امكان برگزاری میزگرد در پایگاه اندیشوران حوزه فراهم میشود
پایگاه اندیشوران حوزه وابسته به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، یکی از پایگاههای اطلاعرسانی این مرکز است که با هدف ایجاد فضایی مناسب برای اطلاعرسانی هرچه بهتر در زمینه معرفی محققان حوزه راهاندازی شده است. جلوگیری از صرف هزینههای موازی در جمعآوری اطلاعات محققان که از طرف مراکز مختلف انجام میشود از دیگر اهداف این مرکز برای تأسیس این پایگاه است.
برای آشنایی بیشتر با این پایگاه گفتوگویی با حجتالاسلام محمود حبیب الهی، مسؤول بخش مدیریت پایگاههای مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی انجام دادهایم.
متن زیر حاصل این گفتوگو است که از حضور شما خوانندگان محترم رسا میگذرد.
رسا ـ تاریخچهای از روند شکلگیری «پایگاه اندیشوران حوزه» بیان بفرمایید.
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی با هدف راهاندازی پایگاههای اسلامی در اینترنت که یکی از وظایف این مرکز بود در سال 77 ـ 1376 اولین پایگاه اسلامی را در شهر مقدس قم با نام hawzah.net راهاندازی کرد. این پایگاه گزینههای گوناگونی همچون مجلات و کتابخانه و مقالات داشت؛ یکی دیگر از گزینههای این پایگاه اسلامی صفحات شخصی محققان حوزه بود.
هدف از انجام این کار اطلاعرسانی از محققان حوزه علمیه قم به خارج از مرزهای ایران بود که جهان با اندیشمندان اسلامی بهخصوص فرهیختگان حوزه آشنا شود؛ از این رو صفحات شخصی برای محققان با امکانات محدود راهاندازی شد.
طی ده سال پانصد نفر از محققان طراز اول حوزه که فعالیتهای مؤثری در زمینه نشرکتاب و چاپ و ارائه مقاله در مجلات علمی و پژوهشی داشتند به نحوی در پایگاه حوزه معرفی شدند تا اینکه بهتدریج، آمار پایگاه رو به افزایش بود و مشکلاتی به وجود آورد.
از جمله مشکلاتی که پیش روی ما بود، بهروز رسانی اطلاعات محققان در سایت حوزه بود. به روز رسانی عملاً انجام نمیشد، چون ارتباط هر ماه یا هر شش ماه یک بار بسیار مشکل بود. گرفتن اطلاعات جدید، تطبیق اطلاعات جدید با اطلاعات قدیم، تایپ، واردکردن در پایگاه و مسائلی اینگونه کار را مشکل کرده بود.
رسا ـ پایگاه جدید بر چه اساسی شکل گرفت؟
دامنه محققان حوزه علمیه طی هماهنگیهایی که از سوی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی با مرکز پژوهشهای صداوسیما، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم و معاونت پژوهش حوزه علمیه قم صورت گرفت، گسترش یافت و اطلاعات علمی و پژوهشی محققان حوزوی از این مراکز در یافت شد.
مشکلات پیش رو و گسترش دامنه محققان ما را بر آن داشت تا به فکر راهاندازی پایگاه مستقل به نام «اندیشوران» باشیم كه از نشانی اینترنتی http://www.andishvaran.com قابل مشاهده است.
طرح ابتدایی این پایگاه در سال 86 ـ 1385 مطرح شد. جلسات تحلیل و طراحی در سال 1386 تشکیل و به نتیجه رسید. در سال 1387 پیادهسازی طرح انجام شد. ورود اطلاعات 2300 نفر از محققان به پایگاه از دیگر فعالیتهایی بود که انجام شد.
رسا ـ ضرورت تشکیل این پایگاه را بیان بفرمایید.
درباره ضرورتها و انگیزههایی که در راهاندازی این پایگاه وجود دارد مطالی متعددی را میشود عنوان کرد؛ یکی از مهمترین اهدافی که در راهاندازی این پایگاه وجود دارد این است که برای جامعه اسلامی و مردم لازم است اطلاعاتی از محققان در حوزه دین داشته باشند و تا کنون چنین بستری فراهم نشده بود. کتابهای کمی به زبان فارسی چاپ شده که در دسترس همگان نیست.
بسیاری از مراکز پژوهشی، تحقیقاتی و حوزوی آمار دقیقی از محققان حوزوی ندارند و اطلاعاتشان از محققان بسیار کم است. به منظور اطلاعرسانی به مراکز علمی پژوهشی و آشنایی عموم مردم با محققان این کار را انجام دادیم تا دسترسی آسانتر به محققان و تحقیقات علمی و پژوهشی آنان فراهم شود.
