۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۸:۰۰
کد خبر: ۸۱۴۷۷۸
کارشناس جریان‌های عرفانی و معنویت‌های نوظهور:

تضعیف عقلانیت، جامعه را به سمت خرافه‌گرایی می‌برد

تضعیف عقلانیت، جامعه را به سمت خرافه‌گرایی می‌برد
حجت‌الاسلام عرب با اشاره به فرمایش رهبر شهید که «اسلام ناب دارای سه رکن معنویت، عقلانیت و عدالت است»، هشدار داد: تضعیف عقلانیت در میدان نبرد و تحلیل‌های جنگ، جامعه را به سمت خرافه‌گرایی سوق می‌دهد و دشمن از «ترکیب دین و دانش» به شدت هراس دارد.
به گزارش خبرنگار گروه فرق و ادیان خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام حسین عرب پژوهشگر و کارشناس جریان‌های عرفانی و معنویت‌های نوظهور، در «سلسله نشست های علمی نقش فرق و جریان های انحرافی در فتنه دی‌ماه و جنگ رمضان» که امروز در مرکز تخصصی شیعه شناسی برگزار شد،  به بررسی «روایت ماورایی از جنگ رمضان» و نقد ادله ارائه‌شده در این زمینه پرداخت.
 
این پژوهشگر با تأکید بر اینکه ادله راویان روایت ماورایی از جنگ از جمله آیات قرآنی و تاریخی، فرمایشات رهبر شهید و اعترافات دشمن همچون (پروژه استارگیت)، «ناقص» و «تقطیع شده» بیان می‌شود، گفت: بله، قرآن وجود جن و ارتباط آن‌ها با انسان‌ها را تأیید می‌کند، اما در همان آیات قرآن و روایات، به صراحت اشاره شده است که «اکثر اخباری که از طریق شیاطین جنی به دست می‌آید، کذب است». 
 
حجت‌الاسلام عرب با اشاره به استناد به بیانات رهبر شهید در نوروز ۱۳۹۹ تصریح کرد: در همان سخنرانی، ایشان ادامه می‌دهند که «دستگاه‌های اطلاعاتی کشورهای متخاصم به همدیگر کمک می‌کنند» و نقش جنیان را پررنگ‌تر از دستگاه‌های اطلاعاتی نشان نمی‌دهند. همچنین در طول حدود پنجاه سال حکمرانی رهبر شهید و امام خمینی(ره)، هیچ‌گاه در فرمایشات عمومی و مهم، تأکید ویژه‌ای بر نقش تعیین‌کننده جن و جادو در عرصه سیاسی و نظامی نداشته‌اند و این مسائل را در حد همان نقشی که قرآن بیان کرده، مطرح کرده‌اند.
 
این پژوهشگر در نقد دلیل سوم گفت: بله، چنین پروژه‌ای در وزارت دفاع آمریکا وجود داشته و نزدیک به دو دهه (از ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۵) ادامه یافته است. اما در نهایت، سازمان سی‌آی‌ای (CIA) گزارشی از این پروژه ارائه می‌دهد و در آن صراحتاً اعلام می‌کند که این پروژه «دستاورد قابل‌اعتنای اطلاعاتی و نظامی نداشته است». این گزارش از طبقه‌بندی خارج شده و در سایت رسمی سی‌آی‌ای قابل دسترسی است. بنابراین، اعتراف خود دشمن نیز نشان می‌دهد که این مسیر کارآمد نبوده است.
 
وی با اشاره به آسیب‌های این گونه روایت‌ها خاطرنشان کرد: بیان ناقص و نادرست این ادله، ضمن اینکه هیچ پشتوانه عقلی، تجربی و نقدپذیری ندارد، فرصت پرداختن به «ایمان به غیب اصیل» و «سنت‌های الهی» را از جامعه می‌گیرد. چرا ما به جای پرداختن به «امداد ملائکه» و «سکینه الهی» که در قرآن به آن اشاره شده (مانند آیه «أَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَی رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ»)، گرفتار روایت‌های موهوم و غیرمستند می‌شویم؟! نمونه بارز «سکینه الهی» در جنگ رمضان، حضور زنان و مردانی بود که در کنار رسانه‌های جهانی، با آرامش و بدون ترس، شعار الله‌اکبر سردادند و نشان دادند که خدا بزرگتر است و آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند.
 
حجت‌الاسلام عرب با اشاره به اینکه «روایت از جنگ، ذهنیت مخاطب را می‌سازد»، اظهار داشت: مخاطبان ما از مردم عادی و متدین گرفته تا رزمندگان و مسئولان ارشد نظامی، هرکدام بر اساس روایت‌هایی که از جنگ ارائه می‌شود، درک و تصوری از میدان نبرد پیدا می‌کنند. اگر این روایت مبتنی بر ادله ناقص، توهمات و خرافات باشد، چه بسا میدان جنگ را عرصه‌ای ترسیم کنیم که «جن و جادو و سحر» در آن عامل اصلی و قدرتمند هستند.
 
سه آسیب اساسی روایت ماورایی بی‌ضابطه
 
این پژوهشگر سه آسیب اساسی برای این دست روایت‌ها برشمرد:
 
۱. ایجاد ترس موهوم در دل مردم و رزمندگان
 
وی گفت: وقتی فاکتور جدیدی به نام «علوم غریبه» و «نفوذ جن و جادو» به عنوان عامل تعیین‌کننده وارد تحلیل جنگ می‌شود، ترسی موهوم در دل رزمندگان ایجاد می‌شود. نمونه آن را می‌توان در گفت‌وگو با برخی برادران نظامی مشاهده کرد که می‌پرسند: «ما موشک‌ها را می‌زنیم، جن‌ها را چه کار کنیم؟» یا «نکند کار به سرانجام نرسد، چون آنها جن و جادو دارند». این ترس، بی‌مبنا و غیرواقعی است.
 
