هستند باید به نوعی در هم ادغام شوند یا منسجم گردند تا تصمیمات مرتبط با آب، برق، گاز و دیگر حاملان انرژی همگراتر گرفته شود.


وی تصریح کرد : قانون وزارت نیرو از سال 1353 تاکنون تغییر محسوسی نداشته، وزارتخانه‌هایی همچون راه و ترابری و ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز بسیار به هم مربوطند و در برخی تحقیقات بین‌المللی به ادغام آنها به منظور اتخاذ تصمیمات راهبردی برای اهدافی همچون تقلیل سفرهای شهری و بین شهری و کاهش مصرف سوخت توصیه شده است.


حجت الاسلام شهریاری گفت: اموری از این دست نشان می‌دهد که مسئولان دولتی باید با نگاهی راهبردی به اصلاح الگوی مصرف بپردازند و در کنار اقدامات کوتاه مدت به فکر اقدامات اساسی و میان‌مدت نیز باشند.


وی افزود: برنامه میان مدت احتیاج به یک سند راهبردی دارد که در آن راهبردها و راهکارها مشخص باشد.