تمایلات فرزندآوری در ایران تحت تأثیر عوامل اقتصادی، خانوادگی و فرهنگی قرار دارد
به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، مقاله پژوهشی «تمایل به فرزندآوری در ایران: تعیینکنندهها و محدودیتها» به قلم میلاد بگی، رسول صادقی و علی حاتمی با بررسی دادههای «پیمایش ملی خانواده» که در سال ۱۳۹۷ در سطح کشور اجرا شده است، به تحلیل عوامل مؤثر بر تمایلات باروری زوجهای ایرانی پرداخته است.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد حدود ۳۰ درصد از افراد بدون فرزند و ۴۸ درصد از افراد دارای یک فرزند، تمایلی به داشتن فرزند یا فرزند دیگری ندارند. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که در جوامع امروز، ترجیحات و تمایلات باروری از مهمترین عوامل تعیینکننده رفتارهای فرزندآوری محسوب میشود و میتواند بر روندهای جمعیتی کشور تأثیرگذار باشد.
بر اساس نتایج این مطالعه، میان سطح تحصیلات و تمایل به فرزندآوری رابطهای معکوس وجود دارد؛ به این معنا که با افزایش سطح تحصیلات، تمایل افراد به داشتن فرزند کاهش مییابد. همچنین پژوهشگران دریافتند پیروان اهل سنت در مقایسه با پیروان مذهب تشیع تمایل بیشتری به فرزندآوری دارند.
این پژوهش همچنین نشان میدهد مردان نسبت به زنان تمایل بیشتری به داشتن فرزند دارند. از سوی دیگر، رضایت از زندگی و کیفیت روابط زناشویی از جمله عوامل مهم و اثرگذار بر تمایلات فرزندآوری افراد به شمار میرود؛ به گونهای که هرچه میزان رضایت از زندگی مشترک بیشتر باشد، تمایل به فرزندآوری نیز افزایش مییابد.
محققان در بخش دیگری از این مطالعه، مهمترین موانع و محدودیتهای فرزندآوری را بررسی کردهاند. نتایج حاکی است که نگرانی درباره آینده فرزندان و مشکلات مرتبط با تربیت و نگهداری آنان، شرایط کاری و هزینه فرصت فرزندآوری، مسائل مربوط به روابط همسران و همچنین مشکلات جسمانی و سلامتی از مهمترین دلایل عدم تمایل افراد به فرزندآوری یا افزایش تعداد فرزندان است.
نویسندگان این پژوهش در جمعبندی خود تأکید کردهاند که برای افزایش نرخ باروری و نزدیک شدن آن به سطح جانشینی، لازم است سیاستگذاران و برنامهریزان مجموعهای از حمایتهای اقتصادی و اجتماعی را در دستور کار قرار دهند. از جمله این سیاستها میتوان به کمک به خانوادهها برای تأمین هزینههای مراقبت از کودکان و فراهم کردن شرایط مناسبتر برای تلفیق مسئولیتهای شغلی و خانوادگی زنان اشاره کرد.