۲. تضعیف عقلانیت و تدبیر در میدان مقاومت
 
حجت‌الاسلام عرب با اشاره به فرمایش رهبر شهید که «اسلام ناب دارای سه رکن معنویت، عقلانیت و عدالت است»، تصریح کرد: اگر هر یک از این ارکان بلنگد، انحراف رخ می‌دهد. فقدان عقلانیت، جامعه را به سمت خرافه‌گرایی می‌برد. عقلانیتی که در اینجا مد نظر است، نه عقل خودبنیاد غربی، بلکه عقلی است که دست خود را در دست وحی می‌گذارد. دشمن به صراحت اعلام کرده است از «ترکیب دین و دانش» (دین و عقلانیت) می‌ترسد. تضعیف این عقلانیت در میانه یک جنگ بزرگ، تصمیمات غلط و آسیب‌های جدی به همراه خواهد داشت.
 
۳. بازنمایی چهره خرافی از مقاومت ایران در افکار عمومی جهان
 
این پژوهشگر با اشاره به اهمیت وجهه بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت، خاطرنشان کرد: از بعد از ظهور داعش و نبرد با آن، شیعه در جهان بسیار مهم شده است. پیش از آن، رسانه‌های غربی همه جریان‌های اسلامی (طالبان، القاعده، ایران، داعش، حزب‌الله و حماس) را ذیل عنوان «تروریست‌های بنیادگرا» طبقه‌بندی می‌کردند. اما وقتی مردم جهان دیدند که داعش توسط چه کسانی منهدم شد، تازه پرسیدند «شیعه کیست؟»
 
وی افزود: امروز که قدرت اقتصادی چین برای جهان قابل فهم است، اما قدرت ایران مبتنی بر باور و ایدئولوژی است. ابزار ما اقتصاد نیست؛ ابزار ما باور و ایدئولوژی است؛ «یا پیروزی یا شهادت؛ هیچ‌کدام شکست نیست». اگر روایت ماورایی بی‌ضابطه در این فضا غالب شود، جهان چهره‌ای خرافی از مقاومت ایران خواهد دید و این به شدت به وجهه بین‌المللی ما آسیب می‌زند.
 
هشدار: شاید دست دشمن در این روایت‌گری باشد
 
این پژوهشگر با اشاره به مشاهدات و تحقیقات میدانی خود گفت: گاهی انسان احساس می‌کند این جنس روایت‌گری و توصیف میدان نبرد که در آن «جن و علوم غریبه» انقدر پررنگ است، «پروژه مطلوب خود دشمن» است و بسا دست خود دشمن در این مسیر به کار باشد. 
 
حجت‌الاسلام عرب با اشاره به اینکه حسن ثنا، مشاور ارشد ساواک، پس از انقلاب دستگیر و در سال ۱۳۵۸ دادگاهش از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران پخش شد، اظهار داشت: او در بخشی از اعترافات خود گفت که طرحی به ساواک داده شده بود به نام «طرح ماهان». خلاصه این طرح این بود: «خرافاتی را به نفع جریان انقلاب در بین توده مردم فراگیر کنند».
 
وی افزود: کارکرد این طرح چه بود؟ هدف این بود که بدنه انقلابی و عوام مردم که دور امام و نهضت اسلامی جمع شده بودند، به این نتیجه برسند که این نهضت، نهضتی مبتنی بر خرافات است؛ بگویند «این خبر خرافه بود، آن یکی شایعه بود، آن هم کذب بود...» و سپس از نهضت فاصله بگیرند و ریزش کنند. خوشبختانه انقلاب پیروز شد و این طرح ناقص ماند.
 
این پژوهشگر با اشاره به روایت‌های ماورایی از جنگ رمضان گفت: امروز نیز ما شاهد روایت‌های «آسترولوژی» (تنجیم و پیشگویی بر اساس چینش افلاک) و روایت‌های مبتنی بر «علوم غریبه» و «نقش جن و جادو» در جنگ هستیم. مثلاً بعضی می‌گویند «جمهوری اسلامی در سال ۲۰۳۰ قدرت اول جهان خواهد شد، منتها بخش‌هایی از ایران تجزیه می‌شود؛ شما ناراحت نشوید...» اینها پیشگویی‌هایی است که گاه خودشان هم به آن ایمان ندارند.
 
حجت‌الاسلام عرب با تأکید بر اینکه «طرح ماهان» امروز هم در حال اجراست، گفت: این جنس خرافات، اولاً مردم و رزمندگان را با امور بی‌اساس مانوس می‌کند، ثانیاً بعداً مشخص می‌شود که «همه اش دروغ بود، کشف بود، بازی بود» و این باعث می‌شود بدنه مردمی که به این حرکت توحیدی و مبانی معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی دقیق و مستدل آن امید بسته بودند، فاصله بگیرند و در نتیجه «کل نهضت و کل مقاومت زیر سؤال برود».
 
وی در پایان با اشاره به اینکه ما نفی نمی‌کنیم که این نبرد، یک بعد غیبی و ماورایی دارد و اتفاقاً آن بعد غیبی اصیل و حاکم بر همه قوانین مادی عالم است، تصریح کرد: اما آن غیب اصیل، «ایمان به سنت‌های الهی» است. رهبر شهید بارها و بارها بر آیاتی مانند «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ» و «وَلَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ» تأکید داشتند. سنت الهی دارای شرایط و ضوابط است و «نصرت الهی» نیز در گرو «یاری کردن دین خدا»، «مجاهدت»، «بصیرت» و «اخلاص» محقق می‌شود.
ارسال نظرات