کتابشناسی امام محمدباقر؛
مردی که اسرار سرزمینها را میدانست
خبرگزاری رسا ـ هفتم ذیحجه مصادف است با سالروز شهادت امام محمد باقر(ع)، به همین مناسبت خبرگزاری کتاب مروری انجام داده بر مهمترین تألیفاتی که در سالهای اخیر درباره فضایل و منش اخلاقی و رفتاری این پنجمین امام شیعین تألیف و منتشر شدهاند.

به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، امام محمد باقر (ع) پنجمین امام شیعیان که به نام باقرالعلوم معروفاند، سال 57 هجری قمری در مدینه متولد شدند. پدر بزرگوارشان امام سجاد علیه السلام و مادرشان ام عبدالله نام داشتند.
از آن امام(ع) معجزات و کرامات بسیار و نیز امور غریب فراوانی در کتابهای معتبر دینی و تاریخ اسلام ثبت شده است.
مکارم اخلاق امام(ع)، زبانزد خاص و عام بود و علوم و معارف فراوانی از وجود ایشان سرچشمه میگرفت. ایشان توجه خاصی به عبادت و ذکر و مناجات داشتند.
امام باقرعلیه السلام به دلیل این که در اواخر دوران حکومت بنی امیه بهسر میبردند، از ضعف قدرت حاکمه استفاده کردند و در نشر معارف اسلامی، تلاش گستردهای داشتند، ایشان با مخالفان و صاحبان عقاید مختلف، مناظرات مفصلی داشتند و به سوالات شیعیان و مخالفان پاسخ میدادند. لذا از آن امام همام در تمام مسایل فقهی، اجتماعی و حکومتی روایات فراوانی نقل شده است؛ بهطوری که تقریباً هیچ کتاب روایی نیست مگر این که از امام باقر علیه السلام در موارد مختلف روایتی کرده باشد.
امام باقر علیه السلام با صحابی بزرگ رسول خدا(ص)، جابربن عبدالله انصاری روابط صمیمانهای داشتند و برای او احترام خاصی قایل بودند.
برای آن امام، غیر از جابر، اصحاب و راویان زیادی نام میبرند که در بین آنها جابر بن یزید جعفی و محمد بن مسلم و زراره و حمران، بسیار معروفند.
امام باقر علیه السلام در زمان حکومت ولید بن عبدالملک به امامت رسیدند که پس از او سلیمان بن عبدالملک و سپس عمربن عبدالعزیز و سپس یزید بن عبدالملک و پس از او هشام بن عبدالملک، یکی پس از دیگری حاکم ممالک اسلامی شدند. امام(ع) با هر یک از آنها به نحو خاصی برخورد میکردند، ولی متأسفانه بعضی از بستگان ایشان از جمله زید بن حسن بن علی به بدگویی او دست زدند تا سرانجام هشام ، امام را مسموم کرد و به شهادت رساند.
امام باقر علیه السلام به فرزند ارجمندشان، امام صادق علیه السلام وصیت فرمودند و به لقاء پرورگار شتافتند. از امام باقر علیه السلام مواعظ بسیار ارزشمندی به یادگار مانده است که تمام نسلها تا قیامت از آن بهرهمند خواهند بود.
کتابها و تألیفات دانشمندان و مورخان اهل سنت مانند طبرى، بلاذرى، سلامى، خطیب بغدادى، ابونعیم اصفهانى و آثاری چون موطا مالک، سنن ابى داود، مسند ابى حنیفه، مسند مروزى، تفسیر نقاش، تفسیر زمخشرى و ... که از مهمترین کتابهای جهان تسنناند، از سخنان پیشواى پنجم سرشارند.
امام محمدباقر(ع) در هفتم ذیحجه سال 114 هجرى در سن 57 سالگى در مدینه به وسیله هشام مسموم شدند و چشم از جهان فروبستند. پیکر مطهرشان در قبرستان معروف بقیع در کنار قبر پدر و جدشان، به خاک سپرده شد. دوران امامت آن حضرت هجده سال عنوان شده است.