از سوی دیگر مراجعاتی از مراکز، سازمانهای دولتی و غیردولتی در رابطه با برگزاری همایشها، سمینارها و حتی دعوت به همکاری داشتیم که از ما اطلاعاتی درباره محققان در حوزههای خاص دینی میخواستند.
بهطور مثال قرار بود همایشی علمی در زمینه علوم اسلامی برگزار شود و میخواستند مجموعهای از اندیشمندان علوم اسلامی با این گرایش خاص را دعوت کنند و این احساس نیاز میشد که این افراد کجا هستند. ما برای پاسخگویی به نیازهای این مراکز و سازمان ها، این پایگاه را راهاندازی کردیم.
رسا ـ چه برنامههایی پیش رو دارید؟
یک سری مراکز تحقیقاتی و پژوهشی در سراسر کشور وجود دارد که هیچگونه اطلاعی از محققان، هیأتهای علمی و دانشپژوهان آنها وجود ندارد. از برنامههای پیش روی این پایگاه معرفی این مراکز، تعداد اساتید و معرفی آنها، معرفی هیأتهای علمی، صاحبان فکر و اندیشه و توانمندیهای این مراکز است.
رسا ـ تا کنون چند نفر محقق در پایگاه معرفی شدهاند؟
ما کار را با معرفی پانصد نفر محقق شروع کردیم؛ در حال حاضر 2400 نفر محقق در پایگاه معرفی شدهاند؛ 110 نفر مجتهد معرفی شدهاند. نزدیک چهل درصد با مدرک دکتری یا سطح چهار حوزه و بقیه محققان با مدرک کارشناسی ارشد یا سطح سه حوزه هستند که معرفی شدهاند.
رسا ـ این پایگاه دارای چه ویژگیهایی است؟
پایگاه اندیشوران یکی از پایگاههای خود روز آمد یا کاربر محور است. به این صورت که تمام اطلاعاتی که بر روی پایگاه عرضه میشود از سوی کاربران بهروز رسانی و عرضه میشود و محققان میتوانند هر لحظه که اراده کنند، آخرین فعالیتهای علمی، پژوهشی، نقطه نظرات و دیدگاههای خود را روی پایگاه قرار دهند و تنها کاری که پایگاه انجام میدهد نظارت اجمالی است و بعد از تأیید قابل نمایش برای همه است.
رسا ـ در حال حاضر اطلاعات چگونه وارد پایگاه میشود؟
همانطور که گفتم تاکنون مشخصات 2300 را در پایگاه وارد کردهایم؛ اما در مرحله جدید فعالیت پایگاه، ما هیچ اطلاعاتی را وارد نمیکنیم؛ محقق پس از نامنویسی و تأیید آن از سوی مدیر پایگاه، به صفحه مدیریت شخصی مراجعه و فیلدهای مربوطه را تکمیل میکند.
رسا ـ شرایط عضویت در پایگاه اندیشوران چیست؟
تمام محققانی که حداقل دارای تحصیلات حوزوی پایه ششم هستند با داشتن حداقل یک اثر پژوهشی، میتوانند در پایگاه اندیشوران عضو شوند. البته کتاب باید چاپ شده و مقاله نیز باید در یکی از نشریات معتبر منتشر شده باشد.
رسا ـ اگر مقالات علمی افراد در اینترنت منتشر شده باشد، امکان ثبت نام هست؟
اگر پایگاهی فیلترهای خاص برای ارائه یک مقاله علمی را داشته باشد و یک پایگاه علمی یا دانشگاهی باشد برای ما معتبر است.
رسا ـ دسترسی به محققان از چه راههایی مقدور است؟
هر کاربری از راههای مختلف میتواند به مجموعهای از محققان حوزه علمیه در این پایگاه دسترسی پیدا کند. با موتور جستوجوی موجود در پایگاه، بر اساس تخصص و گرایشهای علمی، مراکز علمی، فهرست ترکیبی و بر اساس حروف الفبا کاربر میتواند به محققان دسترسی پیدا کند.
رسا ـ چه اطلاعاتی برای کاربران قابل مشاهده است.
برای کاربران گزینههایی همچون مقالات، کتابها، آثار رایانهای، جزوهها، فیلم، صوت، تصویر، پایاننامهها و تحصیلات محققان قابل مشاهده است.
رسا ـ برای آینده چه برنامههایی دارید؟
برای آینده نزدیک در نظر داریم به شاگردان اساتید و محققان اجازه دهیم تا با عضویت در پایگاه به ارائه مطلب، بررسی، نقد و دفاع از مطالب استاد بپردازند. همچنین امکان برگزاری میزگرد و گفتوگو برای محققان و گروه دوستان در آینده نزدیک راهاندازی میشود.
رسا ـ از اینکه وقت خود را در اختیار رسا گذاشتید، متشکرم./گ402