به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت الاسلام سیداحسان رفیعی علوی با اشاره به سوابق تعاملات علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) و دفتر نمایندگی مقام معظم رهبری در هند، به دستاوردهای گذشته از جمله اعزام هیئتهای علمی، میزبانی از پژوهشگران هندی در دورههای فرصت مطالعاتی و پستدکتری اشاره کرد. وی توانمندی و ظرفیتهای علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه را سرمایهای ارزشمند برای توسعه همکاریهای مستمر بینالمللی دانست و بر آمادگی این دانشگاه جهت بازخوانی و ارتقای مناسبات مشترک تاکید کرد.
در ادامه، حجتالاسلام و المسلمین عبدالمجید حکیمالهی با تبیین سیاستهای جدید دفتر نمایندگی در هندوستان، تصریح کرد:
«رویکرد دفتر نمایندگی بر اساس ارزیابیهای کارشناسی، از فعالیتهای صرفاً تبلیغی به سمت فعالیتهای آکادمیک و ساختارمند منتقل شده است. این رویکرد علاوه بر صیانتبخشی به فعالیتها، خلأ موجود در معرفی دستاوردهای علمی و پژوهشی جمهوری اسلامی ایران را برطرف میسازد.»
نماینده مقام معظم رهبری در هند با اشاره به تجربه حضور خود در مجامع علمی بینالمللی، بر ضعف انعکاس تولیدات علمی ایران در خارج از کشور (نقد ضعف در دستهبندی و ارائه پکینگ و مارکتینگ) تأکید کرد و گفت بسیاری از پژوهشگران و دانشگاهیان کشورهای مختلف از دستاوردهای علمی ایران، بهویژه در حوزه علوم انسانی و علوم انسانی اسلامی، اطلاع کافی ندارند.
وی با تأکید بر لزوم انتقال دانشهای بومی با رویکرد اسلامی، ظرفیتهایی - از جمله اقتصاد اسلامی، جامعهشناسی اسلامی، روانشناسی اسلامی، فقه و مطالعات تمدنی - را از زمینههای قابل توسعه در همکاریهای علمی با دانشگاههای هند دانست.
نماینده مقام معظم رهبری در هند از آمادگی دانشگاههای هند برای تأسیس کرسیهای تخصصی در حوزه علوم اسلامی و شیعی و توسعه همکاریهای پژوهشی خبر داد.
حجت الاسلام و المسلمین حکیمالهی با اشاره به برنامه دفتر مقام معظم رهبری در هند برای ساماندهی مجلات، بر اهمیت انتشار نشریات علمی به زبان انگلیسی تأکید کرد و مطالعات شیعهشناسی، مطالعات قرآنی و مطالعات اجتماعی را از حوزههای مورد نیاز دانست.
وی همچنین از آمادگی برای مشارکت در یک فصلنامه مشترک مطالعات ایران و شبهقاره خبر داد.
بازخوانی مناسبات تمدنی ایران و هند
در ادامه حجت الإسلام محسن الویری، استاد حوزه تاریخ و تمدن و نماینده انجمن مطالعات تمدنی حوزه علمیه و میز تمدن اسلامی، با تشریح پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و نژادی میان ایران و هند و بیان تجربههای شخصی خود در طول سفر به هند در بازههای زمانی مختلف، آن کشور را یکی از اصلیترین شرکای تمدنی ایران در شرق خواند. وی با تأکید بر ماندگاری کارهای آکادمیک نسبت به فعالیتهای مقطعی، اعلام کرد که مجموعههای تمدنی حوزه و دانشگاه آمادهاند تا با هدایت ستادی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، سلسله نشستها و پروژههای پژوهشی مشترک در زمینه بازخوانی مناسبات تمدنی دو کشور را اجرا کنند.
از دیگر محورهای مطرحشده، توسعه پذیرش دانشجویان و پژوهشگران هندی در دانشگاه باقرالعلوم بود. ظرفیت دورههای دکتری، پستدکتری و فرصتهای مطالعاتی در حوزههایی همچون مطالعات تمدن، علوم سیاسی، فقه و حقوق، فلسفه حقوق و دیگر رشتههای علوم انسانی مورد اشاره قرار گرفت. در همین راستا رئیس دانشگاه باقرالعلوم(ع) اعلام کرد این دانشگاه ظرفیت پذیرش دانشجویان خارجی و ارائه حمایتهای مالی متناسب با سوابق و موضوع پژوهش آنان را دارد.
همچنین پیشنهاد شد ظرفیت دانشگاه باقرالعلوم برای تعریف موضوعات و گرایشهای مطالعاتی مرتبط با ایران و هند، بهویژه در حوزه مطالعات تمدنی، مورد استفاده قرار گیرد و دورههای پژوهشی برای نخبگان هندی و ایرانی طراحی شود.
اجلاس بینالمللی حقوق بشر در رهیافت شرقی نیز یکی دیگر از محورهای همکاری پیشنهادی بود. در این زمینه، برگزاری نشستهای علمی پیرامون حقوق بشر و حقوق بینالملل با مشارکت پژوهشگران کشورهای مختلف مورد بحث قرار گرفت.
در این نشست، تجربه برگزاری نخستین همایش بینالمللی حقوق بشر در رهیافت شرقی با حضور ۵۳ مهمان از ۲۳ کشور و چهار قاره به عنوان نمونهای از ظرفیت همکاریهای آکادمیک مطرح شد.
نقشه راه و پیشنهادات عملیاتی
برای تثبیت و نهادینهسازی تعاملات علمی، طرحها و پیشنهادات عملیاتی زیر در این نشست به تصویب و توافق اولیه رسید:
- تشکیل کارگروه دائمی و شورای سیاستگذاری نخبگانی: ایجاد یک سازوکار ارتباطی مستمر (به صورت حضوری و برخط) با حضور نمایندگان نهادهای علمی، رایزنی فرهنگی، وزارت امور خارجه و شخصیتهای برجسته برای دستیابی به برنامهریزیهای راهبردی و جلوگیری از انقطاع روابط.
- راهاندازی فصلنامه علمی چندزبانه: انتشار مجله تخصصی مشترک با تمرکز بر مطالعات ایران و شبهقاره در حوزههای تاریخ، فرهنگ و تمدن به زبانهای غیرفارسی با همکاری وزارت علوم ایران و مراكز پژوهشی هند.
- توسعه دورههای آموزشی و پژوهشی: پذیرش دانشجویان و پژوهشگران برجسته هندی در دورههای پستدکتری و فرصتهای مطالعاتی، تربیت اساتید متخصص برای تدریس در دانشگاههای هند و اعزام متقابل اعضای هیئت علمی.
- پشتیبانی از پایاننامهها و رسالههای تمدنی: بهرهگیری از ظرفیت اساتید برجسته هندی به عنوان استاد مشاور در رسالههای دکتری با موضوع روابط ایران و هند (از جمله بررسی دوره قطبشاهیان و نقش علماء در گسترش زبان فارسی).
این نشست با تأکید بر پیگیری مصوبات به کار خود پایان داد.