برخی از مهمترین کتابهایی که در سالهای اخیر درباره فضایل و کرامتهای امام محمدباقر(ع) منتشر شدهاند، عبارتند از:
ـ زلال معرفت، پژوهشی در زندگانی امام محمدباقر(ع)/ محمدباقر طاهری/ گلستان ادب / 1381
ـ نخستین اندیشههای شیعی تعالیم امام محمدباقر(ع)/ ارزینا لالانی، فریدون بدرهای(مترجم)/ فرزانروز / 1381
ـ زندگانی امام محمدباقر(ع)/ منصور کریمیان/ اشرفی/ 1381
ـ صحیفه امام باقر علیه السلام/ جواد قیومی اصفهانی/ جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی/ 1382
ـ حماسه ساز اردهال، شرح هجرت و شهادت حضرت سلطان علی بن امام محمدباقر(ع)/ سیداسماعیل حسینی، علیرضا مهرابی بیان/ پردیس مهر/ 1382
ـ داستان زندگی امام محمدباقر(ع)/ امیرمهدی مرادحاصل، رضا شیرازی/ پیام نور/ 1382
ـداستانهایی از اخلاق و رفتار امام محمدباقر(ع)/ علی میرخلفزاده/ محمد و آل محمد(ص) / 1383
ـ زندگانی حضرت امام محمدباقر(ع)/ حمیدرضا کفاش/ عابد/ 1383
ـ زندگانی چهارده معصوم، امام محمدباقر(ع)/ علی نوری/ جهانتاب / 1383
ـ معجزات امام محمد باقر علیه السلام/ حبیب الله اکبرپور (به اهتمام)/ الف / 1384
ـ مردی که اسرار سرزمینها را میدانست؛ زندگینامه امام محمدباقر(ع)/ محمود پوروهاب، پژمان رحیمی زاده (نقاش)/ مدرسه / 1385
ـ حیات پاکان؛ داستانهایی از زندگی امام محم باقر، امام جعفر صادق و امام موسی کاظم(ع)/ مهدی محدثی/ بوستان کتاب قم / 1385
ـ امام باقر(ع) الگوی زندگی/ حبیب الله احمدی / فاطیما / 1385
ـ زیارتنامه حضرت علی ابن امام محمد باقر(ع) به انضمام زیارت عاشورا و شرح مختصری از زندگینامه/ سیدحسین عابدینی اردهالی (گردآورنده)/ سمیع، سفیر اردهال/ 1386
ـ پرسشهای مردم و پاسخهای امام باقر(ع)/ احمد قاضی زاهدی، محمدحسین رحیمیان (مترجم) / حاذق/ 1386
ـ شکافنده علم؛ امام محمدباقر(ع)/ سعید قانعی/ چلچله / 1386
ـ نغمه باران؛ امام محمد باقر علیه السلام/ مهدی وحیدی صدر (شاعر)/ جامعه القرآن الکریم / 1387
ـ امام محمدباقر(ع)؛ کار و عبادت/ سپیده خلیلی، سعید رزاقی (تصویرگر)/ لوح دانش/ 1387
ـ چهل داستان و چهل حدیث از امام محمد باقر(ع)/ عبدالله صالحی/ مهدی یار/ 1387
ـ دیدار و گفتوگوی صمیمانه با فجر دانشها حضرت امام محمدباقر(ع)/ مصطفی نیلیپور/ قلم نو/ 1387
امام باقر(ع) در کربلا/ حکیمه شریفی (تصویرگر)، محمد کامرانی اقدام (شاعر)/ حدیث نینوا / 1387
ـ باقر تورات؛ شرح حال و زندگانی امام باقر(ع)/ علیرضا اسداللهی فرد / صبح پیروزی / 1387
ـ عالم ترین پدر دنیا؛ امام باقر(ع) / علی عباسی، سیما بروجردی (تصویرگر)/ منتظران ظهور/ 1387
ـ بهترین حضور؛ حضرت امام باقر علیه السلام/ مهدی وحیدی صدر / عروج اندیشه / 1387
ـ امام محمد باقر(ع)/ اسماعیل هنرمندنیا، مرجان نیک جاه (تصویرگر)/ سایه گستر/ 1387
ـ بخشنده بود و دانا؛ امام محمد باقر(ع)/ عباسعلی سپاهی یونسی، سیما بروجردی (تصویرگر)/ انصار / 1387
ـ حماسه تاریخی مشهد اردهال؛ شرح تحلیلی از زندگانی علیبن امام محمد باقر(ع)/ مجید زجاجی مجرد/ سبحان / 1387
ـ امام باقر(ع)؛ جلوه امامت در افق دانش / احمد ترابی /بنیاد پژوهشهای اسلامی/ 1387 ./د103
از آن امام(ع) معجزات و کرامات بسیار و نیز امور غریب فراوانی در کتابهای معتبر دینی و تاریخ اسلام ثبت شده است.
