حمایت از دولت یک وظیفه شرعی است

 

به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا به نقل از فارس، به همت دفتر گفتمان انقلاب اسلامی نشستی با عنوان رهبری و دولت؛ حمایت مطلق یا مشروط برگزار شد.

 

در ابتدای سیزدهمین نشست این دفتر حجت الاسلام علی ذوعلم عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و مسئول اسبق کانون اندیشه جوان به تبیین نوع ارتباط میان ولی فقیه و دولت ها و نیز دلایل وجود این رابطه پرداخت و اظهار داشت: اصولاً بحث چرایی و چگونگی مواجهه با دولت از سوی دو گروه مخالفان و رقبای سیاسی و دسته دوم یعنی موافقان مطلق مطرح می‌شود، اما اگر بخواهیم از یک نگاه واقع بین سیاسی و اصولگرایی به علت و نوع رابطه دولت و رهبری بپردازیم، در ابتدا باید اقسام مواجهه با دولت و قسم مورد تأیید نظام اسلامی را مشخص کنیم.

وی حمایت بیطرفانه، مواجهه ایجابی به معنای حمایت و نیز مواجهه سلبی در دو قسم مخالفت و رقابت را از تقسیم‌بندی‌های مترتب بر مواجهه میان دولت ها و رهبری برشمرد و تأکید کرد: از نگاه مبانی دینی و عقلایی، هر حزب و نهاد و سازمانی ملزم به حمایت از دولت است اما نه حمایت مطلق، بلکه می‌بایست نقد و نصیحت و امر به معروف و نهی از منکر نیز چاشنی این حمایت باشد.

به گفته ذو‌علم، از آنجایی که میان اصول مدیریتی حاکم بر رفتار سیاسی رهبر در نظام اسلامی و دول غربی تفاوت‌های مبنایی فراوانی مشاهده می‌شود، بنابراین لازم است این اصول در چارچوب یک نظام اسلامی تعریف شود که در اینصورت حق‌گرایی اصل‌الاصول قرار می‌گیرد و معطوف به این اصل می‌توان از تکلیف مداری، مصلحت‌نگری، حفظ نظام، التزام به قانون و تعاون سیاسی به عنوان اصول اساسی حاکم بر مدیریت سیاسی ولی فقیه یاد کرد.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه سخن خود را به ادله ضرورت حمایت ولایت فقیه از قوه مجریه اختصاص داد و بیان داشت: به عنوان نخستین و مهمترین دلیل باید از عقل نام برد. چرا که عقل حتی بدون کمک از آیات و روایات اقتضا می‌کند در جامعه‌ای که خود افراد جامعه پایه‌گذار و سازنده نظام و ارکان نظام هستند، جهت مصون ماندن این ارکان از هرگونه خلل و آسیب، به حمایت از آن همت کنند. سیره عقلا و متشرعین نیز مبتنی بر حمایت از حکومت‌ها بوده، جز در مواردی که وجود آن حکومت هیچ نفعی برای جامعه نداشته باشد. ممنوعیت مقابله با حکومت، حتی حکومت جائر در آموزه‌های علمای اهل تسنن نیز به همین معناست.

حجت‌الاسلام ذوعلم با تأکید بر اینکه عقل مهم‌ترین دلیل بر اثبات اصل حمایت از دولت است، افزود: دلایل نقلی یعنی آیات قرآن و روایات و نیز سیره معصومین به خصوص سیره سیاسی حضرت امیر علیه السلام در مواجهه با دولت‌ها حتی زمانی که خود دولت فی نفسه مورد قبول نبود، از دیگر دلایل ضرورت حمایت از دولت به شمار می‌رود. در جامعه حال حاضر خود نیز بارها مشاهده کرده و می‌کنیم که حضرت امام (ره) و نیز مقام معظم رهبری مکرر به ضررت حمایت از دولت اشاره داشته‌اند و نمونه عینی و عملی این توصیه را می‌توان در حمایت امام خمینی از دولت مهندس بازرگان مشاهده کرد که با وجود اختلاف‌نظرهای فراوان در خصوص عملکردها، مواضع و حتی اخلاقیات شخصی، امام به شدت از این دولت حمایت می‌کردند. مقام معظم رهبری نیز در برخورد با دولت‌های وقت چه دولت آقای هاشمی و چه دولت آقای خاتمی به حمایت از دولت تأکید کرده اند که حمایت از دولت را وظیفه خود می‌دانم. 

ذو علم در پاسخ به این سؤال که آیا صدور اشتباه از جانب دولت و شخص رییس جمهور سبب زیر سؤال رفتن حمایت رهبر از دولت می‌شود، به اصول پنجگانه حاکم بر حمایت اشاره و اذعان داشت: اصل نظارت و مراقبت دلسوزانه ایجاب می‌کند، رهبری بر خطاهای وارده و ضعف‌های موجود در دستگاه قوه مجریه نظارت داشته باشد و دولت را در رفع کاستی‌ها تا رسیدن به هدف نهایی یاری کند.

وی در ادامه از اصل حمایت از جایگاه، اختیارات و فعالیت‌ها جهت حسن انجام امور، رعایت اولویت‌ها و ترجیح مصالح و نیز اصل جبران متقابل کاستی‌ها به عنوان دیگر اصول حاکم بر حمایت تأکید کرد.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در پایان سخنان خود حمایت رهبری از دولت را منافی انتقاد از عملکرد دولت ندانست و خاطر‌نشان کرد: اساساً در نگاه اصولگرایی نقد کردن یکی از مصادیق حمایت است. بدان معنا که مواضع درست و منطقی امام و رهبری معیار قرار گیرد و در صورت مشاهده اختلاف میان عملکرد دولت با این چارچوب، دست به انتقاد زد و بدیهی است هر چه زاویه اختلاف بیشتر شود، انتقاد نیز جنبه تندتری به خود خواهد گرفت.

لازم به ذکر است ادامه بحث پیرامون موضوع رهبری و دولت؛ حمایت مطلق یا مشروط  به جلسه آتی دفتر گفتمان انقلاب اسلامی موکول شد. /د103