بررسی مفاهیم در علم اصول
خبرگزاری رسا ـ نویسنده کتاب مفاهیم در علم اصول این اثر را پژوهشی در باب مفهوم دانست که واژهها، عبارات و جملات را در راستای اثبات مفهوم داشتن یا نداشتن آنها بررسی میکند.
به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، علی مظهر قراملکی، دانشیار دانشگاه تهران، به جملات و عباراتی که قوانین و مقررات در قالب آنها بیان میشوند، اشاره کرد و گفت: این جملات و عبارات که ظرفی برای بیان احکام و قوانین عرفی و قانونگذاری به شمار میآیند، دارای منطوق کلام و حجتاند.
وی افزود: برخی از این جملات و عبارات علاوه بر منطوق، دارای مفهوم نیز هستند، بنابراین هر کلامی دارای منطوق است. در این مرحله سوالی مطرح میشود مبنی بر این که آیا تمامی کلامهایی که از سوی شارع مقدس یا قانونگذاران صادر میشوند نیز دارای مفهوماند؟
قراملکی پاسخ این سوال را منفی دانست و گفت: تنها برخی از این جملات و کلامها دارای مفهوماند که همین امر موضوع مباحث این کتاب را تشکیل میدهد. این اثر، عبارت و جملههای دارای مفهوم را مشخص میکند و در صورت اثبات داشتن مفهوم، جملاتی نظیر شرطیه یا غاییه، آنها را دارای حجت نیز میداند.
وی با بیان این که تنها موضوعساز بودن را نمیتوان معیار مفهوم بودن در نظر گرفت گفت: به عنوان مثال، جملات شرطیه اقسام مختلفی دارند که تنها بخشی از آن دارای مفهوماند. در این اثر همچنین معیارهای حجیت را بیان و ادله آنها بازگو شده و در صورتی که در این زمینه نقدها و اشکالاتی وجود داشت باشد، به آنها پاسخ گفته میشوند.
دانشیار دانشگاه تهران به بررسی مفهوم وصف در این اثر اشاره کرد و گفت: این مفهوم از جمله مباحث مورد اختلاف اصولیان، فقها و حقوقدانان است. عدهای مشهور به این عقیدهاند که جملات وصفیه فاقد مفهوماند، اما برخی از صاحبنظران نظیر علامه حیدری وصف را نیز دارای مفهوم میشمارند.
وی با بیان این که مفهوم عدد را نمیتوان حجت برشمرد گفت: تبیین این موضوع و نتیجه آن در استنباط احکام و استدلال نقش بهسزایی دارد، زیرا میتواند مبنایی در استنباط احکام باشد.
به گزارش ایبنا، قراملکی سخن گفتن درباره مطالب این اثر و شکافتن موضوعات تخصصی آن را نیازمند مباحث بیشتری دانست و درباره علم اصول گفت: این علم سلسله قواعد تمهید شدهای است که برای استنباط احکام شرعی توسط ادله تفسیری به کار برده میشود. همانگونه که منطق مقدمهای برای فلسفه به شمار میآید، علم اصول نیز منطق فکر است. کسی که در این علم تخصص نداشته باشد، قادر به استنباط احکام شرعی از کتاب و سنت و دیگر ادله نخواهد بود. علم اصول، دانشی مهم است که مجتهدان مطالعات عمیقی در آن دارند./د103
ارسال نظرات