مکارم اخلاق امام(ع)، زبانزد خاص و عام بود و علوم و معارف فراوانی از وجود ایشان سرچشمه میگرفت. ایشان توجه خاصی به عبادت و ذکر و مناجات داشتند.
امام باقرعلیه السلام به دلیل این که در اواخر دوران حکومت بنی امیه بهسر میبردند، از ضعف قدرت حاکمه استفاده کردند و در نشر معارف اسلامی، تلاش گستردهای داشتند، ایشان با مخالفان و صاحبان عقاید مختلف، مناظرات مفصلی داشتند و به سوالات شیعیان و مخالفان پاسخ میدادند. لذا از آن امام همام در تمام مسایل فقهی، اجتماعی و حکومتی روایات فراوانی نقل شده است؛ بهطوری که تقریباً هیچ کتاب روایی نیست مگر این که از امام باقر علیه السلام در موارد مختلف روایتی کرده باشد.
امام باقر علیه السلام با صحابی بزرگ رسول خدا(ص)، جابربن عبدالله انصاری روابط صمیمانهای داشتند و برای او احترام خاصی قایل بودند.
برای آن امام، غیر از جابر، اصحاب و راویان زیادی نام میبرند که در بین آنها جابر بن یزید جعفی و محمد بن مسلم و زراره و حمران، بسیار معروفند.
امام باقر علیه السلام در زمان حکومت ولید بن عبدالملک به امامت رسیدند که پس از او سلیمان بن عبدالملک و سپس عمربن عبدالعزیز و سپس یزید بن عبدالملک و پس از او هشام بن عبدالملک، یکی پس از دیگری حاکم ممالک اسلامی شدند. امام(ع) با هر یک از آنها به نحو خاصی برخورد میکردند، ولی متأسفانه بعضی از بستگان ایشان از جمله زید بن حسن بن علی به بدگویی او دست زدند تا سرانجام هشام ، امام را مسموم کرد و به شهادت رساند.
امام باقر علیه السلام به فرزند ارجمندشان، امام صادق علیه السلام وصیت فرمودند و به لقاء پرورگار شتافتند. از امام باقر علیه السلام مواعظ بسیار ارزشمندی به یادگار مانده است که تمام نسلها تا قیامت از آن بهرهمند خواهند بود.
کتابها و تألیفات دانشمندان و مورخان اهل سنت مانند طبرى، بلاذرى، سلامى، خطیب بغدادى، ابونعیم اصفهانى و آثاری چون موطا مالک، سنن ابى داود، مسند ابى حنیفه، مسند مروزى، تفسیر نقاش، تفسیر زمخشرى و ... که از مهمترین کتابهای جهان تسنناند، از سخنان پیشواى پنجم سرشارند.
امام محمدباقر(ع) در هفتم ذیحجه سال 114 هجرى در سن 57 سالگى در مدینه به وسیله هشام مسموم شدند و چشم از جهان فروبستند. پیکر مطهرشان در قبرستان معروف بقیع در کنار قبر پدر و جدشان، به خاک سپرده شد. دوران امامت آن حضرت هجده سال عنوان شده است.
برخی از مهمترین کتابهایی که در سالهای اخیر درباره فضایل و کرامتهای امام محمدباقر(ع) منتشر شدهاند، عبارتند از:
ـ زلال معرفت، پژوهشی در زندگانی امام محمدباقر(ع)/ محمدباقر طاهری/ گلستان ادب / 1381
ـ نخستین اندیشههای شیعی تعالیم امام محمدباقر(ع)/ ارزینا لالانی، فریدون بدرهای(مترجم)/ فرزانروز / 1381
ـ زندگانی امام محمدباقر(ع)/ منصور کریمیان/ اشرفی/ 1381
ـ صحیفه امام باقر علیه السلام/ جواد قیومی اصفهانی/ جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی/ 1382
ـ حماسه ساز اردهال، شرح هجرت و شهادت حضرت سلطان علی بن امام محمدباقر(ع)/ سیداسماعیل حسینی، علیرضا مهرابی بیان/ پردیس مهر/ 1382
ـ داستان زندگی امام محمدباقر(ع)/ امیرمهدی مرادحاصل، رضا شیرازی/ پیام نور/ 1382
ـداستانهایی از اخلاق و رفتار امام محمدباقر(ع)/ علی میرخلفزاده/ محمد و آل محمد(ص) / 1383
ـ زندگانی حضرت امام محمدباقر(ع)/ حمیدرضا کفاش/ عابد/ 1383
ـ زندگانی چهارده معصوم، امام محمدباقر(ع)/ علی نوری/ جهانتاب / 1383
ـ معجزات امام محمد باقر علیه السلام/ حبیب الله اکبرپور (به اهتمام)/ الف / 1384
ـ مردی که اسرار سرزمینها را میدانست؛ زندگینامه امام محمدباقر(ع)/ محمود پوروهاب، پژمان رحیمی زاده (نقاش)/ مدرسه / 1385
ـ حیات پاکان؛ داستانهایی از زندگی امام محم باقر، امام جعفر صادق و امام موسی کاظم(ع)/ مهدی محدثی/ بوستان کتاب قم / 1385
ـ امام باقر(ع) الگوی زندگی/ حبیب الله احمدی / فاطیما / 1385
ـ زیارتنامه حضرت علی ابن امام محمد باقر(ع) به انضمام زیارت عاشورا و شرح مختصری از زندگینامه/ سیدحسین عابدینی اردهالی (گردآورنده)/ سمیع، سفیر اردهال/ 1386
ـ پرسشهای مردم و پاسخهای امام باقر(ع)/ احمد قاضی زاهدی، محمدحسین رحیمیان (مترجم) / حاذق/ 1386
ـ شکافنده علم؛ امام محمدباقر(ع)/ سعید قانعی/ چلچله / 1386
ـ نغمه باران؛ امام محمد باقر علیه السلام/ مهدی وحیدی صدر (شاعر)/ جامعه القرآن الکریم / 1387
ـ امام محمدباقر(ع)؛ کار و عبادت/ سپیده خلیلی، سعید رزاقی (تصویرگر)/ لوح دانش/ 1387
ـ چهل داستان و چهل حدیث از امام محمد باقر(ع)/ عبدالله صالحی/ مهدی یار/ 1387
ـ دیدار و گفتوگوی صمیمانه با فجر دانشها حضرت امام محمدباقر(ع)/ مصطفی نیلیپور/ قلم نو/ 1387
امام باقر(ع) در کربلا/ حکیمه شریفی (تصویرگر)، محمد کامرانی اقدام (شاعر)/ حدیث نینوا / 1387
ـ باقر تورات؛ شرح حال و زندگانی امام باقر(ع)/ علیرضا اسداللهی فرد / صبح پیروزی / 1387
ـ عالم ترین پدر دنیا؛ امام باقر(ع) / علی عباسی، سیما بروجردی (تصویرگر)/ منتظران ظهور/ 1387
ـ بهترین حضور؛ حضرت امام باقر علیه السلام/ مهدی وحیدی صدر / عروج اندیشه / 1387
ـ امام محمد باقر(ع)/ اسماعیل هنرمندنیا، مرجان نیک جاه (تصویرگر)/ سایه گستر/ 1387
ـ بخشنده بود و دانا؛ امام محمد باقر(ع)/ عباسعلی سپاهی یونسی، سیما بروجردی (تصویرگر)/ انصار / 1387
ـ حماسه تاریخی مشهد اردهال؛ شرح تحلیلی از زندگانی علیبن امام محمد باقر(ع)/ مجید زجاجی مجرد/ سبحان / 1387
ـ امام باقر(ع)؛ جلوه امامت در افق دانش / احمد ترابی /بنیاد پژوهشهای اسلامی/ 1387 ./د103
ارسال نظرات